Το κρέας του μέλλοντος θα το φτιάχνεις εσύ - Ιαπωνική εταιρεία έχει τα μηχανήματα έτοιμα

Το δείπνο του μέλλοντος ίσως να μη χρειάζεται φούρνο, ούτε ψυγείο – μόνο ένα μικρό μηχάνημα στον πάγκο της κουζίνας σου. Στην Ιαπωνία, μια ομάδα επιστημόνων και καλλιτεχνών οραματίζεται έναν κόσμο όπου το κρέας «καλλιεργείται» στο σπίτι, χωρίς σφαγές, χωρίς φάρμες και χωρίς ενοχές. Το Shojinmeat Project, όπως ονομάζεται η πρωτοβουλία, συνδυάζει τεχνολογία αιχμής με τη φιλοσοφία της ιαπωνικής βουδιστικής κουζίνας, που αποφεύγει κάθε μορφή βίας απέναντι στα ζώα και τη φύση.

Φαγητό από το μηδέν

Όπως διαβάζουμε στο IFL Science, επιστήμονες με εξειδίκευση στη χημεία και τη νανοτεχνολογία εμπνεύστηκαν την ιδέα από επιστημονικά κόμικς που διάβαζαν ως παιδιά. Τότε οραματίζονταν έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι θα μπορούσαν να φτιάχνουν μόνοι τους το φαγητό τους – όχι απλώς να το μαγειρεύουν, αλλά να το δημιουργούν από το μηδέν. Έτσι γεννήθηκε το Shojinmeat, ένα πρότζεκτ που εξελίχθηκε σε εταιρεία, την IntegriCulture, με στόχο να φέρει την «καλλιέργεια κρέατος» στα σπίτια.

Το εργαστηριακό κρέας δεν είναι φυτικό υποκατάστατο. Είναι πραγματικό κρέας, παραγόμενο από ζωικά κύτταρα σε ειδικά διαμορφωμένο περιβάλλον. Από ένα μικρό δείγμα βλαστοκυττάρων, τα κύτταρα πολλαπλασιάζονται και σχηματίζουν ιστό που μοιάζει με φυσικό μυϊκό ή λιπώδη ιστό. Μέχρι σήμερα, αυτή η διαδικασία απαιτούσε τεράστιους βιοαντιδραστήρες και εξοπλισμό που συναντάται μόνο σε βιομηχανικά εργαστήρια.

Μια «φριτέζα» από το μέλλον

Η ομάδα του Shojinmeat όμως αλλάζει τα δεδομένα: δημιούργησε μια μίνι εκδοχή αυτής της τεχνολογίας, σε μέγεθος αντίστοιχο μιας φριτέζας αέρα. Το κιτ περιλαμβάνει μερικά βασικά χημικά, γυάλινα δοχεία και έναν μικροσκοπικό βιοαντιδραστήρα. Όλα αυτά μπορεί κανείς να τα αποκτήσει με περίπου 400 δολάρια, ενώ στην ιστοσελίδα του Shojinmeat υπάρχουν και αναλυτικές οδηγίες βήμα προς βήμα για όποιον θέλει να δοκιμάσει.

Η μέθοδος φαίνεται να αποδίδει καλύτερα με κύτταρα κοτόπουλου, αν και η ομάδα έχει ήδη καταφέρει να δημιουργήσει εργαστηριακό κρέας από δεκάδες είδη ζώων. Η φιλοσοφία τους είναι απλή: να προσφέρουν την εμπειρία και τη γεύση του κρέατος χωρίς να σκοτωθεί ούτε ένα ζώο και χωρίς να επιβαρυνθεί το περιβάλλον.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν ο κόσμος είναι έτοιμος για κάτι τέτοιο. Έρευνα του 2024 έδειξε ότι το ένα τρίτο των Αμερικανών δεν θα δοκίμαζαν ποτέ κρέας που έχει παραχθεί στο εργαστήριο, κυρίως λόγω καχυποψίας ή αποστροφής προς την ιδέα. Αν και η επιστημονική κοινότητα βλέπει αυτή την τεχνολογία ως πιθανή λύση για τα προβλήματα βιωσιμότητας της βιομηχανίας τροφίμων, το καταναλωτικό κοινό φαίνεται διστακτικό.

Τι λένε οι σκεπτικιστές

Παρά τα υποσχόμενα οφέλη, δεν λείπουν οι αντιρρήσεις. Μελέτες υποστηρίζουν ότι η μαζική παραγωγή καλλιεργημένου κρέατος θα μπορούσε να εκπέμπει πολύ περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου από την παραδοσιακή εκτροφή βοοειδών, εξαιτίας της μεγάλης ενεργειακής κατανάλωσης. Άλλοι επιστήμονες, πάντως, πιστεύουν ότι με πιο «πράσινες» μεθόδους παραγωγής το αποτύπωμα μπορεί να μειωθεί σημαντικά.

Ίσως το «μηχάνημα του κρέατος» να μην αντικαταστήσει άμεσα τη σχάρα ή το τηγάνι μας. Αλλά όπως κάποτε το ψωμί ψηνόταν μόνο στον φούρνο του φούρναρη και σήμερα φτιάχνεται στο σπίτι με ένα απλό αρτοπαρασκευαστή, έτσι και η ιδέα του να «καλλιεργείς» το δείπνο σου μπορεί σύντομα να πάψει να μοιάζει επιστημονική φαντασία. Και αν δεν σε πείθει το κρέας από δοκιμαστικό σωλήνα, το μέλλον υπόσχεται πολλές άλλες «περιπετειώδεις» γεύσεις – από μακαρόνια με έντομα μέχρι τηγανιτό φίδι.