Η κάνναβη κάνει τον εγκέφαλο άνω κάτω – Πώς μπερδεύονται οι γνωστικές λειτουργίες

Η τετραϋδροκανναβινόλη (THC), η ψυχοδραστική ουσία της κάνναβης, φαίνεται να επηρεάζει τον τρόπο που επικοινωνούν μεταξύ τους τα δίκτυα του εγκεφάλου, σύμφωνα με νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ακόμη και μια μέτρια δόση της ουσίας μειώνει τη συνεργασία ανάμεσα σε περιοχές που σχετίζονται με τη σκέψη, τη συναισθηματική ισορροπία, την αίσθηση του σώματος και την επεξεργασία ερεθισμάτων. Το εύρημα ρίχνει φως στο γιατί πολλοί χρήστες βιώνουν συναισθηματικές ή αντιληπτικές μεταβολές όταν βρίσκονται υπό την επίδρασή της.

Η χρήση κάνναβης αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στους νέους ενήλικες, και η επιστημονική κοινότητα προσπαθεί να κατανοήσει τις επιπτώσεις της ουσίας στον εγκέφαλο. Η THC, υπεύθυνη για το αίσθημα «ευφορίας» που προκαλεί το φυτό, αλληλεπιδρά με το ενδοκανναβινοειδές σύστημα του εγκεφάλου – ένα δίκτυο που ρυθμίζει τη διάθεση, την ανταμοιβή, την προσοχή και την αντίληψη. Αυτή η αλληλεπίδραση μπορεί να αυξήσει τη δραστηριότητα της ντοπαμίνης, με συνέπειες στη συμπεριφορά και τη γνωστική λειτουργία.

Πώς έγινε η μελέτη και τι αποκάλυψε

Σε αντίθεση με παλαιότερες έρευνες που εστίαζαν σε μεμονωμένα τμήματα του εγκεφάλου, η νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging εξέτασε πώς η THC επιδρά στο σύνολο των νευρωνικών δικτύων. Οι συμμετέχοντες, 33 υγιείς νέοι ηλικίας 18 έως 25 ετών που έκαναν περιστασιακή χρήση, συμμετείχαν σε δύο συνεδρίες: στη μία έλαβαν 7,5 mg THC και στην άλλη ένα εικονικό φάρμακο, χωρίς να γνωρίζουν ποιο από τα δύο έπαιρναν. Δύο ώρες αργότερα, την περίοδο που η δράση της ουσίας κορυφώνεται, υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία λειτουργικής απεικόνισης (fMRI) σε κατάσταση ηρεμίας.

Οι εγκεφαλικές αλλαγές που προκαλεί η THC

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι η THC αποδυναμώνει την «εσωτερική» συνδεσιμότητα των εγκεφαλικών δικτύων, δηλαδή τη συνεργασία μεταξύ περιοχών που εργάζονται για την ίδια λειτουργία. Οι αλλαγές ήταν πιο έντονες σε κυκλώματα που συνδέονται με τη μνήμη, τα συναισθήματα και το κίνητρο, όπως ο ιππόκαμπος και τα βασικά γάγγλια. Αδυναμία εντοπίστηκε και σε δίκτυα που σχετίζονται με την αισθητηριακή επεξεργασία και την οπτικοχωρική αντίληψη, όπως εκείνα που ενώνουν τον παραϊππόκαμπο με τον οπτικό φλοιό.

Η THC επηρέασε επίσης την επικοινωνία ανάμεσα σε δύο μεγάλα δίκτυα που περιλαμβάνουν την έσω νησίδα και τον πρόσθιο φλοιό του προσαγωγίου, περιοχές υπεύθυνες για την επίγνωση του σώματος και τη συναισθηματική παρακολούθηση. Η αποσύνδεση αυτή δείχνει ότι ο εγκέφαλος, υπό την επίδραση της ουσίας, δεν «συνεργάζεται» το ίδιο αρμονικά σε βασικές λειτουργίες.

Παρότι οι συμμετέχοντες ανέφεραν αναμενόμενα υψηλά επίπεδα ευφορίας ή «μέθης», η ένταση των εγκεφαλικών αλλαγών δεν σχετίστηκε ούτε με το πόσο έντονα αισθάνθηκαν την επίδραση ούτε με το πόσο συχνά χρησιμοποιούν κάνναβη. Αυτό σημαίνει ότι η διαταραχή της επικοινωνίας στον εγκέφαλο μπορεί να εμφανιστεί ανεξάρτητα από τη συχνότητα ή τη διάρκεια της χρήσης.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι η THC μεταβάλλει τη ρυθμικότητα των εγκεφαλικών κυμάτων, τόσο στα χαμηλά όσο και στα υψηλά εύρη συχνοτήτων σε περιοχές που ελέγχουν τη συναισθηματική σταθερότητα και την αυτοαντίληψη. Οι μεταβολές αυτές ίσως εξηγούν γιατί η κάνναβη αλλάζει τον τρόπο που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται πληροφορίες, οδηγώντας σε στιγμιαίες μεταπτώσεις στη συγκέντρωση και τη μνήμη. Στο μέλλον, οι επιστήμονες σχεδιάζουν να εξετάσουν πώς η παρατεταμένη χρήση ή η υψηλότερη δόση THC επηρεάζει τον εγκέφαλο και να συγκρίνουν τις επιδράσεις της με άλλες ενώσεις της κάνναβης, όπως η κανναβιδιόλη (CBD).