BBC: Γιατί ο Τραμπ επέλεξε τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ και όχι την Κορίνα Ματσάδο;

Ένα από τα πλέον βασικά ερωτήματα που κυριαρχούν τόσο στο Καράκας όσο και διεθνώς μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο είναι γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ δεν επέλεξε να τοποθετήσει ως μεταβατική πρόεδρο της Βενεζουέλας την Κορίνα Ματσάδο, σφοδρή επικρίτρια του Μαδούρο και προσφάτως νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης.

Αντ' αυτής, ο Τραμπ έχρισε τη στενή συνεργάτη του Βενεζουελάνου ηγέτη και αναπληρώτρια πρόεδρο της χώρας, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, κόρη ενός πρώην μαρξιστή αντάρτη.

Και γιατί η Ουάσινγκτον αποφάσισε να παραμείνει στην εξουσία μια δηλωμένη «τσαβίστρια» αντί να υποστηρίξει την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, της οποίας το κίνημα πιστεύεται ευρέως ότι κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024;

Η απάντηση, σύμφωνα με έναν πρώην πρέσβη των ΗΠΑ επί προεδρίας Μπους στη χώρα το 2002, είναι απλή. «Προτίμησαν τη σταθερότητα έναντι της δημοκρατίας», τονίζει ο Τσαρλς Σαπίρο στο BBC. «Έχουν διατηρήσει το δικτατορικό καθεστώς στη θέση του χωρίς τον δικτάτορα. Οι μπράβοι είναι ακόμα εκεί. Νομίζω ότι είναι απίστευτα επικίνδυνο» προσθέτει.

Αλλά η εναλλακτική λύση, που περιλαμβάνει τη συνολική αλλαγή καθεστώτος και την υποστήριξη του κινήματος της αντιπολίτευσης της Ματσάδο, θα ενείχε άλλους κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων πιθανών εσωτερικών διαμαχών μεταξύ προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης και της αποξένωσης εκείνων των Βενεζουελάνων - ίσως έως και 30% - που ψήφισαν τον Μαδούρο.

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε το Σάββατο 04/01, ο Πρόεδρος Τραμπ σόκαρε πολλούς παρατηρητές χαρακτηρίζοντας τη Ματσάδο ως «μη σεβαστή» εντός της Βενεζουέλας, ενώ για τη Ροντρίγκεζ ανέφερε ότι είναι «ευγενική».

«Με εξέπληξε πολύ ο αποκλεισμός της Μαρία Κορίνα Ματσάδο από τον Πρόεδρο Τραμπ», λέει ο Κέβιν Γουάιτέικερ, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της αποστολής στην αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας. «Το κίνημά της εκλέχθηκε μαζικά... και έτσι ο αποκλεισμός της, στην ουσία, απέκλεισε ολόκληρο το κίνημα».

Ποιος «κάρφωσε» τον Μαδούρο;

Η ταχύτητα και η φαινομενική ευκολία με την οποία απομακρύνθηκε ο Μαδούρο και εγκαταστάθηκε η Ροντρίγκεζ οδήγησε ορισμένους παρατηρητές να υποθέσουν ότι ο πρώην αντιπρόεδρος μπορεί να συμμετείχε στο σχέδιο.

«Νομίζω ότι είναι πολύ χαρακτηριστικό το γεγονός ότι απλώς κυνηγήσαμε τον Μαδούρο και τον αντιπρόεδρο που επέζησαν», λέει η πρώην αξιωματικός της CIA Λίντσεϊ Μόραν. «Είναι προφανές ότι υπήρχαν πηγές υψηλού επιπέδου. Αυτό που υποθέτω αμέσως είναι ότι αυτές οι πηγές υψηλού επιπέδου βρίσκονταν στο γραφείο του Αντιπροέδρου, αν όχι της ίδιας της Αντιπροέδρου».

Αλλά ο Φιλ Γκάνσον, ανώτερος αναλυτής της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων που ζει στο Καράκας, σημειώνει ότι η θεωρία συνωμοσίας δεν αντέχει σε στενή εξέταση, δεδομένου ότι τεράστια εξουσία εξακολουθεί να ασκείται από τον υπουργό Άμυνας της Βενεζουέλας, στρατηγό Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπεζ, και τον σκληροπυρηνικό υπουργό Εσωτερικών, Ντιοσντάδο Καμπέλο, και οι δύο πιστοί σύμμαχοι του Μαδούρο.

«Γιατί να ξεπουλήσει τον Μαδούρο, αφήνοντάς την ανυπεράσπιστη, εσωτερικά, απέναντι σε αυτούς που πραγματικά ελέγχουν τα όπλα;» λέει ο Γκάνσον. Αντ' αυτού, η απόφαση να υποστηριχθεί η Ροντρίγκεζ ακολούθησε προειδοποιήσεις ότι η ανάληψη της ηγεσίας από την Ματσάδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνα επίπεδα αστάθειας.

Ροντρίγκεζ ή αστάθεια;

Σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, τον Οκτώβριο, μια έκθεση της ICG προειδοποίησε ότι «η Ουάσινγκτον θα πρέπει να είναι προσεκτική με την αλλαγή καθεστώτος». «Οι κίνδυνοι βίας σε οποιοδήποτε σενάριο μετά τον Μαδούρο δεν πρέπει να υποβαθμίζονται», προτρέπει η έκθεση, λέγοντας ότι στοιχεία των δυνάμεων ασφαλείας θα μπορούσαν να εξαπολύσουν έναν ανταρτοπόλεμο εναντίον των νέων αρχών.

«Προειδοποιούσαμε τους ανθρώπους στην κυβέρνηση ότι αυτό δεν πρόκειται να λειτουργήσει», λέει ο Γκάνσον. «Θα υπάρξει βίαιο χάος, θα είναι δικό σας λάθος και θα το αναλάβετε εσείς».

Τη Δευτέρα, η Wall Street Journal ανέφερε την ύπαρξη μιας απόρρητης αξιολόγησης των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών που καταλήγει στα ίδια συμπεράσματα και καθορίζει ότι μέλη του καθεστώτος Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένου της Ροντρίγκεζ, ήταν σε καλύτερη θέση για να ηγηθούν μιας προσωρινής κυβέρνησης.

Ο Λευκός Οίκος δεν έχει σχολιάσει δημόσια την έκθεση, αλλά ξεκαθάρισε ότι σχεδιάζει να συνεργαστεί με τη Βενεζουελάνα πολιτικό στο άμεσο μέλλον. «Αυτό διαψεύδει έναν σκληρό ρεαλισμό εκ μέρους της κυβέρνησης Τραμπ», λέει ο Χένρι Ζίμερ, αναπληρωτής ερευνητής στο Πρόγραμμα Αμερικής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών της Ουάσιγκτον.

«Η σύλληψη του Μαδούρο ήταν το εύκολο κομμάτι. Η ευρύτερη ανοικοδόμηση της Βενεζουέλας, οι στόχοι για το πετρέλαιο, τα ναρκωτικά και τη δημοκρατία... θα χρειαστούν πολύ περισσότερο χρόνο για να υλοποιηθούν.»

Προς το παρόν, ωστόσο, η Ροντρίγκεζ φαίνεται να είναι μια γυναίκα με την οποία η κυβέρνηση Τραμπ πιστεύει ότι μπορεί να τα βγάλει πέρα. «Ήταν κάπως οικονομική μεταρρυθμίστρια», λέει η Γκάνσον. «Έχει επίγνωση της ανάγκης για οικονομικό άνοιγμα και δεν είναι αντίθετη στην ιδέα της επιστροφής ξένων κεφαλαίων».

Ο Ζίμερ συμφωνεί ότι η Ροντρίγκεζ μπορεί να μην δυσκολευτεί να ακολουθήσει τις οδηγίες της Ουάσινγκτον όσον αφορά την υποδοχή των αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών, προσφέροντας μεγαλύτερη συνεργασία στον τομέα της καταπολέμησης των ναρκωτικών, ακόμη και την αποκλιμάκωση των σχέσεων της Βενεζουέλας με την Κούβα, την Κίνα και τη Ρωσία, ειδικά αν αυτό σημαίνει τη σταδιακή άρση των κυρώσεων των ΗΠΑ.

«Νομίζω ότι μπορεί να το πετύχει αυτό», λέει. «Αλλά αν οι ΗΠΑ ζητούν πραγματική πρόοδο προς μια δημοκρατική μετάβαση, αυτό γίνεται πολύ πιο δύσκολο». Προς το παρόν, αυτό δεν φαίνεται να βρίσκεται ψηλά στη λίστα προτεραιοτήτων της Ουάσιγκτον.