Λιγότερος ύπνος κατά μόλις 80 λεπτά κάθε βράδυ μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους

Μπορεί λίγο λιγότερος ύπνος κάθε βράδυ να φαίνεται ασήμαντη λεπτομέρεια, όμως μια νέα μελέτη δείχνει ότι η συστηματική απώλεια ακόμη και μίας ώρας και 20 λεπτών ύπνου μπορεί να έχει αισθητές επιπτώσεις στο σώμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άνθρωποι που κοιμούνταν λιγότερο για έξι εβδομάδες πήραν βάρος και πέρασαν περισσότερο χρόνο χωρίς σωματική δραστηριότητα.

Η μελέτη, από ερευνητές του Columbia University Vagelos College of Physicians and Surgeons, δείχνει ότι ο επαρκής ύπνος δεν αφορά μόνο την ξεκούραση και την ενέργεια μέσα στην ημέρα, αλλά μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο και στον έλεγχο του βάρους και στην προστασία από προβλήματα υγείας όπως οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης.

Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι άτομα που μείωσαν τον ύπνο τους κατά περίπου 80 λεπτά κάθε βράδυ για έξι εβδομάδες πήραν κατά μέσο όρο περίπου μισό κιλό. Παράλληλα, παρουσίασαν αύξηση στον χρόνο που περνούσαν καθιστοί ή χωρίς κίνηση. Η επικεφαλής της έρευνας, καθηγήτρια διατροφικής ιατρικής Marie-Pierre St-Onge, εξηγεί ότι η αύξηση του βάρους στην ενήλικη ζωή είναι ένα συχνό φαινόμενο και ότι συνήθως η αντιμετώπισή της επικεντρώνεται στη διατροφή και στην άσκηση. Ωστόσο, όπως σημειώνει, ο ύπνος αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που συχνά παραβλέπεται.

Μια πιο ρεαλιστική εικόνα για την έλλειψη ύπνου

Μέχρι σήμερα, πολλές έρευνες που είχαν εξετάσει τη σχέση ανάμεσα στον ανεπαρκή ύπνο και την παχυσαρκία βασίζονταν σε ακραίες συνθήκες. Σε αρκετές από αυτές, οι συμμετέχοντες κοιμόντουσαν μόλις τέσσερις ώρες τη νύχτα για μικρό χρονικό διάστημα. Αυτού του είδους οι μελέτες έχουν δείξει ότι η έντονη στέρηση ύπνου μπορεί να επηρεάσει την όρεξη και να κάνει τους ανθρώπους να τρώνε περισσότερο. Ωστόσο, τέτοιες συνθήκες δεν αντανακλούν την καθημερινότητα των περισσότερων ανθρώπων. Γι’ αυτό, οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν κάτι πιο κοντά στην πραγματική ζωή: τι συμβαίνει όταν κάποιος κοιμάται λίγο λιγότερο για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως συμβαίνει σε πολλούς ενήλικες που περιορίζονται σε πέντε ή έξι ώρες ύπνου κάθε βράδυ.

Η μελέτη που κράτησε έξι εβδομάδες

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή 95 ενηλίκων, οι οποίοι συνήθιζαν να κοιμούνται επτά έως οκτώ ώρες κάθε βράδυ. Οι ερευνητές τους παρακολούθησαν σε δύο διαφορετικές περιόδους. Στην πρώτη περίοδο, διάρκειας έξι εβδομάδων, τους ζητήθηκε να πηγαίνουν για ύπνο περίπου μιάμιση ώρα αργότερα από το συνηθισμένο, χωρίς να αλλάξουν την ώρα που ξυπνούσαν. Σε μια δεύτερη περίοδο έξι εβδομάδων συνέχισαν το φυσιολογικό τους πρόγραμμα ύπνου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ειδικές συσκευές στον καρπό για να καταγράψουν τον ύπνο και τη δραστηριότητα των συμμετεχόντων. Παράλληλα, μέτρησαν το βάρος τους, την περίμετρο της μέσης, τη σύσταση του σώματος και ορισμένες ορμόνες που σχετίζονται με την πείνα και τον κορεσμό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μείωση του ύπνου κατά περίπου 80 λεπτά την ημέρα οδήγησε σε μικρή αλλά μετρήσιμη αύξηση βάρους μέσα σε μόλις ενάμιση μήνα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το μισό κιλό μπορεί να μην ακούγεται σημαντικό, όμως πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η αλλαγή αυτή εμφανίστηκε μέσα σε έξι εβδομάδες. Αν ένα τέτοιο μοτίβο συνεχιστεί για μήνες ή χρόνια, η συνολική αύξηση βάρους θα μπορούσε να γίνει πολύ πιο σημαντική.

Ο λιγότερος ύπνος συνδέθηκε και με λιγότερη κίνηση

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι άνθρωποι που κοιμόντουσαν λιγότερο δεν αξιοποίησαν τον επιπλέον χρόνο που έμεναν ξύπνιοι για περισσότερη δραστηριότητα. Αντίθετα, πέρασαν περισσότερο χρόνο καθιστοί ή ακίνητοι. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες παρέμειναν αδρανείς περίπου 17 επιπλέον λεπτά την ημέρα όταν κοιμόντουσαν λιγότερο. Στους άνδρες και στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση η αύξηση της αδράνειας πλησίασε τα 30 λεπτά ημερησίως. Το εύρημα αυτό έχει σημασία, καθώς η καθιστική ζωή αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για αρκετές χρόνιες παθήσεις.

Η έλλειψη ύπνου μπορεί να επηρεάζει τον μεταβολισμό και την καρδιά

Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει στον ακριβή μηχανισμό μέσω του οποίου ο λιγότερος ύπνος οδηγεί σε αύξηση βάρους. Ωστόσο, προηγούμενες μελέτες της ίδιας ερευνητικής ομάδας δείχνουν ότι η περιορισμένη διάρκεια ύπνου μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται τη γλυκόζη. Σε άτομα που είχαν ήδη αυξημένο κίνδυνο για μεταβολικά προβλήματα, ο λιγότερος ύπνος συνδέθηκε με μεγαλύτερη αντίσταση στην ινσουλίνη, μια κατάσταση που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.

Άλλη έρευνα της ομάδας έδειξε επίσης ότι η ήπια αλλά σταθερή έλλειψη ύπνου μπορεί να προκαλέσει αύξηση ορισμένων δεικτών φλεγμονής στην καρδιά ανθρώπων που είχαν ήδη αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να κατανοηθεί πλήρως η σχέση ανάμεσα στον ύπνο, το βάρος και την υγεία. Ωστόσο, τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν ότι ο επαρκής ύπνος μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της πρόληψης απέναντι στην παχυσαρκία, τον διαβήτη και τις καρδιακές παθήσεις.