Η Γροιλανδία σχεδόν μονοπωλεί τους τίτλους ειδήσεων στα αμερικανικά μέσα - και όχι μόνο - μετά τη σύλληψη Μαδούρο και τις ωμές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Μοιάζει με ένα Χρυσόμαλλο Δέρας που κρύβει θησαυρούς και δύναμη, αλλά και με ένα στρατηγικό φιλέτο, ικανό να πυροδοτήσει μια διπλωματική κρίση άνευ προηγουμένου μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. 

Τι γνωρίζουμε όμως για τη Γροιλανδία; Κατ' αρχάς, είναι το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο με επιφάνεια 2,166 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Βρίσκεται στο Βόρειο Ατλαντικό και οι πάγοι καλύπτουν πάνω από τα τέσσερα πέμπτα της επιφάνειας του νησιού.

Αποτελεί μια αυτόνομη περιοχή που εξαρτάται από τη Δανία, με αυτοδιοίκηση και δικό της κοινοβούλιο. Αν και αποτελεί μέρος της ηπείρου της Βόρειας Αμερικής, η Γροιλανδία συνδέεται πολιτικά και πολιτιστικά με την Ευρώπη - και ιδιαίτερα με τις δύο αποικιακές δυνάμεις, τη Νορβηγία και τη Δανία - από τον 9ο αιώνα.

Η ιδιοκτησία της Γροιλανδίας απέκτησε αυξημένη και συνεχώς εξελισσόμενη γεωπολιτική σημασία. Η Δανία συνεισφέρει τα δύο τρίτα των εσόδων του προϋπολογισμού της Γροιλανδίας, ενώ τα υπόλοιπα προέρχονται κυρίως από την αλιεία. Τα πιθανά αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και σπάνιων γαιών έχουν προσελκύσει εταιρείες εξερεύνησης.

Η Γροιλανδία απολαμβάνει αδιάκοπο φως της ημέρας για δύο μήνες κάθε χρόνο. Πάνω από το 80% του νησιού καλύπτεται από ένα μόνιμο παγοκάλυμμα (πάχους 4 χιλιομέτρων σε ορισμένα σημεία). Η υπερθέρμανση του πλανήτη προκαλεί το λιώσιμο των παγόβουνων, αλλά από την άλλη, έχει επίσης αυξήσει και την πρόσβαση στους ορυκτούς πόρους της Γροιλανδίας.

Οι ΗΠΑ θεωρούν εδώ και καιρό τη Γροιλανδία στρατηγικής σημασίας και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου δημιούργησαν μια βάση ραντάρ στη Θούλη, μια πόλη στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού. Με το λιώσιμο των πάγων γύρω από τη Γροιλανδία, η πιθανότητα ανοίγματος νέων εμπορικών δρόμων έχει αυξήσει τη σημασία της Αρκτικής.

Η βάση στη Θούλη (φωτο: ΑΠΕ-ΜΠΕ / EPA/Ida Guldbaek Arentsen)
Η βάση στη Θούλη (φωτο: ΑΠΕ-ΜΠΕ / EPA/Ida Guldbaek Arentsen)

Ο πληθυσμός του νησιού υπολογίζεται στις 57.000 και το προσδόκιμο ζωής στα 71 έτη για τους άνδρες και τα 76 έτη για τις γυναίκες. Έχει τη χαμηλότερη πυκνότητα πληθυσμού στον κόσμο καθώς επίσης και μία από τις μικρότερες πρωτεύουσες στον κόσμο, που ονομάζεται Νουούκ. Αρχηγός κράτους είναι βασιλιάς Φρειδερίκος Ι΄ της Δανίας και πρωθυπουργός της Γροιλανδίας ο Μούτσι Μπούροπ Έγκεντε.

Έχει τον μεγαλύτερο παγετώνα εκτός Ανταρκτικής. Το παγοφιόρδ Ilulissat βρίσκεται μόλις 250 χιλιόμετρα βόρεια του Αρκτικού Κύκλου στη δυτική ακτή της Γροιλανδίας. Είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και έχει έκταση λίγο πάνω από 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Είναι επίσης ένας από τους πιο ενεργούς παγετώνες στον κόσμο, αποκολλώντας πάγο με ρυθμό 35 κυβικών χιλιομέτρων ετησίως. Βρέχει στην κορυφή του παγοκαλύμματος της Γροιλανδίας για πρώτη φορά στην καταγεγραμμένη ιστορία, κάτι που οι επιστήμονες αποδίδουν στην κλιματική αλλαγή.

Ο ήλιος δεν δύει στη Γροιλανδία από τα μέσα Μαΐου έως τα μέσα Ιουνίου! Το καλοκαίρι της Γροιλανδίας κοσμείται με την εμφάνιση του μεσονυχτίου ήλιου, ένα αιθέριο φαινόμενο που βλέπει τη γη να λούζεται σε χρυσό φως ακόμη και τις τελευταίες ώρες της ημέρας. Η μεγαλύτερη ημέρα του χρόνου, η 21η Ιουνίου, είναι επίσης η εθνική εορτή της Γροιλανδίας.

Γίνεται ένας από τους πιο περιζήτητους ταξιδιωτικούς προορισμούς της Αρκτικής. Η Γροιλανδία ανεβαίνει γρήγορα στη λίστα με τις τοποθεσίες της Αρκτικής που πρέπει οπωσδήποτε να δουν οι περιπετειώδεις ταξιδιώτες. Με τα πανύψηλα παγόβουνα, την πλούσια κουλτούρα των Ινουίτ και τα άγρια, ανέγγιχτα τοπία, το νησί προσφέρει μια απαράμιλλη ευκαιρία να δείτε από κοντά τις επιπτώσεις του κλίματος και της φύσης.


Σύμφωνα με άρθρο του BBC, μερικές σημαντικές ημερομηνίες στην ιστορία της Γροιλανδίας είναι οι εξής:

982 μ.Χ.: Η Γροιλανδία ανακαλύπτεται από έναν Βίκινγκ, τον Νορβηγό Έρικ «Ερυθρό», ο οποίος αποκαλεί την ανακάλυψή του Γροιλανδία για να την κάνει πιο ελκυστική. Το 986 επιστρέφει με αποίκους.

14ος- 15ος αιώνας: Οι σκανδιναβικοί οικισμοί εξαφανίζονται, ίσως στην αρχή της Μικρής Παγετώδους Εποχής, καθώς οι θερμοκρασίες πέφτουν σημαντικά.

1721: Μια αποστολή με επικεφαλής τον Δανό-Νορβηγό ιεραπόστολο Χανς Έγκεντε βλέπει νέο δανικό αποικισμό. Ένας νέος οικισμός ιδρύεται κοντά στη σημερινή πρωτεύουσα, Νουούκ.

1940: Η Δανία καταλαμβάνεται από τη Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

1941-1945: Οι Ηνωμένες Πολιτείες καταλαμβάνουν τη Γροιλανδία για να την υπερασπιστούν από πιθανή γερμανική εισβολή.

1950: Η Δανία συμφωνεί να επιτρέψει στις ΗΠΑ να ανακτήσουν τη χρήση της αεροπορικής βάσης Thule, η οποία επεκτάθηκε σημαντικά μεταξύ 1951 και 1953 στο πλαίσιο της αμυντικής στρατηγικής του ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

1953: Η Γροιλανδία γίνεται αναπόσπαστο μέρος του Βασιλείου της Δανίας.

1968: Ένα βομβαρδιστικό B-52 της USAF που μετέφερε πυρηνικά όπλα συντρίβεται κοντά στο Thule. Δεκαετίες αργότερα, ένα ρεπορτάζ του BBC αναφέρει ότι παρά τους προηγούμενους ισχυρισμούς των ΗΠΑ περί του αντιθέτου, οι ερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν μόνο τρεις από τις τέσσερις βόμβες υδρογόνου. 

1979: Η Γροιλανδία αποκτά αυτοδιοίκηση μετά από δημοψήφισμα.

1985: Η Γροιλανδία αποχωρεί από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) λόγω διαφωνίας με τους κανονισμούς εμπορικής αλιείας της ΕΟΚ και την απαγόρευση της ΕΟΚ στα προϊόντα δέρματος φώκιας.

1999: Το Ανώτατο Δικαστήριο της Δανίας αποφαίνεται ότι οι Ινουίτ εξορίστηκαν παράνομα από τη γη τους στη βόρεια Γροιλανδία το 1953 για να επεκτείνουν την αεροπορική βάση των ΗΠΑ στη Θούλη, αλλά τους αρνείται το δικαίωμα επιστροφής.

2008: Οι Γροιλανδοί ψηφίζουν σε δημοψήφισμα για περισσότερη αυτονομία και μεγαλύτερο έλεγχο των ενεργειακών πόρων ενώ έγιναν επίσημες γλώσσες του νησιού τα καλααλισούτ (Kalaallisut) και τα δανέζικα.

2010: Το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας συρρικνώνεται ταχύτερα και συμβάλλει περισσότερο στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, επιβεβαιώνει μελέτη στο περιοδικό Science.

2013: Η Γροιλανδία τερματίζει την 25ετή απαγόρευση εξόρυξης ραδιενεργών υλικών όπως το ουράνιο, οδηγώντας σε άνθηση των εξαγωγών ορυκτών πόρων.

2021: Η Γροιλανδία απαγορεύει όλες τις νέες έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην επικράτειά της. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι λένε ότι η περιβαλλοντική «τιμή της εξόρυξης πετρελαίου είναι πολύ υψηλή».

2024: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επαναλαμβάνει την επιθυμία του να αγοράσει τη Γροιλανδία. Η Δανία ανακοινώνει μια τεράστια αύξηση στις αμυντικές δαπάνες για τη Γροιλανδία. Ο βασιλιάς Φρειδερίκος αλλάζει το βασιλικό οικόσημο ώστε να απεικονίζονται πιο εμφανώς η Γροιλανδία και οι Νήσοι Φερόε.