Το ασβέστιο και βιταμίνη D δεν προστατεύουν τα οστά των ηλικιωμένων, δείχνει μελέτη

Τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D έχουν γίνει σχεδόν «στάνταρ» για πολλούς ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, με την ιδέα ότι προστατεύουν τα οστά και μειώνουν τον κίνδυνο πτώσεων και καταγμάτων. Για χρόνια, γιατροί και οδηγίες υγείας τα πρότειναν ευρέως, συχνά ως μια απλή και εύκολη λύση για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και των τραυματισμών που τη συνοδεύουν.

Όμως μια νέα, ιδιαίτερα μεγάλη επιστημονική ανασκόπηση έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την εικόνα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της, τα συμπληρώματα ασβεστίου, βιταμίνης D ή ο συνδυασμός τους φαίνεται να προσφέρουν ελάχιστο έως καθόλου ουσιαστικό όφελος στην πρόληψη καταγμάτων ή πτώσεων στους περισσότερους ηλικιωμένους.

Τι έδειξαν τα δεδομένα από 153.000 συμμετέχοντες 

Η ανάλυση, που δημοσιεύτηκε σε έγκριτο περιοδικό, συγκέντρωσε δεδομένα από 69 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και συνολικά περισσότερους από 153.000 ενήλικες. Οι ερευνητές συνέκριναν άτομα που έπαιρναν τα συγκεκριμένα συμπληρώματα με άλλους που έπαιρναν placebo ή καθόλου θεραπεία, για να δουν αν υπήρχε πραγματική διαφορά στα κατάγματα και στις πτώσεις.

Τα αποτελέσματα ήταν αρκετά ξεκάθαρα: δεν βρέθηκε ουσιαστική μείωση στον συνολικό κίνδυνο καταγμάτων ούτε για το ασβέστιο, ούτε για τη βιταμίνη D, ούτε για τον συνδυασμό τους. Το ίδιο ισχύει και για πιο συγκεκριμένα προβλήματα, όπως τα κατάγματα στο ισχίο, αλλά και για τις πτώσεις γενικότερα. Με άλλα λόγια, τα δεδομένα δείχνουν ότι η προστατευτική δράση που συχνά αποδίδεται σε αυτά τα συμπληρώματα είναι στην πράξη πολύ περιορισμένη.

Ένα σημαντικό σημείο που τονίζουν οι επιστήμονες είναι ότι οι πτώσεις αποτελούν μεγάλο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους άνω των 65 ετών πέφτει κάθε χρόνο, και πολλές από αυτές τις πτώσεις καταλήγουν σε κατάγματα. Αυτά τα τραύματα μπορεί να επηρεάσουν σοβαρά την ποιότητα ζωής, να μειώσουν την ανεξαρτησία του ατόμου και σε κάποιες περιπτώσεις να οδηγήσουν ακόμα και σε μόνιμη ανάγκη φροντίδας.

Παρά το γεγονός ότι προηγούμενες μελέτες είχαν ήδη δείξει αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων, η χρήση τους παραμένει ιδιαίτερα διαδεδομένη. Πολλοί γιατροί συνεχίζουν να τα συστήνουν, ενώ οι συνταγογραφήσεις έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως με στόχο την ενίσχυση των οστών.

Γιατί τα συμπληρώματα δεν φαίνεται να αποδίδουν 

Η νέα ανάλυση προσπάθησε να ξεκαθαρίσει το τοπίο όσο το δυνατόν καλύτερα, εξετάζοντας όχι μόνο το αν υπάρχει όφελος, αλλά και το πόσο σημαντικό είναι αυτό το όφελος στην πράξη. Οι ερευνητές έθεσαν συγκεκριμένα όρια για το τι θεωρείται κλινικά ουσιαστική βελτίωση και διαπίστωσαν ότι τα αποτελέσματα δεν φτάνουν αυτά τα όρια.

Ενδιαφέρον έχει επίσης ότι τα ευρήματα παρέμειναν σταθερά ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παραμέτρους όπως την ηλικία, το φύλο, το ιστορικό πτώσεων, προηγούμενα κατάγματα ή η πρόσληψη ασβεστίου από τη διατροφή.

Παρά τις όποιες επιφυλάξεις, το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι σαφές: δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η συστηματική λήψη ασβεστίου ή βιταμίνης D, είτε μόνα τους είτε μαζί, προλαμβάνει αποτελεσματικά τα κατάγματα και τις πτώσεις στον γενικό πληθυσμό των ηλικιωμένων.

Πού καταλήγουν οι ερευνητές

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το μήνυμα των επιστημόνων είναι ότι η πρόληψη των καταγμάτων στους ηλικιωμένους πιθανότατα δεν περνά τόσο μέσα από τα συμπληρώματα, όσο μέσα από πιο ολοκληρωμένες και εξατομικευμένες παρεμβάσεις που εστιάζουν στην πραγματική αιτία των πτώσεων.