Τι παίρνει το Ιράν από τη συμφωνία - Πώς θα λειτουργήσει το μοντέλο σταδιακών ανταλλαγμάτων

Το βασικό μήνυμα που στέλνει η κυβέρνηση Τραμπ για τη συμφωνία με το Ιράν είναι ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να λάβει κανένα άμεσο οικονομικό ή πολιτικό αντάλλαγμα με την υπογραφή της συμφωνίας. Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης, ολόκληρη η αρχιτεκτονική της συμφωνίας βασίζεται στην αρχή «πρώτα πράξεις, μετά ανταμοιβή».

Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον δεν σκοπεύει να άρει κυρώσεις ή να προσφέρει οικονομικά οφέλη εκ των προτέρων. Αντίθετα, κάθε βήμα ανακούφισης θα συνδέεται με συγκεκριμένες και επαληθεύσιμες ενέργειες από την πλευρά του Ιράν. Εάν η Τεχεράνη παραδώσει το εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό που διαθέτει, θα ενεργοποιηθεί το πρώτο πακέτο κινήτρων. Εάν προχωρήσει σε αποσυναρμολόγηση ή μόνιμη απενεργοποίηση πυρηνικών εγκαταστάσεων, θα ακολουθήσουν επιπλέον ανταλλάγματα.

Η Ουάσιγκτον θέλει την ολοκληρωτική «συμμόρφωση» του Ιράν

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι η αμερικανική πλευρά συνδέει πλέον τη συμφωνία όχι μόνο με το πυρηνικό πρόγραμμα αλλά και με τη συνολική περιφερειακή συμπεριφορά του Ιράν. Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, πρόσθετα οικονομικά και διπλωματικά οφέλη θα μπορούσαν να δοθούν μόνο εφόσον η Τεχεράνη αποδείξει στην πράξη ότι συμβάλλει στη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής και περιορίζει δραστηριότητες που η Ουάσιγκτον θεωρεί αποσταθεροποιητικές. Η προσέγγιση αυτή διαφέρει αισθητά από προηγούμενες συμφωνίες, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να δημιουργήσει έναν μηχανισμό σταδιακής ανταμοιβής, όπου κάθε αμερικανική παραχώρηση θα εξαρτάται από προηγούμενη ιρανική συμμόρφωση.

Ουσιαστικά, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διατηρήσει τη μέγιστη δυνατή πίεση μέχρι να δει απτά αποτελέσματα, αποφεύγοντας το ενδεχόμενο να προσφέρει εκ των προτέρων οφέλη χωρίς εγγυήσεις ότι το Ιράν θα τηρήσει τις δεσμεύσεις του. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: η συμφωνία δεν παρουσιάζεται ως ανταλλαγή υπογραφών, αλλά ως μια μακρά διαδικασία κατά την οποία το Ιράν θα πρέπει να αποδεικνύει διαρκώς τη συμμόρφωσή του για να ξεκλειδώνει σταδιακά οικονομικά και πολιτικά οφέλη από τις Ηνωμένες Πολιτείες.