Το «όπλο» της επιστήμης απέναντι στους δασμούς Τραμπ στο ελαιόλαδο

Από τις 7 Αυγούστου 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν δασμό 15% σε σειρά ευρωπαϊκών προϊόντων, μεταξύ αυτών και το ελαιόλαδο. Στο τραπέζι υπάρχει και το ενδεχόμενο επιβολής 25% δασμού στο επώνυμο τυποποιημένο ευρωπαϊκό ελαιόλαδο.

Μια εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία στις αγορές, αφού οι ΗΠΑ εισάγουν περίπου 400.000 τόνους ετησίως, αποτελώντας τη μεγαλύτερη αγορά εκτός Ευρώπης. Μετά από τρία χρόνια κρίσης λόγω έλλειψης προϊόντος και ανόδου των τιμών, υπήρχε ελπίδα για σταθεροποίηση. Όμως, οι νέοι δασμοί και η αποδυνάμωση του δολαρίου απειλούν να εκτροχιάσουν την κατανάλωση.

Το επιχείρημα της 4Ε: Η Μεσογειακή διατροφή

Η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας(4Ε) αντιτείνει ότι το πιο ισχυρό «όπλο» δεν είναι άλλο από την Μεσογειακή Διατροφή. Το ελαιόλαδο  και ειδικά το εξαιρετικό παρθένο, δεν αποτελεί μόνο τον πυρήνα ενός υγιεινού μοντέλου διατροφής, αλλά και έναν οικονομικό σύμμαχο για τις ίδιες τις ΗΠΑ.

Στο Olive Oil World Congress (Ουάσιγκτον, 26/3/2025), η εταιρεία Exponent παρουσίασε μελέτη που δείχνει ότι μια αύξηση 20% στη Μεσογειακή Διατροφή των Αμερικανών θα εξοικονομούσε πάνω από 20 δισ. δολάρια ετησίως από δαπάνες υγείας. Το μισό ποσό θα προερχόταν από τη μείωση καρδιαγγειακών νοσημάτων, ενώ σημαντική μείωση θα υπήρχε και σε καρκίνους και διαβήτη τύπου 2.

«Οι δασμοί δεν θα πλήξουν μόνο τους Ευρωπαίους παραγωγούς, αλλά και την υγεία και την τσέπη των ίδιων των Αμερικανών», σημειώνουν οι επιστήμονες της 4Ε.

Πολιτική διάσταση

Η 4Ε υποστηρίζει ότι μια πολιτική κινήτρων για κατανάλωση ελαιολάδου θα ευθυγραμμιζόταν με το δόγμα «America First» του Ντόναλντ Τραμπ  αφού μια υγιής κοινωνία αποτελεί προϋπόθεση για μια ισχυρή Αμερική. Παράλληλα, το ελαιόλαδο συνδέεται άμεσα και με το όραμα του υπουργού Υγείας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ  για «Make America Healthy Again».

Η ελληνική συμβολή

Η Ελλάδα, με επιστημονικό δυναμικό 70 μελών της 4Ε , γεωπόνων, χημικών, γιατρών και διατροφολόγων, έχει να επιδείξει διεθνώς αναγνωρισμένο έργο. Τεκμηριώνει:

• την πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων και παχυσαρκίας,
• την υπεροχή του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου έναντι σπορελαίων,
• τον ρόλο του στην αντιμετώπιση χρόνιων ασθενειών,
• και τη θέση της Μεσογειακής Διατροφής ως παγκόσμιο πρότυπο υγείας, αναγνωρισμένο από τον ΠΟΥ.

Τι προτείνεται

Η 4Ε εισηγείται τη δημιουργία θεσμοθετημένης Ομάδας Εργασίας με συμμετοχή συναρμόδιων υπουργείων, επαγγελματικών οργανώσεων και επιστημονικών φορέων.

Στόχος:

• η άρση των δασμών,
• αλλά και η καμπάνια προώθησης του ελαιολάδου στις ΗΠΑ.