Ιράν: «Εμείς θα διαχειριζόμαστε τα Στενά του Ορμούζ» - Διεθνείς επιθεωρητές ενέργειας στα πυρηνικά

Σε ασκήσεις ισχύος και εντυπώσεων επιδίδονται ΗΠΑ και Ιράν, κατά την έναρξη της περιόδου 60 ημερών με ορίζοντα μια οριστική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, μετά την καταρχήν συμφωνία για τον τερματισμό της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που υπογράφηκε την προηγούμενη εβδομάδα.

Μετά το αυστηρό μήνυμα που έστειλε ο Ντόναλντ Τραμπ στην Τεχεράνη, λέγοντας πως «όσο μας σέβονται, δεν θα έχουμε κανένα πρόβλημα» και τονίζοντας ότι η Ουάσιγκτον έχει «τον απόλυτο έλεγχο των Στενών», την σκυτάλη παρέλαβε ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν και πρόεδρος του κοινουβουλίου της χώρας.

Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ τόνισε χθες Δευτέρα (22/6) ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν θα επανέλθουν στην προπολεμική κατάσταση, αλλά θα είναι το Ιράν αυτό που θα συνεχίζει να «διαχειρίζεται» τη θαλάσσια οδό στρατηγικής σημασίας.

Παρά την ανακοίνωση της Ουάσιγκτον πως προχωρά σε αναστολή κάποιων από τις κυρώσεις της, ειδικά στο πετρέλαιο, στο πλαίσιο των συνομιλιών που έχουν ήδη ξεκινήσει για μια τελική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, η Τεχεράνη επανέλαβε πως έχει σκοπό να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών.

Οι συνομιλίες που διεξήχθησαν το Σαββατοκύριακο στην Ελβετία επέτρεψαν να τεθούν «πολύ στέρεες βάσεις για να καταλήξουμε επιτυχώς σε οριστική συμφωνία», έκρινε με ικανοποίηση χθες ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ανακοινώνοντας παράλληλα την αναστολή για δυο μήνες των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.

Συμφωνία για αποδέσμευση ιρανικών πόρων 12 δισ. στο εξωτερικό

Οι διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα, ήταν ελεύθερες από οποιονδήποτε έλεγχο προτού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.

Όμως «η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ δεν θα είναι ποτέ αυτή που ήταν πριν από τον πόλεμο», επέμεινε ο Γκαλιμπάφ.

Η Τεχεράνη ανέφερε εξάλλου σήμερα πως κατέληξε σε συμφωνία με τις ΗΠΑ στην Ελβετία για την «άμεση» αποδέσμευση ιρανικών πόρων αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων που είχαν παγώσει στο εξωτερικό.

Θα διατεθούν «σε δυο δόσεις των 6 δισεκατομμυρίων», διευκρίνισε στο πρακτορείο ειδήσεων IRNA ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας στις τεχνικές συνομιλίες, Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

Ο κ. Βανς τόνισε από την άλλη πως η χώρα του θα εξασφαλίσει πως όποιοι πόροι τυχόν αποδεσμευτούν «δεν θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας».

Δημιουργούνται 4 ομάδες για τη διαπραγμάτευση

Οι τεχνικές συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στην Ελβετία, ολοκληρώθηκαν με τον σχηματισμό ομάδων εργασίας, αφιερωμένων ιδίως στο πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας και στις διαδικασίες άρσης των αμερικανικών κυρώσεων, μετέδωσε σήμερα ιρανικό κρατικό μέσο ενημέρωσης.

Μετά τις διαβουλεύσεις που αποτελούσαν συνέχεια των συνομιλιών της Κυριακής «αποφασίστηκε να δημιουργηθούν τέσσερις ομάδες εργασίας», αφιερωμένες «στην άρση των κυρώσεων, στο πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, στην ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, και στην επιτήρηση» της εφαρμογής όσων συμφωνούνται, είπε στο πρακτορείο ειδήσεων IRNA, ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, ειδικευμένος σε νομικές υποθέσεις.

Ο Γκαλιμπάφ στο Ομάν, ο Ρούμπιο σε περιοδεία στις χώρες του Κόλπου

Ο κύκλος των διαπραγματεύσεων που άρχισε το Σαββατοκύριακο στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας τροφοδότησε ελπίδες πως θα τερματιστεί με διάρκεια ο πόλεμος κι ώθησε την τιμή του βαρελιού του πετρελαίου Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας κάτω από το ψυχολογικό φράγμα των 80 δολαρίων, πολύ κάτω από τα 126 στα οποία είχε φθάσει, στη διάρκεια της έξαρσης της πολεμικής σύρραξης.

Οι διαπραγματεύσεις, στις οποίες διαδραματίζουν ρόλο μεσολαβητών το Πακιστάν και το Κατάρ, αναμένεται να οδηγήσουν σε οριστική συμφωνία εντός προθεσμίας 60 ημερών, ανανεώσιμης αν τα μέρη κρίνουν πως απαιτείται.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναμένεται σήμερα να επισκεφτεί επίσημα το Ισλαμαμπάντ, ανέφερε η διπλωματία του Πακιστάν.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο από την πλευρά του αναμένεται από σήμερα ως μεθαύριο Πέμπτη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, επιβεβαίωσαν οι υπηρεσίες του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η ομάδα των διαπραγματευτών του Ιράν, υπό τον κ. Γκαλιμπάφ, μετέβη στο Ομάν, για να συζητήσει συγκεκριμένα για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Υπό πίεση για να βάλει τέλος στον πόλεμο που μείωσε την αγοραστική δύναμη των Αμερικανών, η Ουάσιγκτον πολλαπλασιάζει τις χειρονομίες της προς την Τεχεράνη.

Σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο, τον κυριότερο πόρο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «όλες οι συναλλαγές» που αφορούν την παραγωγή, την πώληση και την μεταφορά υδρογονανθράκων ιρανικής προέλευσης «επιτρέπονται ως την 21η Αυγούστου», ανέφερε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών.

Οι επιθεωρητές ενέργειας στο Ιράν

Σύμφωνα με τον κ. Βανς, σε αντάλλαγμα η Τεχεράνη δέχτηκε να προσκαλέσει εκ νέου επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ, μέρος του συστήματος του ΟΗΕ), κάτι πάντως που δεν έχει επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά.

Οι επιθεωρήσεις αυτές, που είχαν αρχίσει δυνάμει της συμφωνίας του 2015 -επισήμως, του κοινού ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης (ΚΟΣΔ)- που έκανε κομμάτια και πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων ο Τραμπ το 2018, ανεστάλησαν με απόφαση της Τεχεράνης όταν έγιναν οι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί στις εγκαταστάσεις αυτές τον Ιούνιο του 2025.

Οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ δεν έχουν μπορέσει έκτοτε να επισκεφθούν τις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις, κάτι που αφήνει να πλανώνται αμφιβολίες για το τι απέγιναν τα αποθέματα ουρανίου εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό που διέθετε η Ισλαμική Δημοκρατία, ζήτημα που προκαλεί έντονες αντεγκλήσεις με την Ουάσιγκτον.

Η Τεχεράνη αρνείται πάγια πως έχει σκοπό να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, παραμένει ωστόσο αδιάλλακτη ως προς το δικαίωμά της να συνεχίσει να έχει πλήρες πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

«Αληθινή δοκιμασία η ειρήνη στον Λίβανο

Στο μέτωπο του Λιβάνου, που η Τεχεράνη απαίτησε να συμπεριληφθεί στις συνομιλίες, αναγγέλθηκε η δημιουργία «κλιμακίου διαχείρισης συγκρούσεων» για να τερματιστεί ο πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, που πρόσκειται στο Ιράν και κατηγορείται πως έσυρε τη χώρα στον πόλεμο στις αρχές Μαρτίου.

Χθες Δευτέρα, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, δέχτηκε τηλεφώνημα του αμερικανού αντιπροέδρου Βανς για «την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο, τον τερματισμό της ισραηλινής στρατιωτικής κλιμάκωσης και τα μέτρα που θα ληφθούν προς αυτό», γνωστοποίησαν οι υπηρεσίες του.

Η επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο, με σκοπό κατά την κυβέρνηση Νετανιάχου να προλαμβάνονται επιθέσεις της Χεζμπολάχ, έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 4.100 ανθρώπους στη λιβανική επικράτεια κι έχει μετατρέψει πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκους σε εσωτερικά εκτοπισμένους.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, κρίνει ότι η τήρηση της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο θα αποτελέσει «την πρώτη αληθινή δοκιμασία» για το αμερικανοϊρανικό μνημόνιο κατανόησης.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ