Ο Αγιατολάχ Αράφι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν - Απειλές για σφοδρή απάντηση σε ΗΠΑ, Ισραήλ
Το Ιράν εισέρχεται σε μεταβατική περίοδο, με τον Αλί Ρεζά Αράφι να συμμετέχει στο προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας - Ο μεγάλος Αγιατολάχ Σιραζί κηρύσσει τζιχάντ.
Ο Αγιατολάχ Αλί Ρεζά Αράφι επιλέχθηκε ως μέλος του προσωρινού συμβουλίου ηγεσίας του Ιράν, το οποίο αναλαμβάνει να διαχειριστεί τα καθήκοντα της ανώτατης πολιτειακής αρχής κατά τη μεταβατική περίοδο.
Στο ίδιο όργανο συμμετέχουν ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, καθώς και ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης της χώρας. Το τριμελές αυτό σχήμα έχει την ευθύνη εποπτείας της ηγεσίας έως ότου ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες διαδοχής.
Η ανάληψη των καθηκόντων πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Τεχεράνη, με τις περιφερειακές εξελίξεις να εντείνουν την αβεβαιότητα.
Απειλές για «άνευ προηγουμένου» πλήγματα σε ΗΠΑ και Ισραήλ
Την ίδια ώρα, η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα, έπειτα από δηλώσεις κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων που προειδοποιούν για σφοδρά αντίποινα εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, έκανε λόγο για επιθέσεις «άνευ προηγουμένου» ως απάντηση στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που –σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές– οδήγησαν στον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ανέφερε χαρακτηριστικά –με κεφαλαία γράμματα– ότι το Ιράν ήδη εξαπέλυσε πυραυλικές επιθέσεις κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ, προκαλώντας ζημιές, και προειδοποίησε πως η επόμενη κίνηση θα είναι με «δύναμη που δεν έχουν γνωρίσει ποτέ».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρόεδρος Πεζεσκιάν, ο οποίος χαρακτήρισε την εκδίκηση για τον θάνατο του Χαμενεΐ «δικαίωμα και νόμιμο καθήκον» της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Παράλληλα, έκανε λόγο για «κήρυξη πολέμου εναντίον των μουσουλμάνων και κυρίως των σιιτών σε όλο τον κόσμο», περιγράφοντας τον εκλιπόντα ως την ανώτατη πολιτική αρχή της χώρας και εξέχοντα θρησκευτικό ηγέτη του σιιτισμού.
Φόβοι για γενικευμένη ανάφλεξη
Οι τοποθετήσεις της ιρανικής ηγεσίας εντείνουν τις ανησυχίες για ευρύτερη ανάφλεξη στην περιοχή, την ώρα που οι διεθνείς διπλωματικές επαφές βρίσκονται σε εξέλιξη με στόχο την αποτροπή μιας ανεξέλεγκτης σύγκρουσης.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Θρησκευτικό κάλεσμα πολέμου από τον Σιραζί
Ο 99χρονος μεγάλος Αγιατολάχ Νάσερ Μακαρέμ Σιραζί κήρυξε τζιχάντ εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, μετά τη δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ.
Ο Σιραζί θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σιίτες λόγιους παγκοσμίως. Εδρεύει στην ιερή πόλη Κομ και συγκαταλέγεται στους επτά θρησκευτικούς ηγέτες που αναγνωρίζονται επισήμως από το ιρανικό κράτος.
Υπήρξε μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων που συνέταξε το πρώτο Σύνταγμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας μετά την Επανάσταση του 1979. Σε αντίθεση με τον Χαμενεΐ, είχε επικεντρωθεί κυρίως στη θεολογική διδασκαλία και στη συγγραφική δραστηριότητα, έχοντας εκδώσει περισσότερα από 100 βιβλία.
Τα τελευταία χρόνια (2024-2026) έχει νοσηλευτεί επανειλημμένα λόγω της προχωρημένης ηλικίας του, γεγονός που τον έχει περιορίσει σημαντικά από τη δημόσια παρουσία.
Χεζμπολάχ: «Θα εκπληρώσουμε το καθήκον μας»
Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ότι θα «αντιμετωπίσει την επίθεση» των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η οποία –όπως υποστηρίζει– οδήγησε στον θάνατο του Χαμενεΐ.
Σε δήλωσή του το πρωί της Κυριακής, ο ηγέτης της οργάνωσης Ναΐμ Κασέμ υπογράμμισε: «Θα εκπληρώσουμε το καθήκον μας αντιμετωπίζοντας την επίθεση», προσθέτοντας ότι «όποιες κι αν είναι οι θυσίες, δεν θα εγκαταλείψουμε το πεδίο της αντίστασης».
Η οργάνωση δεν έχει επέμβει μέχρι στιγμής από την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν. Ωστόσο, για σήμερα το απόγευμα έχει προγραμματίσει συγκέντρωση στο προπύργιό της στα νότια προάστια της Βηρυτού, «σε ένδειξη υποστήριξης» προς την Τεχεράνη, ενώ έχει καλέσει τα τεμένη να απαγγείλουν το Κοράνι και να διοργανώσουν τελετές μνήμης για τον Χαμενεΐ.
Ο Κασέμ διαδέχθηκε τον Χασάν Νασράλα, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινό πλήγμα στη Βηρυτό τον Σεπτέμβριο του 2024. Στην ανακοίνωσή του χαρακτήρισε τη δολοφονία του Χαμενεΐ και άλλων Ιρανών αξιωματούχων «αποκορύφωμα του εγκλήματος».
Οι πολιτικοί ηγέτες του Λιβάνου εκφράζουν ανησυχία για πιθανή εμπλοκή της Χεζμπολάχ στη σύρραξη. Υπενθυμίζεται ότι η οργάνωση δεν παρενέβη στον πόλεμο που ξέσπασε τον Ιούνιο του 2025, μετά την αιφνιδιαστική επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Παρέμβαση και από τη Βόρεια Κορέα
Στο μεταξύ, η Βόρεια Κορέα καταδίκασε ως «παράνομα» τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της χώρας, σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το κρατικό πρακτορείο KCNA, έκανε λόγο για «εντελώς παράνομη πράξη επίθεσης» και για «την πιο ειδεχθή μορφή παραβίασης της κυριαρχίας», κατηγορώντας την Ουάσινγκτον για «γκανγκστερική φύση».
Οι εξελίξεις εντείνουν τις ανησυχίες για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.