Τα νέα φάρμακα τύπου Ozempic επιφέρουν μεγάλη απώλεια κιλών, αλλά με παρενέργειες

Τα σύγχρονα φάρμακα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας έχουν αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Όμως μια νέα μεγάλη επιστημονική ανάλυση δείχνει ότι η αποτελεσματικότητά τους δεν πρέπει να κρίνεται μόνο από το πόσα κιλά μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να χάσει.

Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο BMJ εξέτασε συνολικά 262 κλινικές δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 100.000 ενήλικες με αυξημένο βάρος ή παχυσαρκία. Οι ερευνητές συνέκριναν 19 διαφορετικά φάρμακα, εξετάζοντας όχι μόνο την απώλεια βάρους, αλλά και τις παρενέργειες, την ποιότητα ζωής, την επίδραση στην καρδιά και στα νεφρά, καθώς και το πόσο συχνά οι ασθενείς σταματούσαν τη θεραπεία. Η βασική διαπίστωση ήταν ότι τα φάρμακα που οδηγούν στη μεγαλύτερη απώλεια βάρους συχνά συνοδεύονται και από περισσότερα προβλήματα που μπορεί να δυσκολέψουν τη συνέχιση της θεραπείας.

Η μεγαλύτερη σύγκριση μέχρι σήμερα για τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μέθοδο που επιτρέπει τη σύγκριση πολλών θεραπειών ταυτόχρονα, ακόμη και όταν δεν έχουν δοκιμαστεί όλες απευθείας μεταξύ τους. Αντί δηλαδή να συγκρίνουν μόνο δύο φάρμακα κάθε φορά, δημιούργησαν μια συνολική εικόνα βασισμένη σε εκατοντάδες μελέτες. Οι συμμετέχοντες στις έρευνες παρακολουθήθηκαν από 12 εβδομάδες έως σχεδόν τρία χρόνια, ενώ οι περισσότερες συγκρίσεις αφορούσαν το αποτέλεσμα περίπου μετά από έναν χρόνο θεραπείας.

Από την παρακολούθηση των συμμμετεχόντων προέκυψε ότι ορισμένα από τα νεότερα φάρμακα μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική απώλεια βάρους. Η τιρζεπατίδη και ο συνδυασμός καγριλιντίδης-σεμαγλουτίδης είχαν τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, καθώς συνδέθηκαν με απώλεια περίπου 15% του αρχικού σωματικού βάρους σε έναν χρόνο σε σύγκριση με αλλαγές στον τρόπο ζωής χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που ζυγίζει 100 κιλά θα μπορούσε θεωρητικά να χάσει περίπου 15 κιλά κατά μέσο όρο. Άλλα φάρμακα, όπως η σεμαγλουτίδη σε ενέσιμη μορφή ή από το στόμα, καθώς και ο συνδυασμός φεντερμίνης -τοπιραμάτης , έδειξαν επίσης σημαντική απώλεια βάρους, περίπου από 8% έως 11%.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ορισμένα νέα φάρμακα που βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης φαίνεται να έχουν παρόμοια ή ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, όμως τα διαθέσιμα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα και χρειάζονται περισσότερες μελέτες.

Τα περισσότερα κιλά χάνονται μαζί με περισσότερες παρενέργειες

Η μεγάλη απώλεια βάρους όμως δεν ήταν η μοναδική παράμετρος που εξέτασε η μελέτη. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αρκετές από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες συνδέονται συχνότερα με ανεπιθύμητες ενέργειες, κυρίως από το πεπτικό σύστημα. Ναυτία, προβλήματα στο στομάχι και άλλες γαστρεντερικές ενοχλήσεις εμφανίστηκαν συχνότερα σε αρκετές από τις θεραπείες, με αποτέλεσμα κάποιοι ασθενείς να διακόπτουν τη χρήση τους. Παράλληλα, ορισμένα φάρμακα συνδέθηκαν με αυξημένη πιθανότητα κόπωσης. 

Ένα ακόμη ζήτημα που εξετάστηκε ήταν η απώλεια μυϊκής μάζας. Η τιρζεπατίδη φάνηκε να μειώνει σημαντικά το λίπος του σώματος, αλλά παράλληλα συνδέθηκε και με απώλεια άλιπης μάζας, δηλαδή μυών και άλλων μη λιπωδών ιστών. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για μεγαλύτερους ανθρώπους, στους οποίους η διατήρηση της μυϊκής δύναμης παίζει καθοριστικό ρόλο για την υγεία και την κινητικότητα. Γι’ αυτό και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φαρμακευτική αγωγή δεν θα πρέπει να λειτουργεί ανεξάρτητα από την άσκηση και τη σωστή διατροφή. Η ενδυνάμωση των μυών και η συνολική αλλαγή του τρόπου ζωής παραμένουν σημαντικά στοιχεία της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

Η απώλεια βάρους δεν είναι ο μόνος δείκτης επιτυχίας

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι, παρά τη μεγάλη απώλεια κιλών, τα περισσότερα φάρμακα δεν έδειξαν σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ζωής μέσα στον πρώτο χρόνο. Η μόνη θεραπεία που παρουσίασε ισχυρά στοιχεία για μείωση του κινδύνου θανάτου και εμφράγματος ήταν η ενέσιμη σεμαγλουτίδη. Παράλληλα, η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη φάνηκε να μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας. Αυτό δείχνει ότι η επιλογή θεραπείας δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στο ποιο φάρμακο οδηγεί στη μεγαλύτερη απώλεια βάρους. Για έναν άνθρωπο με υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο, για παράδειγμα, η προστασία της καρδιάς μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τη μέγιστη δυνατή απώλεια κιλών.

Προς μια ολιστική και εξατομικευμένη προσέγγιση της παχυσαρκίας

Το τελικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι τα νέα φάρμακα αποτελούν σημαντικό εργαλείο στη μάχη κατά της παχυσαρκίας, αλλά δεν αποτελούν μια απλή λύση. Η σωστή επιλογή θεραπείας πρέπει να λαμβάνει υπόψη το όφελος, τους πιθανούς κινδύνους, το κόστος, τις ανάγκες και τις προτιμήσεις κάθε ασθενούς. Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, όπως τονίζουν οι ερευνητές, χρειάζεται μια συνολική προσέγγιση και όχι μόνο μια προσπάθεια να μειωθεί ο αριθμός στη ζυγαριά.