Γιατί οι ειδικοί λένε ότι ο χανταϊός «δεν είναι Covid»

Η πρόσφατη εμφάνιση κρουσμάτων χανταϊού σε επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου MV Hondius έφερε ξανά στο προσκήνιο έναν ιό που μέχρι σήμερα ήταν σχεδόν άγνωστος στο ευρύ κοινό. Οι τρεις θάνατοι που καταγράφηκαν, αλλά και οι εικόνες καραντίνας και ιχνηλάτησης επιβατών, δημιούργησαν αναπόφευκτα συνειρμούς με τις πρώτες ημέρες της πανδημίας Covid 19. Οι ειδικοί όμως εμφανίζονται καθησυχαστικοί: ο χανταϊός είναι σοβαρός, αλλά δεν μεταδίδεται εύκολα και δεν θεωρείται απειλή για γενικευμένη πανδημία.

Τι είναι οι χανταϊοί 

Ο όρος «χανταϊός» δεν αφορά έναν μόνο ιό, αλλά μια ολόκληρη ομάδα ιών που μεταφέρονται κυρίως από τρωκτικά, όπως ποντίκια και αρουραίους. Οι άνθρωποι μολύνονται συνήθως όταν εισπνέουν μικροσκοπικά σωματίδια από ούρα, περιττώματα ή σάλιο μολυσμένων ζώων. Αυτό μπορεί να συμβεί σε αποθήκες, αγροτικούς χώρους, εγκαταλελειμμένα κτίρια ή ακόμη και σε σημεία όπου υπάρχουν φωλιές τρωκτικών.

Η παραλλαγή που απασχολεί σήμερα τις υγειονομικές αρχές είναι ο λεγόμενος «ιός των Άνδεων», ο οποίος εντοπίζεται κυρίως στη Νότια Αμερική. Σε αντίθεση με άλλες μορφές χανταϊού, ο συγκεκριμένος έχει τη δυνατότητα —σπάνια αλλά υπαρκτή— να μεταδίδεται και από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ωστόσο, αυτό απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή, π.χ. μεταξύ συγγενών, συντρόφων ή ατόμων που μοιράζονται τον ίδιο μικρό χώρο για πολλές ώρες ή ημέρες.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι ειδικοί επιμένουν ότι η κατάσταση δεν θυμίζει Covid. Ο χανταϊός δεν μεταδίδεται εύκολα στον δρόμο, σε καταστήματα ή σε χώρους εργασίας. Δεν «κυκλοφορεί» στον αέρα όπως η γρίπη ή ο κορωνοϊός και δεν προκαλεί αλυσίδες μαζικής διασποράς στον γενικό πληθυσμό. Ακόμη και μέσα στο πλοίο, όπου οι συνθήκες συγχρωτισμού ήταν έντονες, τα περιστατικά παραμένουν περιορισμένα.

Τα συμπτώματα της λοίμωξης

Τα συμπτώματα αρχικά μοιάζουν αρκετά με εκείνα μιας έντονης ίωσης. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν υψηλό πυρετό, κόπωση, μυϊκούς πόνους, πονοκέφαλο, ναυτία ή διάρροια. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, η κατάσταση επιδεινώνεται γρήγορα. Η πιο επικίνδυνη μορφή της νόσου επηρεάζει τους πνεύμονες και το καρδιαγγειακό σύστημα, προκαλώντας δύσπνοια και σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια.

Αυτό που ανησυχεί ιδιαίτερα τους επιστήμονες είναι το σχετικά υψηλό ποσοστό θνητότητας ορισμένων στελεχών. Ο χανταϊός των Άνδεων μπορεί να αποβεί θανατηφόρος σε μεγάλο ποσοστό σοβαρών περιστατικών, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή ανθρώπους που δεν λαμβάνουν εγκαίρως ιατρική φροντίδα. Παρ’ όλα αυτά, οι συνολικές μολύνσεις παγκοσμίως παραμένουν λίγες συγκριτικά με άλλες λοιμώξεις.

Σήμερα δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο ή εγκεκριμένο εμβόλιο για τον χανταϊό. Η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως στην υποστηρικτική θεραπεία: παρακολούθηση της αναπνοής, χορήγηση οξυγόνου και, σε σοβαρές περιπτώσεις, νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Η έγκαιρη διάγνωση παίζει κρίσιμο ρόλο, καθώς οι ασθενείς που φτάνουν νωρίς στο νοσοκομείο έχουν σαφώς καλύτερες πιθανότητες ανάρρωσης.

Οι υγειονομικές αρχές παρακολουθούν στενά τους επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και έξι ή οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση στον ιό. Για αυτόν τον λόγο, όσοι θεωρούνται στενές επαφές καλούνται να παραμείνουν σε απομόνωση και να υποβάλλονται σε τακτικό έλεγχο.

Τι λέει ο ΠΟΥ

Παρά τη σοβαρότητα των περιστατικών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός και δεν συνιστά περιορισμούς στα ταξίδια ή στο εμπόριο. Οι ειδικοί εξηγούν ότι πρόκειται για έναν ιό που απαιτεί πολύ συγκεκριμένες συνθήκες για να μεταδοθεί και όχι για έναν παθογόνο οργανισμό με δυναμική μαζικής εξάπλωσης.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, δεν υπάρχει λόγος πανικού ή αλλαγής της καθημερινότητας. Οι βασικές προφυλάξεις αφορούν κυρίως όσους έρχονται συχνά σε επαφή με τρωκτικά ή καθαρίζουν χώρους όπου μπορεί να υπάρχουν περιττώματα ποντικιών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι ειδικοί συνιστούν γάντια, μάσκα υψηλής προστασίας και καθαρισμό με απολυμαντικά υγρά αντί για σκούπισμα ή ηλεκτρική σκούπα που μπορεί να σηκώσει μολυσμένα σωματίδια στον αέρα.

Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι σαφές: ο χανταϊός είναι μια σοβαρή αλλά σπάνια λοίμωξη. Χρειάζεται προσοχή, όχι όμως φόβος.