Ιστορική ναυαρχίδα που βυθίστηκε το 1801 βρέθηκε στον βυθό της Κοπεγχάγης - Πώς έγινε η ανακάλυψη

Μπροστά σε ένα σπουδαίο και αναπάντεχο εύρημα βρέθηκαν αρχαιολόγοι στη Δανία, όταν ανακάλυψαν αντικείμενα από το ναυάγιο του Dannebroge, ενός εμβληματικού πολεμικού πλοίου που πέρασε στην ιστορία όταν έχασε σε ναυμαχία από τον βρετανικό στόλο το 1801.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Guardian, δύτες που εργάζονται στην εναέλια αρχαιολογία, προσπαθούν μέσα σε παχύ στρώμα ιζήματος και με σχεδόν μηδενική ορατότητα, 15 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, να αποκαλύψουν το ιστορικό ναυάγιο, προτού η περιοχή μετατραπεί σε εργοτάξιο για την κατασκευή μιας νέας συνοικίας στα ανοιχτά των δανέζικων ακτών.

«Μέρος της ταυτότητας των Δανών»

Το Μουσείο Πλοίων των Βίκινγκ της Δανίας, που ηγείται των πολύμηνων υποβρύχιων ανασκαφών, ανακοίνωσε τα ευρήματά του την Πέμπτη 2 Απριλίου, ακριβώς 225 χρόνια μετά τη Μάχη της Κοπεγχάγης το 1801.

«Είναι ένα μεγάλο μέρος της δανέζικης εθνικής ταυτότητας», δήλωσε ο Morten Johansen, επικεφαλής στο τμήμα εναέλιας αρχαιολογίας του μουσείου.

Όπως είπε, έχουν γραφτεί πολλά για τη μάχη «από πολύ ενθουσιώδεις παρατηρητές, αλλά στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε πώς ήταν να βρίσκεσαι πάνω σε ένα πλοίο που καταστρεφόταν από τα πυρά των αγγλικών πολεμικών -και ένα μέρος αυτής της ιστορίας μπορούμε πιθανώς να το μάθουμε, μελετώντας το ναυάγιο».

Στη Μάχη της Κοπεγχάγης, ο βρετανικός στόλος με επικεφαλής τον ναύαρχο Οράτιο Νέλσον -μία από τις πιο σημαντικές φιγούρες των ναυμαχιών στην νεότερη ιστορία- επιτέθηκε και νίκησε το δανέζικο ναυτικό, το οποίο είχε σχηματίσει έναν αμυντικό αποκλεισμό έξω από το λιμάνι της πόλης.

Μία συγκλονιστική ναυμαχία

Χιλιάδες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια της πολύωρης και σφοδρής ναυμαχίας, που θεωρείται μία από τις «μεγάλες μάχες» του Νέλσον. Στόχος ήταν να αναγκαστεί η Δανία να αποχωρήσει από μια συμμαχία βορειοευρωπαϊκών δυνάμεων, στην οποία συμμετείχαν η Ρωσία, η Πρωσία και η Σουηδία.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρισκόταν η ναυαρχίδα της Δανίας, το Dannebroge, υπό τη διοίκηση του Commodore Olfert Fischer. Το Dannebroge, μήκους 48 μέτρων, ήταν ο κύριος στόχος του Νέλσον. Τα πυρά των κανονιών διέλυσαν το ανώτερο κατάστρωμά του, ενώ εμπρηστικά βλήματα προκάλεσαν φωτιά στο πλοίο.

«Ήταν εφιάλτης να βρίσκεσαι πάνω σε ένα τέτοιο πλοίο», ανέφερε ο Johansen. «Όταν μια μπάλα κανονιού χτυπά ένα πλοίο, δεν είναι αυτή που προκαλεί τη μεγαλύτερη ζημιά στο πλήρωμα, αλλά τα ξύλινα θραύσματα που εκτοξεύονται παντού, σαν θραύσματα χειροβομβίδας», εξήγησε.

Ο Νέλσον τελικά πρότεινε ανακωχή και αργότερα συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός με τον διάδοχο του δανέζικου θρόνου, πρίγκιπα Frederik. Το βαριά πληγωμένο Dannebroge παρασύρθηκε αργά προς τα βόρεια και εξερράγη. Τα αρχεία αναφέρουν ότι ο ήχος δημιούργησε έναν εκκωφαντικό κρότο σε ολόκληρη την Κοπεγχάγη.

Μέχρι στιγμής, οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει δύο κανόνια, στολές, διακριτικά, παπούτσια, μπουκάλια, ακόμη και μέρος της κάτω γνάθου ενός ναύτη -πιθανόν κάποιου από τα 19 μέλη του πληρώματος που αγνοούνται και εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους εκείνη την ημέρα.

Ανασκαφή με μηδενική ορατότητα

Το σημείο της ανασκαφής σύντομα θα καλυφθεί από έργα κατασκευής για το Lynetteholm, ένα τεράστιο έργο κατασκευής μίας νέας συνοικίας στο κέντρο του λιμανιού της Κοπεγχάγης, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2070.

Οι θαλάσσιοι αρχαιολόγοι ξεκίνησαν να ερευνούν την περιοχή στα τέλη του 2025, στοχεύοντας ένα σημείο που θεωρείται ότι αντιστοιχεί στην τελική θέση της ναυαρχίδας.

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι τα μεγέθη των ξύλινων τμημάτων που βρέθηκαν, ταιριάζουν με παλιά σχέδια. Η δενδροχρονολόγηση -δηλαδή η χρήση των δαχτυλίων των δέντρων σε ξύλινα στοιχεία για τον προσδιορισμό της ηλικίας του ξύλου- συνδέει το ναυάγιο με το έτος κατασκευής του πλοίου.

Ο σκοτεινός χώρος της ανασκαφής είναι επίσης γεμάτος μπάλες κανονιού -ένας κίνδυνος για τους δύτες που κινούνται σε νερά θολά από τα σύννεφα ιζήματος που αναδεύονται από τον βυθό.

«Μερικές φορές δεν μπορείς να δεις τίποτα, και τότε πρέπει πραγματικά να προχωράς ψηλαφώντας, να ‘βλέπεις’ με τα δάχτυλά σου αντί με τα μάτια σου», δήλωσε η δύτρια και αρχαιολόγος Marie Jonsson.

Καταγεγραμμένη σε βιβλία και αποτυπωμένη σε πίνακες, η μάχη του 1801 είναι βαθιά χαραγμένη στην εθνική ιστορία της Δανίας και η ανακάλυψη του ναυαγίου θεωρείται κορυφαίο γεγονός.