Νέο φάρμακο «γυμνάζει» τους μύες χωρίς… γυμναστική

Ένα πειραματικό χάπι που αναπτύχθηκε από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον μπορεί να προσφέρει τα οφέλη της γυμναστικής χωρίς… τη γυμναστική. Το μόριο SLU-PP-332 δοκιμάστηκε σε ποντίκια και βρέθηκε ότι ενισχύει την καύση λίπους, σταθεροποιεί τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να βελτιώνει την αντοχή των μυών. Τα αποτελέσματα αυτά αντιστοιχούν σε μήνες αεροβικής άσκησης. 

Ένας εσωτερικός μηχανισμός ενέργειας

Ο μηχανισμός δράσης του SLU-PP-332, όπως περιγράφεται στο περιοδικό ACS Publications βασίζεται στην ενεργοποίηση μιας ομάδας πρωτεϊνών που ονομάζονται ERRs (estrogen-related receptors). Οι πρωτεΐνες αυτές λειτουργούν σαν «διακόπτες ενέργειας» και ρυθμίζουν το πώς τα κύτταρα αξιοποιούν καύσιμα όπως τα λιπαρά οξέα και η γλυκόζη. Το συγκεκριμένο μόριο ενεργοποιεί και τους τρεις τύπους ERRs (α, β, γ) ταυτόχρονα, κάτι που αυξάνει την απόδοση των μυών και τους καθιστά πιο ανθεκτικούς στην κόπωση. Στα πειράματα, τα ποντίκια που έλαβαν τη θεραπεία ανέπτυξαν μυϊκές ίνες με μεγαλύτερη αντοχή και καλύτερη διαχείριση ενέργειας.

Στο The Brighter Side News αναφέρεται ότι, πέρα από την ενίσχυση της φυσικής αντοχής, τα ζώα που έλαβαν το φάρμακο παρουσίασαν λιγότερη συσσώρευση λίπους και πιο σταθερά επίπεδα σακχάρου. Οι αλλαγές θυμίζουν αυτές που συμβαίνουν μετά από συστηματική αερόβια άσκηση, όπως η αύξηση των μιτοχονδρίων – των «εργοστασίων ενέργειας» των κυττάρων. Έτσι, οι μύες καίνε λίπος πιο αποτελεσματικά, αποθηκεύουν λιγότερη γλυκόζη και αντέχουν για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ERRs δεν σχετίζονται άμεσα με τα οιστρογόνα, αλλά ρυθμίζουν εκατοντάδες γονίδια που εμπλέκονται στην παραγωγή ενέργειας και στην καύση λίπους. Η απουσία αυτών των πρωτεϊνών συνδέεται με σοβαρές δυσλειτουργίες, όπως καρδιοπάθειες, ενώ η υπερέκφρασή τους έχει φανεί ότι ενισχύει τους μυς. Αυτός είναι και ο λόγος που εξετάζονται για φαρμακευτικές παρεμβάσεις σε παθήσεις όπως η παχυσαρκία ή οι μεταβολικές διαταραχές.

Όχι υποκατάστατο της άσκησης, αλλά πολύτιμη λύση

Οι επικεφαλής της μελέτης διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται για χάπι που θα αντικαταστήσει το γυμναστήριο, αλλά για μια πιθανή λύση για όσους δεν μπορούν να ασκηθούν. Για παράδειγμα, για ηλικιωμένους που αντιμετωπίζουν απώλεια μυϊκής μάζας, ή για ασθενείς με καρκίνο ή κληρονομικές μυϊκές παθήσεις, οι οποίοι θα μπορούσαν να επωφεληθούν από μια θεραπεία που μιμείται τις κυτταρικές επιδράσεις της άσκησης. Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα εργάζεται σε βελτιωμένες εκδοχές του μορίου που εμφανίζουν ακόμα μεγαλύτερη ισχύ.

Η προοπτική αυτών των ουσιών είναι ευρεία, καθώς σε πειραματικό επίπεδο έχει φανεί ότι η ενεργοποίηση των ERRs μπορεί να βοηθήσει σε παθήσεις όπως στη λιπώδης διήθηση του ήπατος ή ακόμα και να καθυστερήσει τη γνωστική εξασθένηση που οδηγεί σε άνοια. Αν και το SLU-PP-332 δεν περνάει στον εγκέφαλο, μελλοντικά φάρμακα ίσως μπορέσουν να αξιοποιηθούν και σε νευροεκφυλιστικές νόσους, όπως το Αλτσχάιμερ.

Η επόμενη μέρα της έρευνας

Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, αλλά είναι εντυπωσιακή. Οι επιστήμονες, σε συνεργασία με βιοτεχνολογική εταιρεία, σχεδιάζουν να δοκιμάσουν νέες παραλλαγές του φαρμάκου σε μοντέλα που σχετίζονται με τη γήρανση των μυών, την καρδιακή υγεία και πιθανώς τη λειτουργία του εγκεφάλου. Αν αποδειχθεί αποτελεσματικό, ένα τέτοιο χάπι θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, να περιορίσει την παχυσαρκία και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων που δεν έχουν τη δυνατότητα να ασκηθούν.