Το τέλος του Dubai Dream; - Τουρίστες φεύγουν και η πόλη της πολυτέλειας δοκιμάζεται από τον πόλεμο
Για δεκαετίες το Ντουμπάι ήταν σύμβολο ασφάλειας και πλούτου. Τώρα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δοκιμάζει το «Dubai Dream» και την εικόνα της πόλης.
Για δεκαετίες, το Ντουμπάι καλλιεργούσε μια εικόνα σχεδόν άτρωτη. Μια πόλη όπου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έμοιαζε μακρινός, σχεδόν θεωρητικός.
Εκεί, στη μέση της ερήμου, είχε χτιστεί ένας κόσμος από γυαλί, φως και υπερβολή.
Ουρανοξύστες που αντανακλούσαν τον ήλιο, τεχνητά νησιά σε σχήμα φοίνικα, πολυτελή beach clubs και εμπορικά κέντρα που έμοιαζαν με μικρές πόλεις.
Ένα μέρος όπου η καθημερινότητα περιστρεφόταν γύρω από την κατανάλωση, τον τουρισμό και την αίσθηση ότι τίποτα δεν μπορεί να ταράξει την κανονικότητα.
Τώρα, όμως, αυτή η εικόνα αρχίζει να ραγίζει. Η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν, που ξέσπασε πριν από περίπου δύο εβδομάδες, έφτασε απρόσμενα κοντά. Και μαζί της έφερε κάτι που το Ντουμπάι δεν είχε συνηθίσει να αντιμετωπίζει: τον φόβο.
Τουρίστες εγκαταλείπουν την πόλη, εργαζόμενοι σκέφτονται να φύγουν και τα πολυτελή ξενοδοχεία που κάποτε έσφυζαν από ζωή αρχίζουν να αδειάζουν. Το «Dubai Dream» ίσως να περνά την πιο δύσκολη δοκιμασία του.
Όταν η λάμψη αρχίζει να θαμπώνει
Τις τελευταίες ημέρες, δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι και τουρίστες έχουν εγκαταλείψει το Ντουμπάι και γενικότερα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι εικόνες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητες αρχίζουν να γίνονται πραγματικότητα: άδεια beach bars, ξενοδοχεία πέντε αστέρων χωρίς κόσμο και εμπορικά κέντρα που δεν θυμίζουν σε τίποτα το πολύ πρόσφατο παρελθόν των ναών της υπερβολής και του υπερκαταναλωτισμού.
«Η λάμψη έχει σίγουρα χαθεί», λέει στον Guardian ο Τζον Τρούντινγκερ, Βρετανός που ζει στο Ντουμπάι εδώ και 16 χρόνια και εργάζεται ως διευθυντής σε σχολείο των Εμιράτων.
Οι περισσότεροι από τους περίπου 100 Βρετανούς εκπαιδευτικούς που εργάζονται στο σχολείο του έχουν ήδη φύγει.
Ο λόγος δεν είναι μόνο ο φόβος των επιθέσεων. Είναι το σοκ ότι ο πόλεμος έφτασε σε ένα μέρος που μέχρι χθες θεωρούσαν ασφαλές καταφύγιο.
Κάθε μέρα, στα κινητά των κατοίκων εμφανίζονται ειδοποιήσεις για «πιθανές απειλές πυραύλων», με οδηγίες να απομακρύνονται από τα παράθυρα και να αναζητούν ασφαλές σημείο.
Τα περισσότερα από τα περίπου 1.700 ιρανικά βλήματα έχουν αναχαιτιστεί από τα συστήματα αεράμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Όχι όμως όλα. Και μερικά από αυτά έφτασαν σε στόχους μέσα ή κοντά στην πόλη.
Όταν ο πόλεμος αγγίζει την πόλη της πολυτέλειας
Ορισμένες επιθέσεις έπληξαν στρατιωτικές βάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ακόμη και το αεροδρόμιο του Ντουμπάι - έναν από τους πιο πολυσύχναστους αεροπορικούς κόμβους στον κόσμο.
Δύο χτυπήματα σε κέντρα δεδομένων προκάλεσαν προσωρινή κατάρρευση των ψηφιακών πληρωμών, αφήνοντας κατοίκους και επιχειρήσεις χωρίς πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
Ακόμη και το πολυτελές ξενοδοχείο Fairmont στο τεχνητό νησί Palm Jumeirah χτυπήθηκε δραματικά.
Για τον Ζάιν Ανουάρ, οδηγό ταξί από το Πακιστάν, η επίθεση εκείνη άλλαξε τα πάντα. Είχε παρκάρει το αυτοκίνητό του για να πάει να προσευχηθεί. Όταν επέστρεψε, το όχημα είχε καταστραφεί.
«Είμαι ο πιο τυχερός άνθρωπος στον κόσμο που επέζησα», λέει.
Αλλά η σκέψη του πλέον βρίσκεται αλλού. «Η οικογένειά μου μού λέει να γυρίσω σπίτι. Δεν υπάρχει δουλειά. Από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος δεν βγάζουμε χρήματα. Νομίζω ότι το Ντουμπάι τελείωσε».
Μια οικονομία που ζει από την εικόνα της
Το Ντουμπάι δεν μοιάζει με τα άλλα εμιράτα του Κόλπου. Δεν έχει τεράστια αποθέματα πετρελαίου για να στηριχτεί σε δύσκολες στιγμές.
Αντίθετα, η οικονομία του στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:
- τον τουρισμό
- τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες
- τις επενδύσεις σε ακίνητα
Μόνο ο τουρισμός αποφέρει περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο.
Και πάνω από το 90% των κατοίκων της πόλης είναι ξένοι - από δισεκατομμυριούχους επενδυτές μέχρι εργαζόμενους χαμηλού εισοδήματος.
Αν η εικόνα ασφάλειας κλονιστεί, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι τεράστιες.
Ήδη μεγάλες τράπεζες, όπως η Citibank και η Standard Chartered, έχουν αρχίσει να απομακρύνουν προσωπικό από την πόλη λόγω αυξημένων ανησυχιών για την ασφάλεια.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν η σύγκρουση συνεχιστεί για εβδομάδες, οι συνέπειες για τον τουρισμό, τις αερομεταφορές και τις ξένες επενδύσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα βαριές.
Η μάχη για την εικόνα
Παράλληλα, οι Αρχές προσπαθούν να διατηρήσουν την εικόνα κανονικότητας.
Μετά από κύμα αναρτήσεων γεμάτων ανησυχία στα κοινωνικά δίκτυα, η αστυνομία προειδοποίησε ότι όποιος δημοσιεύει περιεχόμενο που «αντιφάσκει με τις επίσημες ανακοινώσεις» ή προκαλεί πανικό μπορεί να συλληφθεί.
Τα επίσημα μηνύματα προσπαθούν να καθησυχάσουν τον κόσμο.
Οι δυνατοί θόρυβοι στον ουρανό, λένε οι Αρχές, είναι «ο ήχος της ασφάλειας» - οι αναχαιτίσεις των πυραύλων.
Και πράγματι, σε ορισμένα σημεία της πόλης, η ζωή μοιάζει σχεδόν κανονική.
Στην παραλία της Τζουμέιρα, influencers συνεχίζουν να ποζάρουν μπροστά στις κάμερες, ενώ παιδιά παίζουν σε φουσκωτά στη θάλασσα και τζετ σκι κόβουν τον ορίζοντα.
Μια παράξενη αντίθεση. Σαν δύο διαφορετικές πραγματικότητες που συνυπάρχουν στην ίδια πόλη.
Τουρίστες που έφυγαν από έναν πόλεμο για να βρεθούν σε άλλον
Η 26χρονη Κριστίνα Χάλις πίνει ένα κοκτέιλ σε μια ξαπλώστρα κοιτάζοντας τη θάλασσα. Έχει έρθει από την Ουκρανία.
«Φύγαμε από έναν πόλεμο και βρεθήκαμε σε έναν άλλο», λέει.
«Αλλά έτσι είναι η ζωή».
Παρόλα αυτά δηλώνει ότι νιώθει ασφαλής. «Αν δεν άκουγες τις ειδήσεις, δεν θα καταλάβαινες ότι υπάρχει πόλεμος».
Οι αόρατοι άνθρωποι του Ντουμπάι
Υπάρχει όμως μια άλλη πλευρά του Ντουμπάι. Μια πλευρά που σπάνια εμφανίζεται στα βίντεο του Instagram.
Εκατομμύρια οικονομικοί μετανάστες εργάζονται σε οικοδομές, υπηρεσίες delivery, ταξί και εργοτάξια.
Περίπου 2 εκατομμύρια Ινδοί, 700.000 Νεπαλέζοι, 400.000 Πακιστανοί, πολλοί από τους οποίους δεν έχουν την πολυτέλεια να φύγουν.
Γι’ αυτούς, το εισιτήριο επιστροφής δεν είναι απλή επιλογή. Είναι οικονομικά αδύνατο.
Σε μια εργατική συνοικία στα περίχωρα της πόλης, ο 29χρονος Νιγηριανός εργάτης Εμπενέζερ Ιμπραχίμ λέει ότι δεν έχει άλλη επιλογή.
«Φυσικά φοβάμαι τους πυραύλους», εξηγεί. «Αλλά ήρθα εδώ για να δουλέψω και να πετύχω τους στόχους μου».
Για πολλούς σαν κι αυτόν, ο πόλεμος είναι απλώς ένας ακόμη κίνδυνος σε μια ήδη δύσκολη ζωή.
Το τέλος μιας ψευδαίσθησης;
Μέχρι πρόσφατα, το Ντουμπάι είχε καταφέρει κάτι μοναδικό: να δημιουργήσει την αίσθηση ότι μπορεί να υπάρξει ένα μέρος στη Μέση Ανατολή όπου η γεωπολιτική δεν αγγίζει την καθημερινότητα.
Μια πόλη-καταφύγιο για πλούσιους επενδυτές, influencers, επιχειρηματίες και τουρίστες.
Τώρα, όμως, η πραγματικότητα φαίνεται να επιστρέφει. Και μαζί της ένα ερώτημα που πριν από λίγο καιρό θα φαινόταν αδιανόητο: Μπορεί το «όνειρο του Ντουμπάι» να επιβιώσει όταν ο πόλεμος φτάνει τόσο κοντά;
Ή μήπως αυτή είναι η στιγμή που η πιο λαμπερή πόλη της ερήμου ανακαλύπτει ότι κανένα όνειρο δεν είναι πραγματικά άτρωτο;