Εν αναμονή της απάντησης του Ιράν, ο Τραμπ βρίσκεται σε αδιέξοδο

Η κρίση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικά δύσκολο στρατηγικό δίλημμα για τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι επιλογές που έχει πλέον μπροστά του είναι περιορισμένες, πολιτικά επικίνδυνες και καμία δεν προσφέρει μια καθαρή ή ανώδυνη διέξοδο ούτε για τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε για τη διεθνή οικονομία. Η πρώτη επιλογή αφορά μια γρήγορη συμφωνία με το Ιράν, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη μείωση των διεθνών τιμών πετρελαίου.

Παρότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να σταθεροποιήσει προσωρινά τις αγορές και να μειώσει τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία, στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκλαμβανόταν από πολλούς ως πολιτική υποχώρηση. Οι αντίπαλοι του Τραμπ αλλά και μέρος της δικής του πολιτικής βάσης θα τον κατηγορούσαν ότι εγκαταλείπει τη στρατηγική της «μέγιστης πίεσης» απέναντι στην Τεχεράνη. Με άλλα λόγια, μια συμφωνία θα μπορούσε να μειώσει την ένταση διεθνώς, αλλά ταυτόχρονα να εμφανίσει τον Λευκό Οίκο ως αδύναμο και αναγκασμένο να συμβιβαστεί.

Η επιλογή της στρατιωτικής κλιμάκωσης

Η δεύτερη επιλογή είναι η στρατιωτική κλιμάκωση. Μια προσπάθεια να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ με στρατιωτικά μέσα ή μια επίθεση σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Το σενάριο αυτό θεωρείται το πιο επικίνδυνο, καθώς θα μπορούσε να εμπλέξει όχι μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και πολλές περιφερειακές δυνάμεις και παραστρατιωτικές οργανώσεις.

Οι οικονομικές συνέπειες θα ήταν πιθανότατα δραματικές: οι τιμές πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 150 δολάρια το βαρέλι, οι διεθνείς αγορές θα δεχθούν ισχυρό σοκ και ο πληθωρισμός θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο παγκοσμίως. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κινδύνευαν να εγκλωβιστούν σε μια νέα μακροχρόνια στρατιωτική σύγκρουση, πιθανώς πιο περίπλοκη και δαπανηρή από εκείνες στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Η επιλογή του να μην κάνει τίποτα

Η τρίτη επιλογή είναι η διατήρηση του σημερινού αδιεξόδου, δηλαδή η αποφυγή τόσο της συμφωνίας όσο και της άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης. Αν και αυτό το σενάριο μοιάζει αρχικά λιγότερο επικίνδυνο, στην πραγματικότητα μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επιζήμιο. Οι υψηλές τιμές ενέργειας θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, αυξάνοντας το κόστος ζωής στις Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνώς. Η παρατεταμένη ακρίβεια στα καύσιμα και στην ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε ύφεση.

Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, η αύξηση της τιμής της βενζίνης θα επιβαρύνει άμεσα τους καταναλωτές και θα προκαλέσει πολιτικό κόστος για τον Τραμπ, καθώς η δημοτικότητά του ενδέχεται να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο. Την ίδια στιγμή, το Ιράν θα συνεχίσει πιθανότατα τις ανεπίσημες εξαγωγές πετρελαίου μέσω παράλληλων δικτύων και τρίτων χωρών, περιορίζοντας έτσι την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών κυρώσεων. Το βασικό πρόβλημα για τον Τραμπ είναι ότι καμία από τις διαθέσιμες επιλογές δεν προσφέρει πραγματική νίκη.

Η αποκλιμάκωση μπορεί να θεωρηθεί πολιτική υποχώρηση, η στρατιωτική σύγκρουση εγκυμονεί τεράστιους γεωπολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους, ενώ η αδράνεια απειλεί να οδηγήσει σε βαθύτερη οικονομική κρίση και πολιτική φθορά. Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει πλέον μετατραπεί όχι μόνο σε πρόβλημα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και σε μια κρίσιμη δοκιμασία οικονομικής αντοχής, γεωπολιτικής ισορροπίας και εσωτερικής πολιτικής επιβίωσης για τον Λευκό Οίκο.