«Κύμα» φυγής προς τη σύνταξη: Πού οφείλεται η έκρηξη των αιτήσεων – Χρονιά των ρεκόρ το 2025

Με ρυθμό που δε δείχνει να κοπάζει, συνεχίζεται το κύμα συνταξιοδοτήσεων στον ΕΦΚΑ, ένα φαινόμενο που ξεκίνησε πριν από επτά χρόνια και ενισχύεται όσο η γενιά των baby boomers πλησιάζει στην έξοδο από την αγορά εργασίας. Η εικόνα των στοιχείων για το φετινό φθινόπωρο δείχνει πως το υπερταμείο ασφάλισης βρίσκεται μπροστά σ' ένα ακόμη ιστορικό υψηλό.

Η τάση αυτή δεν εμφανίζεται τυχαία. Οι λόγοι που ωθούν τους ασφαλισμένους στην πρόωρη ή έγκαιρη αποχώρηση από την εργασία είναι σαφείς και αφορούν τρεις βασικές παραμέτρους. Την ανησυχία για αλλαγές στα όρια ηλικίας, εξαιτίας της σύνδεσής τους με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 έτη, καθώς και τις ευνοϊκές ρυθμίσεις για απασχόληση συνταξιούχων χωρίς περικοπή σύνταξης, οι οποίες ισχύουν τα τελευταία δύο χρόνια.

Παράλληλα η συζήτηση για τα πλασματικά έτη, καθώς εξετάζεται νέα μέθοδος υπολογισμού που θα μπορούσε να μειώσει τη βαρύτητα των εξαγορών στο τελικό ποσό της σύνταξης, είναι ένας επιπρόσθετος παράγοντας που ωθεί αρκετούς στην... έξοδο.

Τι δείχνει η «έκρηξη» στις αιτήσεις συντάξεων

Σε όλα αυτά προστίθεται και ο «παραδοσιακός» κύκλος των συνταξιοδοτήσεων των εκπαιδευτικών κάθε Σεπτέμβριο, που φέτος αποδείχθηκε καταλυτικός. Σύμφωνα με την έκθεση «ΑΤΛΑΣ», τον Σεπτέμβριο υποβλήθηκαν 20.552 νέες αιτήσεις, αριθμός που αποτελεί νέο ετήσιο ρεκόρ.

Αν η ίδια δυναμική συνεχιστεί και στο τελευταίο τρίμηνο, τότε οι αιτήσεις συνταξιοδότησης για το 2025 αναμένεται να ξεπεράσουν τις 210.000, επαναφέροντας το σύστημα κοντά στα επίπεδα-«έκρηξη» του 2021.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΕΦΚΑ δείχνουν καθαρά τη διακύμανση των συνταξιοδοτικών αιτήσεων:

• Το 2021 καταγράφηκε το απόλυτο ρεκόρ με 212.151 αιτήσεις,

• Το 2022 σημειώθηκε ελαφρά υποχώρηση στις 211.133,

• Το 2023 ακολούθησε σημαντική κάμψη, στις 190.368,

• Το 2024 οι αιτήσεις ανέβηκαν ξανά, φθάνοντας τις 197.228.

Φέτος, μόνο τον Σεπτέμβριο ολοκληρώθηκαν 19.904 απονομές σύνταξης, με τη σύνθεση να έχει ως εξής:

• 9.558 νέες συντάξεις γήρατος (48%), 3.715 συντάξεις χηρείας (19%), 3.459 συντάξεις αναπηρίας (17%) και 2.456 παραπληγικές.

• Σε σχέση με τον Αύγουστο, όταν είχαν ολοκληρωθεί 14.231 αιτήσεις, καταγράφεται άνοδος κατά 5.673 αιτήσεις. Ακόμη και σε σύγκριση με τον περσινό Σεπτέμβριο (18.645 απονομές), οι ολοκληρωμένες υποθέσεις αυξήθηκαν κατά 1.263.

Συνολικά στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου έχουν απονεμηθεί 149.308 νέες συντάξεις, κάτι που μεταφράζεται σε περίπου 16.600 νέες αιτήσεις τον μήνα.

Οι εκκρεμότητες και το παράδοξο των αρνητικών δαπανών

Παρά τους υψηλούς ρυθμούς απονομών, ο όγκος των εκκρεμοτήτων παραμένει σημαντικός. Τον Σεπτέμβριο εντοπίζονταν 15.737 ληξιπρόθεσμες αιτήσεις, δηλαδή υποθέσεις με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών. Σε αυτές δεν υπολογίζονται οι διεθνείς συντάξεις ή οι υποθέσεις με ελλιπή δικαιολογητικά.

Ένα ιδιαίτερο εύρημα αφορά το κόστος κάλυψης αυτών των εκκρεμοτήτων. Η συνολική δαπάνη εμφανίζεται αρνητική κατά 25.045.600 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί από τους ασφαλισμένους με καθυστερημένες αιτήσεις οφείλουν εισφορές προς τον ΕΦΚΑ, ποσό που θα πρέπει να αποπληρωθεί ή να παρακρατηθεί πριν ολοκληρωθεί η απονομή της σύνταξης.