Eurovision: Τέσσερις χώρες αποχωρούν, το Ισραήλ παραμένει - Το παρασκήνιο και οι αναποφάσιστοι

Είναι οριστικό: η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ολλανδία και η Σλοβενία ​​ανακοίνωσαν επίσημα ότι δεν θα λάβουν μέρος στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision που θα διεξαχθεί τον ερχόμενο Μάιο στη Βιέννη. Ο λόγος ήταν ότι ψηφίστηκε, έμμεσα, η παραμονή του Ισραήλ κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης που συγκάλεσε την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου η Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεόρασης (EBU) στη Γενεύη.

Περίπου 50 ραδιοτηλεοπτικοί φορείς, συμπεριλαμβανομένης και της ΕΡΤ, έδωσαν το παρών για να συζητήσουν το μέλλον του διαγωνισμού, τον οποίο παρακολουθούν περισσότερα από 150 εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο.

Ωστόσο, και οι τέσσερις προαναφερθείσες χώρες είχαν ξεκαθαρίσει την στάση τους, κάποιες μάλιστα από την επομένη του τελικού στην Βασιλεία, όταν έγιναν καταγγελίες για αθέμιτες πρακτικές του Ισραήλ στη βαθμολογία αλλά κυρίως λόγω του πολέμου στη Γάζα.

Η αίτηση για ξεχωριστή ψηφοφορία για το Ισραήλ

Η Ισπανία ηγήθηκε ενός μπλοκ οκτώ χωρών που ζήτησαν μια μυστική ψηφοφορία. Οι διοργανωτές απέρριψαν το αίτημα και αντ' αυτού συνέδεσαν τη συμμετοχή του Ισραήλ με ξεχωριστή ψηφοφορία η οποία αφορούσε τα νέα μέτρα για την αυστηροποίηση των διαδικασιών της καταχώρησης των ψήφων στους ημιτελικούς και στον τελικό του διαγωνισμού.

Όταν εγκρίθηκε η πρόταση, η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Σλοβενία ​​και η Ολλανδία ανακοίνωσαν αμέσως μποϊκοτάζ της εκδήλωσης του 2026. Η ταχύτητα με την οποία εξέδωσαν τα δελτία τύπου τους υποδηλώνει ότι προέβλεπαν το αποτέλεσμα εκ των προτέρων.

Το ιρλανδικό RTÉ δήλωσε ότι θεωρεί ότι «η συμμετοχή του Ισραήλ είναι απαράδεκτη δεδομένης της τρομερής απώλειας ζωών στη Γάζα και της ανθρωπιστικής κρίσης εκεί, η οποία συνεχίζει να θέτει σε κίνδυνο τις ζωές τόσων πολλών αμάχων».

Σε ανακοίνωσή του, ο ολλανδικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας Avrotros ανέφερε ότι «η συμμετοχή υπό τις παρούσες συνθήκες είναι ασυμβίβαστη με τις δημόσιες αξίες που είναι απαραίτητες για εμάς».

Ο σλοβενικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας RTV τόνισε ότι η θέση του «παραμένει επίσης αμετάβλητη». «Οι πρόσφατες αλλαγές στους κανόνες δεν αλλάζουν την άποψή μας. Ως δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας, η RTV Slovenia έχει δεσμευτεί να τηρεί τις ηθικές αρχές και αναμένει ότι ισχύουν ίσοι κανόνες και πρότυπα για όλα τα μέλη της EBU και όλες τις συμμετέχουσες χώρες».

Ο πρόεδρος του ισπανικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα RTVE, Χοσέ Πάμπλο Λόπεζ Σάντσες, δήλωσε ότι έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στους διοργανωτές.

Η ψηφοφορία

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, οι ραδιοτηλεοπτικοί οργανισμοί έπρεπε να ψηφίσουν τους νέους κανονισμούς που είχε προτείνει πριν από μερικές εβδομάδες η EBU. Το κύριο ζήτημα ήταν η αποθάρρυνση των κυβερνήσεων και τρίτων μερών από το να διοργανώνουν εκστρατείες ψηφοφορίας για τις συμμετοχές τους.

Σε ανακοίνωσή της, η EBU αναφέρει ότι τα 68 μέλη της ψήφισαν σήμερα σε «μυστική ψηφοφορία» για το εάν ήταν ευχαριστημένα με τα νέα μέτρα.

«Μια μεγάλη πλειοψηφία των μελών συμφώνησε ότι δεν υπήρχε ανάγκη για περαιτέρω ψηφοφορία σχετικά με τη συμμετοχή και ότι ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision 2026 θα πρέπει να προχωρήσει όπως έχει προγραμματιστεί, με τις πρόσθετες διασφαλίσεις να έχουν τεθεί σε ισχύ», αναφέρει.

Εάν τα μέλη είχαν ψηφίσει κατά των νέων μέτρων, πιστεύεται ότι θα είχε διεξαχθεί ψηφοφορία για τη συμμετοχή του Ισραήλ.

«Αυτή η ψηφοφορία σημαίνει ότι όλα τα μέλη της EBU που επιθυμούν να συμμετάσχουν στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 2026 και συμφωνούν να συμμορφωθούν με τους νέους κανόνες είναι επιλέξιμα να συμμετάσχουν», δήλωσε η EBU.

Ο Μάρτιν Γκριν, διευθυντής του Διαγωνισμού Τραγουδιού της Eurovision, δήλωσε «ικανοποιημένος» που δόθηκε στα μέλη «η ευκαιρία να συζητήσουν» τη θέση του Ισραήλ στον διαγωνισμό πριν από την ψηφοφορία.

«Ήταν μια πλήρης, ειλικρινής και αρκετά συγκινητική συζήτηση, αλλά όπως μπορούμε να δούμε από το εμφατικό αποτέλεσμα, στην πραγματικότητα συμφωνούσαν με την πεποίθηση ότι ο Διαγωνισμός Τραγουδιού της Eurovision δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πολιτικό θέατρο, αλλά ως ένα είδος ουδετερότητας».

Η αντίδραση του Ισραήλ

Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, χαιρέτησε την απόφαση χαρακτηρίζοντάς τη «μια χειρονομία αλληλεγγύης, αδελφοσύνης και συνεργασίας, που συμβολίζει μια νίκη έναντι εκείνων που επιδιώκουν να φιμώσουν το Ισραήλ και να διαδώσουν μίσος».

Σημείωσε μάλιστα ότι ήταν «χαρούμενος που το Ισραήλ θα συμμετάσχει ξανά στη Eurovision και ελπίζει ότι ο διαγωνισμός θα παραμείνει ένας διαγωνισμός που αγκαλιάζει τον πολιτισμό, την ποίηση και τη φιλία μεταξύ των λαών και τη διασυνοριακή πολιτιστική κατανόηση». Πρόσθεσε ότι το Ισραήλ «αξίζει να εκπροσωπείται σε κάθε σκηνή του κόσμου και είμαι πλήρως και ενεργά αφοσιωμένος σε αυτό».

Ο διευθύνων σύμβουλος του ισραηλινού ραδιοτηλεοπτικού φορέα KAN δήλωσε ότι η προσπάθεια αποκλεισμού της συμμετοχής του «μπορεί να ερμηνευθεί μόνο ως πολιτιστικό μποϊκοτάζ». «Ένα μποϊκοτάζ μπορεί να ξεκινήσει σήμερα - με το Ισραήλ - αλλά κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξει ή ποιον άλλον μπορεί να βλάψει», δήλωσε ο Γκολάν Γιοχπάζ.

Ποιοι μένουν και οι... αναποφάσιστοι

Ωστόσο, η απόφαση αποκάλυψε μια τριχοτόμηση στην κοινότητα της Eurovision. Από τη μια είναι οι τέσσερις ανυποχώρητες χώρες και από την άλλη αυτές που θα συμμετάσχουν. Όμως η τρίτη ομάδα ίσως καθορίσει και το τι μέλλει γενέσθαι στη διοργάνωση: είναι εκείνες που θα επανεξετάσουν το ζήτημα και θα απαντήσουν σε εύλογο διάστημα.

Για παράδειγμα, ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας του Βελγίου δήλωσε μετά το πέρας της Συνέλευσης ότι θα «πάρει θέση τις επόμενες ημέρες».

Μεταξύ αυτών που ενέκριναν τις αλλαγές ήταν οι σκανδιναβικοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς από τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, η Δανία και η Ισλανδία, οι οποίοι εξέδωσαν κοινή δήλωση λέγοντας ότι «υποστήριξαν» την απόφαση της EBU να «αντιμετωπίσει κρίσιμες ελλείψεις» στο σύστημα ψηφοφορίας.

Παρά ταύτα, ο Ισλανδικός φορέας διαχωρίστηκε και δήλωσε ότι δεν θα λάβει τελική απόφαση για τη συμμετοχή της μέχρι την επόμενη εβδομάδα.

Το σουηδικό SVT δεν έχει ακόμη λάβει επίσημη θέση, αλλά ο διευθυντής του, Michael Österlund, δήλωσε στον ιστότοπο Aftonbladet ότι η συμμετοχή εξαρτάται από την ευρεία πολιτική υποστήριξης και τη διατήρηση τόσο το δυνατόν πιο απολιτικού χαρακτήρα στον διαγωνισμό.

Η Γερμανία, η οποία είχε απειλήσει να αποχωρήσει από τον διαγωνισμό σε περίπτωση αποκλεισμού του Ισραήλ, χαιρέτισε επίσης την απόφαση. Συγκεκριμένα, ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας ARD δήλωσε ότι «ανυπομονεί να συμμετάσχει» του χρόνου, «αγκαλιάζοντάς το ως έναν εορτασμό της πολιτιστικής ποικιλομορφίας και της αλληλεγγύης. Ταυτόχρονα, λυπούμαστε βαθιά για τις αποφάσεις μεμονωμένων μελών της EBU να αποσυρθούν από την ESC 2026, αλλά, φυσικά, σεβόμαστε τις επιλογές που έκαναν οι αντίστοιχοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς».