Παιδοψυχολόγοι στο FLASH για social και ανήλικους: «Στο διαδίκτυο, ο κακός λύκος έχει ντυθεί γιαγιά»
Τι λένε οι ειδικοί για την απαγόρευση χρήσης social media σε ανηλίκους κάτω των 15. Ο εθισμός, οι δυσκολίες της εφαρμογής του μέτρου και ο... κακός λύκος που έχει ντυθεί γιαγιά.
Η εξαγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μέσω TikTok για περιορισμό της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, έχει ανοίξει τη συζήτηση για τις επιπτώσεις της ψηφιακής ζωής στους ανηλίκους. Ειδικοί μιλούν στον FLASH και τοποθετούνται ξεκάθαρα υπέρ του μέτρου,επισημαίνοντας τόσο τα οφέλη όσο και τις δυσκολίες εφαρμογής.
Κρίτων Χριστιανόπουλος: «Το μέτρο με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο»
Ο Κρίτων Χριστιανόπουλος, Ψυχίατρος - Παιδοψυχίατρος και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, δηλώνει ξεκάθαρα υπέρ του μέτρου.
«Το μέτρο με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο», σημειώνει, τονίζοντας πως η απαγόρευση μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά για τη συγκέντρωση των παιδιών, ιδιαίτερα στο σχολικό περιβάλλον. «Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποσπούν την προσοχή, ενώ το εκπαιδευτικό σύστημα είναι ήδη απαιτητικό», εξηγεί.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η απομάκρυνση από τα social media μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να γίνουν «πιο προσγειωμένα στον πραγματικό κόσμο».
Τα παιδιά έχουν μάθει να «κλέβουν»
Ως προς το ηλικιακό όριο, θεωρεί ότι τα 15 έτη είναι μια «πολύ σωστή ηλικία». Ωστόσο, εκφράζει επιφυλάξεις για την πρακτική εφαρμογή του μέτρου: «Το θέμα είναι πώς θα εφαρμοστεί. Τα παιδιά έχουν μάθει να παρακάμπτουν περιορισμούς, δημιουργώντας ψεύτικα προφίλ ή πολλαπλούς λογαριασμούς».
Κομβικό ρόλο, σύμφωνα με τον ίδιο, θα παίξει η οικογένεια: «Θα χρειαστεί συνεργασία και προσπάθεια από τους γονείς».
Δεν παραλείπει να επισημάνει και τη δυσκολία προσαρμογής: «Για τα παιδιά που έχουν μεγαλώσει με τα social media, η αλλαγή αυτή θα είναι δύσκολη, καθώς δεν έχουν συνηθίσει σε ένα τέτοιο περιβάλλον».
Χρυσούλα Μαυράκη: «Πολύ καλά κάνανε και πολύ το άργησαν»
Η Χρυσούλα Μαυράκη, με εξειδίκευση στη Συμβουλευτική Ψυχολογία παιδιών, εμφανίζεται ακόμη πιο κατηγορηματική: «Πολύ καλά κάνανε και πολύ το άργησαν».
Στο διαδίκτυο, ο κακός λύκος έχει ντυθεί γιαγιά
Η ίδια τονίζει πως το μέτρο ακολουθεί διεθνείς πρακτικές και στοχεύει στην προστασία παιδιών που δεν διαθέτουν ακόμη την ωριμότητα να διαχειριστούν τους κινδύνους του διαδικτύου. «Τα παιδιά δεν έχουν την απαραίτητη εμπειρία και αυτοσυγκράτηση για να ξεχωρίζουν τους κινδύνους. Στο διαδίκτυο, πολλές φορές “ο κακός λύκος έχει ντυθεί γιαγιά”», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Εστιάζει ιδιαίτερα στον κίνδυνο εθισμού, σημειώνοντας πως για πολλά παιδιά «το κινητό έχει γίνει προέκταση του χεριού τους», κυρίως για την προβολή της καθημερινότητάς τους μέσω social media.
Tα παιδιά πρέπει να επικοινωνούν ζωντανά, να έχουν φίλους και παρέες, να μην απομονώνονται
Κατά την άποψή της, η απαγόρευση μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά: «Θα υπάρξει συγκράτηση και μεγαλύτερη ασφάλεια, ενώ τα παιδιά θα στραφούν σε δραστηριότητες που αντιστοιχούν στην ηλικία τους, όπως η ζωντανή επικοινωνία και η κοινωνικοποίηση».
Αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι η μετάβαση δεν θα είναι εύκολη: «Στην αρχή θα είναι δύσκολο. Κάθε απαγόρευση προκαλεί αντίδραση, ιδιαίτερα σε παιδιά που έχουν μάθει διαφορετικά». Επιμένει όμως πως η συνήθεια δεν δικαιολογεί τη συνέχιση μιας επιβλαβούς πρακτικής.
Ως κατάλληλη ηλικία εισαγωγής στα social media θεωρεί επίσης τα 15-16 έτη, την «ηλικία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης», όταν οι έφηβοι διαθέτουν μεγαλύτερη ωριμότητα και επίγνωση κινδύνου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στον ρόλο των γονέων: «Η ευθύνη ανήκει στην οικογένεια. Μέσα από σωστή επικοινωνία, τα παιδιά πρέπει να κατανοήσουν ότι δεν πρόκειται για έλεγχο αλλά για προστασία».
Ό,τι απαγορεύεται γίνεται πιο γοητευτικό
Τέλος, αναγνωρίζει ένα βασικό παράδοξο του μέτρου: «Ό,τι απαγορεύεται γίνεται πιο γοητευτικό». Ωστόσο, επιμένει πως αυτό δεν αναιρεί τη σημασία του: «Πολλά μέτρα που αρχικά προκάλεσαν αντιδράσεις, όπως η ζώνη ασφαλείας, αποδείχθηκαν τελικά σωτήρια».
Παρά τις επιμέρους επισημάνσεις, οι ειδικοί συμφωνούν ότι το μέτρο κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Η επιτυχία του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εφαρμογή του και κυρίως από τον ρόλο των γονέων στην καθημερινότητα των παιδιών.
Το βίντεο του πρωθυπουργού, με την ανακοίνωση της απαγόρευσης πρόσβασης στα social media για τα παιδιά κάτω των 15 ετών:
