Το παρασκήνιο της δολοφονίας Χαμενεΐ
Πώς ο Τραμπ έπιασε τον Χαμενεΐ στον ύπνο. Ο δίμηνος προγραμματισμός της Ουάσιγκτον και το ραντεβού στο Μαρ-α-Λαγκο που «σφράγισε» τον πόλεμο.
Το πρωί του Σαββάτου, καθώς ισραηλινά μαχητικά έπλητταν το κυβερνητικό συγκρότημα στην Tεχεράνη, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ συμμετείχε σε προγραμματισμένη σύσκεψη με κορυφαίους συμβούλους του. Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, η επίθεση αιφνιδίασε πλήρως την ιρανική ηγεσία, καθώς δεν υπήρξε καμία ένδειξη ότι ο ανώτατος ηγέτης είχε μετακινηθεί σε υπόγειο καταφύγιο.
Η κοινή επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ φέρεται να ήταν το αποκορύφωμα μιας δίμηνης στρατηγικής πίεσης από τον πρόεδρο Τράμπ, ο οποίος κινήθηκε σε δύο παράλληλες τροχιές: διπλωματική διαπραγμάτευση και στρατιωτική προετοιμασία. Η τελική απόφαση για δράση, σύμφωνα με αξιωματούχους, ελήφθη την Παρασκευή, μετά την αποτυχία των συνομιλιών με την Τεχεράνη στη Γενεύη.
Από τα τέλη Δεκεμβρίου η αρχή του τέλους…
Η κρίση είχε ξεκινήσει στα τέλη Δεκεμβρίου, όταν μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις ξέσπασαν στο Ιράν και αντιμετωπίστηκαν με εκτεταμένη καταστολή. Ο Τραμπ, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, είχε καλέσει δημόσια τους διαδηλωτές να εντείνουν τις πιέσεις προς το καθεστώς, ενώ παράλληλα ενίσχυε στρατιωτικά την παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Διπλωματία και στρατιωτικός σχεδιασμός βρίσκονταν σε παράλληλη πορεία. Στα τέλη Δεκεμβρίου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου συναντήθηκε με τον Τραμπ στο Mar-a-Lago, όπου τέθηκαν οι βάσεις για ενδεχόμενη νέα επιχείρηση κατά ιρανικών στόχων. Ακολούθησαν επανειλημμένες επαφές στρατιωτικών και υπηρεσιών πληροφοριών των δύο χωρών, με στόχο τον συντονισμό ενός πιθανού πλήγματος υψηλής ακρίβειας. Παράλληλα, στην αρχή Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκαν επαφές ΗΠΑ–Ιράν στο Ομάν και στη Γενεύη. Στις συνομιλίες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Κούσνερ και ο Γουιτκοφ.
Ωστόσο, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, οι διαφορές παρέμειναν αγεφύρωτες σε τρία βασικά ζητήματα: το πυρηνικό πρόγραμμα και τον εμπλουτισμό ουρανίου, το βαλλιστικό οπλοστάσιο και τη χρηματοδότηση περιφερειακών συμμάχων του Ιράν. Αξιωματούχοι στην Ουάσιγκτον υποστήριξαν ότι οι ιρανικές προτάσεις δεν ανταποκρίνονταν στις αμερικανικές απαιτήσεις και ότι υπήρχαν ενδείξεις συνέχισης δραστηριοτήτων στον πυρηνικό τομέα.
Μετά την αποτυχία των τελευταίων γύρων διαπραγμάτευσης, η στρατιωτική επιλογή ενεργοποιήθηκε. Το Σάββατο το πρωί, τρεις ταυτόχρονες συγκεντρώσεις ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων στην Τεχεράνη επλήγησαν σχεδόν ταυτόχρονα. Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, η επιλογή του χρονικού παραθύρου βασίστηκε σε πληροφορίες ότι ο Χαμενεΐ θα βρισκόταν σε τακτική σύσκεψη εκτός υπόγειου καταφυγίου.