Γιατί ασχολούνται όλοι με τις «εγγυήσεις ασφαλείας» στην Ουκρανία - Τα τέσσερα βασικά σενάρια

Συνεχίζεται ο διπλωματικός «πυρετός» και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού αναφορικά με την εξεύρεση λύσης για τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Αν και χθες, η είδηση της ημέρας ήταν το τετ α τετ Τραμπ και Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο αλλά και οι συνομιλίες αργότερα με τη συμμετοχή των Ευρωπαίων ηγετών, οι εξελίξεις στο Ουκρανικό εξακολουθούν να «τρέχουν» και στο προσκήνιο βρίσκονται πλέον οι επόμενες συναντήσεις.

Όπως ξεκαθάρισε ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα (του) Truth Social, θα προγραμματιστεί μία συνάντηση μεταξύ των δύο άμεσα εμπλεκόμενων στον πόλεμο ηγετών, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ στη συνέχεια θα υπάρξει και μία τριμερής συνάντηση όπου θα συμμετέχει και ο Τραμπ.

«Μετά την ολοκλήρωση των συναντήσεων, τηλεφώνησα στον Πρόεδρο Πούτιν και ξεκίνησα τις διευθετήσεις για μια συνάντηση μεταξύ του Προέδρου Πούτιν και του Προέδρου Ζελένσκι σε τοποθεσία που θα καθοριστεί. Μετά από αυτή τη συνάντηση, θα υπάρξει μια τριμερής συνάντηση στην οποία θα συμμετάσχουμε εγώ και οι δύο Πρόεδροι», έγραψε χαρακτηριστικά στην ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ.

Αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν καθοριστεί ούτε ο τόπος της συνάντησης -αν και έχουν αναφερθεί από διπλωματικούς κύκλους η Γενεύη και η Βουδαπέστη- ούτε καν η ημερομηνία. «Δεν έχουμε ημερομηνία», δήλωσε ο Ζελένσκι σε συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο κορυφής.

Ο Μερτς είπε ότι η συνάντηση θα λάβει χώρα εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, αλλά δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση.

Αντίθετα, από το Κρεμλίνο διεμήνυσαν ότι Πούτιν και Τραμπ στην 40λεπτη τηλεφωνική επικοινωνία τους συζήτησαν την ιδέα να ανέβει το επίπεδο αντιπροσώπευσης στις συνομιλίες για την επίλυση της ένοπλης σύρραξης στην Ουκρανία. «Συζητήθηκε η ιδέα πως θα είχε αξία να εξερευνηθεί η πιθανότητα να ανέβει το επίπεδο αντιπροσώπευσης της ουκρανικής και της ρωσικής πλευράς», ή με άλλα λόγια το ποιοι συμμετέχουν στις «απευθείας διαπραγματεύσεις», ανέφερε το πρακτορείο RIA, επικαλούμενο τον σύμβουλο της ρωσικής προεδρίας Γιούρι Ουσακόφ. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ένα υψηλότερο επίπεδο αντιπροσώπευσης είναι και το ύψιστο.

Το «αγκάθι» των εγγυήσεων ασφαλείας

Σε αντίθεση με τα εδάφη που επιθυμεί να προσαρτήσει η Ρωσία αλλά και το (φλέγον) ζήτημα της κατάπαυσης του πυρός, στον Λευκό Οίκο επί τάπητος τέθηκε κυρίως το ζήτημα με τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.

Συγκεκριμένα, μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Πούτιν στην Αλάσκα, άρχισε να επανέρχεται στο προσκήνιο το θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας «τύπου Άρθρου 5». Αυτό σημαίνει δεσμεύσεις ότι, μετά από μια ειρηνευτική συμφωνία, τα υπογράφοντα μέρη θα επέμβουν στρατιωτικά για να προστατεύσουν την Ουκρανία σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης.

Ο Τραμπ διεμήνυσε στον Ζελένσκι ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν στην κατεύθυνση των εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, χωρίς ωστόσο να έχει ξεκαθαριστεί ο τρόπος και το μέγεθος της βοήθειας αυτής.

Ο Ζελένσκι έκανε από την πλευρά του λόγο για «σημαντικό βήμα μπροστά» λέγοντας ότι πιθανώς το τοπίο θα γίνει πιο ξεκάθαρο μέσα στο επόμενο δεκαήμερο και προσθέτοντας ότι θα συμπεριλάμβαναν την αγορά για την Ουκρανία ενός πακέτου αμερικανικών όπλων. «Πράγματι, υπάρχει ένα πακέτο με τις προτάσεις μας αξίας 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος. «Και έχουμε συμφωνίες με τον πρόεδρο των ΗΠΑ ότι όταν ανοίξουν οι εξαγωγές μας, θα αγοράσουν ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Αυτό είναι σημαντικό για εμάς».

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας, ώρα Ουάσιγκτον, ότι θα ξεκινήσει αυτή την εβδομάδα η επεξεργασία των εγγυήσεων ασφαλείας. Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα συντονίσει την προσπάθεια με εκπροσώπους του «Συνασπισμού των Προθύμων» και το ΝΑΤΟ.

Τα τέσσερα βασικά σενάρια για τις «εγγυήσεις ασφαλείας»

Ποια μορφή θα έχουν οι εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία; Υπάρχουν τέσσερα βασικά σενάρια, σύμφωνα με ανάλυση του BBC:

• Στρατιωτική παρουσία: Θεωρείται το λιγότερο πιθανό σενάριο. Ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί τον πόλεμο στην Ουκρανία ως πρόβλημα της Ευρώπης. Για να δεσμεύσει στρατιωτικές δυνάμεις, ακόμη και σε ρόλο ειρηνευτικής αποστολής, σε μία σύγκρουση που του δημιουργεί αποστροφή, θα χρειαζόταν να αλλάξει ριζικά τη στάση του ως προς το πώς βλέπει τη σύγκρουση.

• Περιπολίες από αέρος και δια θαλάσσης: Θεωρείται πιο πιθανό. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη πραγματοποιήσει πτήσεις επιτήρησης για να παρακολουθήσουν την εξέλιξη του πολέμου. Ωστόσο, υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα σε μια πτήση αναγνώρισης ή θαλάσσια περιπολία και μία ένοπλη σύγκρουση με μια πυρηνική δύναμη όπως η Ρωσία.

• Πληροφορίες: Οι δορυφορικές και αεροπορικές πληροφορίες που προέρχονται από τις υπηρεσίες των ΗΠΑ έχουν αποδειχθεί ζωτικής σημασίας για να ανακόψει η Ουκρανία την προέλαση των ρωσικών δυνάμεων. Σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο οι ΗΠΑ θα ήταν πιθανώς πρόθυμες να βοηθήσουν.

• Εφοδιαστική αλυσίδα: Όποια μορφή και αν πάρει τελικά η «δύναμη αποτροπής» υπό την ηγεσία της Βρετανίας και της Γαλλίας σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, θα χρειαστεί μεγάλη εφοδιαστική υποστήριξη – και αυτός είναι ένας «αναίμακτος» τομέας στον οποίο η Ουάσιγκτον θα ήταν πιθανώς πρόθυμη να βοηθήσει.