Η Ελλάδα 2η στην ΕΕ στις αυξήσεις ενοικίων το 2025 - Η στέγαση «τρώει» έως 93% του μέσου μισθού

Τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση -μετά την Κροατία- κατέγραψε η Ελλάδα το 2025, με ρυθμό 10,1% ενώ το κόστος για ένα μέσο ενοίκιο στην Αθήνα φτάνει μέχρι το 93,6% του μέσου μηνιαίου μισθού, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ).

Η ανάλυση που βασίζεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat και της Τράπεζας της Ελλάδος καταγράφει τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της οικονομικής προσβασιμότητας της στέγης στην Ελλάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα.

Αναλυτικότερα τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι τα εξής:

- Στην ΕΕ-27, το 2025 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,2%.

Πού καταγράφηκαν οι χαμηλότερες αυξήσεις

- Η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην ΕΕ (+10,1%), πίσω μόνο από την Κροατία (+17,6%). Ακολουθούν η Ουγγαρία (+9,8%), η Βουλγαρία (+9,6%) και η Ρουμανία (+8,2%). Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες αυξήσεις καταγράφηκαν σε χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και η Φινλανδία.

- Την περίοδο 2000–2011, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 53%, αντανακλώντας την οικονομική άνθηση και την εύκολη πρόσβαση σε δανεισμό. Η χρηματοπιστωτική κρίση, ωστόσο, ανέτρεψε πλήρως την εικόνα: από το 2011 έως το 2018 τα ενοίκια κατέγραψαν πτώση 26%, καθώς η ανεργία εκτινάχθηκε και τα εισοδήματα συρρικνώθηκαν. Ακολούθησε μια περίοδος στασιμότητας έως το 2021, πριν ξεκινήσει από το 2022 μια νέα, έντονα ανοδική φάση, που οδήγησε τα ενοίκια το 2025 πάνω από τα επίπεδα του 2010.

- Η αναλογία ενοικίου προς μηνιαίο εισόδημα στην Αθήνα ανέρχεται στο 70,2% για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο και 93,6% για δυο υπνοδωμάτια (2024), έναντι 31–34% και 46% αντίστοιχα για τον μέσο όρο της ΕΕ.

Από το 2023 η... ανηφόρα

- Κατά την περίοδο της κρίσης τα ενοίκια υποχωρούσαν, από το 2023 και μετά αυξάνονται με ρυθμούς που φτάνουν το 10% ετησίως, την ώρα που ο πληθωρισμός κινείται σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα. Η απόκλιση αυτή σημαίνει ότι η στέγαση γίνεται ολοένα και πιο ακριβή σε πραγματικούς όρους, επιβαρύνοντας κυρίως τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

- Οι τιμές αγοράς κατοικιών στην Ελλάδα ακολούθησαν ακόμα πιο έντονη πορεία: σχεδόν διπλασιασμός 2000–2008, βαθιά πτώση 2008– 2017 (–43% στην Αθήνα), και ταχεία ανάκαμψη 2017-2025 (+86% στην Αθήνα), ξεπερνώντας το 2025 τα επίπεδα του 2008.

- Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η γενική τάση δείχνει ότι οι τιμές αγοράς αυξάνονται ταχύτερα από τα ενοίκια. Από το 2005 έως το 2025, οι τιμές κατοικιών σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά περίπου 43%. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη συνεχιζόμενη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η ζήτηση για στέγαση παραμένει ισχυρή.

- Οι αιτίες της κρίσης είναι πολλαπλές και αλληλένδετες. Η εκτόξευση της τουριστικής ζήτησης και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχουν μειώσει δραστικά το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών. Την ίδια στιγμή, η δεκαετής κρίση περιόρισε την οικοδομική δραστηριότητα, αφήνοντας πίσω ένα σημαντικό κενό προσφοράς. Σε αυτό προστίθενται οι ξένες επενδύσεις στην αγορά ακινήτων και η αξιοποίηση προγραμμάτων όπως η «Χρυσή Βίζα», που ενισχύουν τη ζήτηση.

Ρώμπαπας: «Απαιτείται ένα συνδυασμός πολιτικών»

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε ότι «η στεγαστική κρίση αφορά πέρα από την αγορά ακινήτων, την καθημερινότητα, τις προοπτικές και την ποιότητα ζωής χιλιάδων νοικοκυριών. Η αντιμετώπισή της απαιτεί ένα συνδυασμό πολιτικών που πρώτα και κύρια θα ενισχύουν την προσφορά κατοικιών, θα αντιμετωπίζουν τις στρεβλώσεις της αγοράς και θα στηρίζουν αποτελεσματικά τα ευάλωτα νοικοκυριά χωρίς να πέφτουν στη παγίδα λαϊκίστικων και αποδεδειγμένα αναποτελεσματικών πολιτικών όπως ο καθορισμός ανώτατων ενοικίων».