Η πολιτική κατάρρευση στη Γαλλία «παγώνει» τις Βρυξέλλες – Συστημικός κίνδυνος για την ευρωζώνη

Η Γαλλία, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βυθίζεται σε μια άνευ προηγουμένου πολιτική κρίση που απειλεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη τη ευρωζώνη. Η αλυσιδωτή παραίτηση πρωθυπουργών, με τελευταίο κρούσμα τον Σεμπαστιάν Λεκορνί ο οποίος υπέβαλε την παραίτησή του λίγες ώρες μετά τον διορισμό του, έχει φέρει τον Πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν σε ένα οριακό θεσμικό αδιέξοδο. Η αδυναμία του να συγκροτήσει βιώσιμη κυβέρνηση, μετά την απώλεια της απόλυτης πλειοψηφίας στις εκλογές του 2024, έχει μετατρέψει το Παρίσι σε πηγή συστημικού ρίσκου για ολόκληρη την Ευρώπη, την ώρα που οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα.

Η οικονομική απειλή και η σιωπή του Ελιζέ

Η κρίση εκτυλίσσεται σε ένα εξαιρετικά δύσκολο οικονομικό πλαίσιο. Η γαλλική κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει σε δραστικά μέτρα λιτότητας για να περιορίσει το μεγάλο δημόσιο έλλειμμα, με στόχο τη μείωσή του στο 4,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 3% έως το 2029. Ωστόσο, η πολιτική παράλυση καθιστά αδύνατη την έγκριση αυτών των μέτρων από το κατακερματισμένο Κοινοβούλιο.

Το μείζον πρόβλημα είναι ο Προϋπολογισμός του 2026, ο οποίος πρέπει να κατατεθεί στην Εθνοσυνέλευση το αργότερο έως τις 13 Οκτωβρίου. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε χθες Τρίτη (7/10) δημόσια την ανησυχία των ευρωπαϊκών θεσμών, τονίζοντας ότι «όλοι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί παρακολουθούν προσεκτικά τις εξελίξεις και ελπίζουν θερμά ότι θα βρεθεί ο δρόμος για να τηρηθούν οι διεθνείς δεσμεύσεις, κυρίως σε ό,τι αφορά την κατάθεση των προϋπολογισμών». Η αστάθεια έχει ήδη προκαλέσει νευρικότητα στις αγορές, οδηγώντας σε αύξηση του κόστους δανεισμού της Γαλλίας και απειλώντας, κατ' επέκταση, με άνοδο των επιτοκίων για τα στεγαστικά δάνεια των πολιτών.

Η αποδυνάμωση του Μακρόν και ο κίνδυνος Λε Πεν

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι η συνεχιζόμενη πολιτική αναταραχή αποδυναμώνει θανάσιμα την διεθνή ηγεσία του Εμμανουέλ Μακρόν, ενός βασικού παράγοντα στην Ε.Ε., στον G7 και μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Τη στιγμή που η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα του Βλαντιμίρ Πούτιν και την πολιτική των εμπορικών πολέμων του Ντόναλντ Τραμπ, η Γαλλία, ως πυλώνας της Ε.Ε., παρουσιάζει εικόνα χάους.

Το παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο αυξάνει δραματικά την πιθανότητα νέων πρόωρων βουλευτικών εκλογών πριν από το τέλος του έτους. Αυτό το σενάριο θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς θα μπορούσε να φέρει τον «Εθνικό Συναγερμό» (RN) της Μαρίν Λεπέν πιο κοντά στην εξουσία από ποτέ, επιφέροντας ένα κύμα αστάθειας σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.

Το ακραίο δίλημμα και οι «ύστατες διαπραγματεύσεις»

Ο Μακρόν, ο οποίος καλείται από τους πολιτικούς του αντιπάλους, ακόμη και από τον πρώην πρωθυπουργό του, Εντουάρ Φιλίπ, να παραιτηθεί πρόωρα (η θητεία του λήγει το 2027), βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δίλημμα: είτε θα οδηγηθεί σε πρόωρη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης, ρισκάροντας μια «συγκατοίκηση» (cohabitation) με το ακροδεξιό RN, είτε θα συνεχίσει την πολιτική παράλυση.

Ως ύστατη προσπάθεια, ο Μακρόν ανέθεσε στον παραιτηθέντα Λεκορνί να συνεχίσει «τελικές διαπραγματεύσεις» με τα πολιτικά κόμματα, ιδίως τους Ρεπουμπλικανούς, για να εξασφαλίσει μια έστω οριακή υποστήριξη για τον προϋπολογισμό. Το μήνυμα από το περιβάλλον του Προέδρου είναι σαφές: Εάν αποτύχουν αυτές οι διαπραγματεύσεις, ο Μακρόν θα αναλάβει τις ευθύνες του, ανοίγοντας τον δρόμο για τη λήψη ακραίων αποφάσεων, οι οποίες αναμένεται να κρίνουν όχι μόνο το μέλλον της Γαλλίας, αλλά και τη σταθερότητα της Ευρώπης.