Καρκίνος και διατροφή: Χορτοφάγοι και βίγκαν έχουν μικρότερο κίνδυνο

Η διατροφή επηρεάζει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αλλά οι λεπτομέρειες παραμένουν συχνά ασαφείς. Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα διεθνής μελέτη για την επίδραση διαφορετικών διατροφικών προτύπων στον καρκίνο, η οποία δημοσιεύτηκε στο British Journal of Cancer, συγκέντρωσε δεδομένα από 1,8 εκατομμύρια ανθρώπους σε τρεις ηπείρους. Στόχος ήταν να εξεταστούν πέντε τύποι διατροφής: πλήρως κρεατοφάγοι, όσοι καταναλώνουν μόνο πουλερικά, όσοι αποφεύγουν το κόκκινο κρέας (pescatarian ), χορτοφάγοι και βίγκαν. Οι ερευνητές συνέκριναν τον κίνδυνο 17 διαφορετικών μορφών καρκίνου μεταξύ αυτών των ομάδων.

Μικρές εκπλήξεις για χορτοφάγους και βίγκαν

Σύμφωνα με τα ευρήματα, για αρκετούς τύπους καρκίνου δεν υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ χορτοφάγων και κρεατοφάγων. Αυτό ισχύει για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του στομάχου, του πνεύμονα σε μη καπνιστές, της ουροδόχου κύστης και της λευχαιμίας. Ωστόσο, οι χορτοφάγοι παρουσίασαν μειωμένο κίνδυνο για πέντε άλλους καρκίνους σε σύγκριση με τους κρεατοφάγους: καρκίνο του παγκρέατος (-21%), του μαστού (-9%), του προστάτη (-12%), των νεφρών (-28%) και πολλαπλό μυέλωμα (-31%). Παράλληλα, παρατηρήθηκε σχεδόν διπλάσιος κίνδυνος εμφάνισης πλακώδους καρκίνου του οισοφάγου.

Ψάρια και πουλερικά: πιο ασφαλείς επιλογές

Οι pescatarians, όσοι δηλαδή καταναλώνουν κυρίως ψάρια, παρουσίασαν μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, του μαστού και των νεφρών, ενώ όσοι τρώνε μόνο πουλερικά είχαν μικρότερο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη. Οι ειδικοί συστήνουν διατροφή πλούσια σε ολικής άλεσης δημητριακά, όσπρια, φρούτα και λαχανικά, με περιορισμό επεξεργασμένου και κόκκινου κρέατος. 

Επιστήμονες που δεν συμμετείχαν στη μελέτη επισημαίνουν ότι τα ευρήματα συμφωνούν με τις υπάρχουσες συστάσεις: περιορισμός κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, περισσότερα φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης. Ωστόσο, υπογραμμίζουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης σχετικά με τον αντίκτυπο διαφορετικών τύπων διατροφής στον κίνδυνο συγκεκριμένων καρκίνων. Όπως σημειώνει η δρ Nerys Astbury από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν μόνο πουλερικά ή ψάρια είχαν χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου από τους πλήρως κρεατοφάγους, κάτι που ενισχύει την ιδέα ότι η μείωση κόκκινου κρέατος είναι ευεργετική.

Η πολυπλοκότητα της διατροφής σήμερα

Παρά την επικράτηση της αντίληψης ότι μια βίγκαν διατροφή είναι πάντα προστατευτική, η μελέτη δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Η υψηλότερη συχνότητα ορισμένων καρκίνων στους βίγκαν και χορτοφάγους μπορεί να σχετίζεται με ελλείψεις συγκεκριμένων θρεπτικών ουσιών που περιέχονται κυρίως σε ζωικά προϊόντα, τονίζει η επικεφαλής της μελέτης Aurora Perez Cornago. Επιπλέον, τα δεδομένα προέρχονται από ομάδες που συλλέχθηκαν πριν από δεκαετίες, όταν οι επιλογές σε βίγκαν προϊόντα ήταν περιορισμένες, σε αντίθεση με τις σύγχρονες ποικιλίες επεξεργασμένων εναλλακτικών.

Το μήνυμα είναι σαφές: η μείωση του κόκκινου κρέατος και η ενίσχυση της διατροφής με φυτικά τρόφιμα φαίνεται να μειώνουν τον κίνδυνο αρκετών καρκίνων, ενώ η πλήρης αποχή από ζωικά προϊόντα απαιτεί προσοχή και καλύτερη μελέτη. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο British Journal of Cancer και αποτελεί το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα επιστημονικό δείγμα για τη σχέση διατροφής και καρκίνου.