Ο μεγαλύτερος φόρος κληρονομιάς στην ιστορία: 8 δισ. δολάρια πλήρωσε η οικογένεια της Samsung

Ένα από τα μεγαλύτερα φορολογικά deals στην ιστορία ολοκληρώθηκε στη Νότια Κορέα, με την οικογένεια που βρίσκεται πίσω από τον κολοσσό Samsung να αποπληρώνει τον φόρο κληρονομιάς ύψους περίπου 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τον μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ.

Η φορολογική οφειλή συνδέεται με την περιουσία που άφησε ο εκλιπών πρόεδρος της Samsung, Lee Kun-hee, ο οποίος πέθανε τον Οκτώβριο του 2020. Η περιουσία του εκτιμήθηκε στα 26 τρισεκατομμύρια γουόν (περίπου 18 δισεκατομμύρια δολάρια) και περιλάμβανε μετοχές, ακίνητα και μια τεράστια συλλογή έργων τέχνης.

Η οικογένεια - με επικεφαλής τον διάδοχο Lee Jae-yong, τη μητέρα του Hong Ra-hee και τις αδελφές του Lee Boo-jin και Lee Seo-hyun - εξόφλησε το ποσό σε έξι δόσεις.

Ενδεικτικό του μεγέθους είναι ότι το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 1,5 φορά τα συνολικά έσοδα από φόρο κληρονομιάς ολόκληρης της χώρας για το 2024, όπως σημειώνει το BBC.

Γιατί ο φόρος ήταν τόσο υψηλός

Η Νότια Κορέα διαθέτει έναν από τους υψηλότερους συντελεστές φόρου κληρονομιάς στον κόσμο, που φτάνει έως και το 50%. Αυτό σημαίνει ότι η μεταβίβαση της περιουσίας του Lee Kun-hee αποτέλεσε όχι μόνο οικονομική πρόκληση, αλλά και κρίσιμο τεστ για το μέλλον της αυτοκρατορίας.

Το μεγάλο ερώτημα για επενδυτές και αναλυτές ήταν αν η οικογένεια θα αναγκαζόταν να πουλήσει σημαντικά μερίδια, διακινδυνεύοντας τον έλεγχο της Samsung.

Η απάντηση ήρθε σταδιακά: η αποπληρωμή έγινε σε χρονικό ορίζοντα πέντε ετών χωρίς να χαθεί ο πυρήνας της ισχύος.

Από οικογενειακή επιχείρηση σε παγκόσμια δύναμη

Η Samsung ιδρύθηκε το 1938 από τον Lee Byung-chul ως μικρό εμπορικό κατάστημα. Σήμερα αποτελεί τον μεγαλύτερο «chaebol» της Νότιας Κορέας - έναν οικογενειακό επιχειρηματικό όμιλο με δραστηριότητες από την τεχνολογία μέχρι τις κατασκευές και τα χρηματοοικονομικά.

Η καρδιά της αυτοκρατορίας είναι η Samsung Electronics, ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές smartphones και τηλεοράσεων στον κόσμο, αλλά και βασικός παίκτης στην παγκόσμια αγορά μικροτσίπ - ειδικά στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

Η εκρηκτική ζήτηση για chips έχει εκτοξεύσει την αξία της εταιρείας, συμβάλλοντας στο να ξεπεράσει η περιουσία της οικογένειας τα 45 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τον δείκτη Bloomberg Billionaires.

Η «σκιώδης» μάχη της διαδοχής

Πίσω από τα οικονομικά μεγέθη, η ιστορία της Samsung είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με μια πολυετή και συχνά ταραχώδη μάχη διαδοχής, σύμφωνα με το BBC.

Ο Lee Jae-yong, εγγονός του ιδρυτή, βρέθηκε στο επίκεντρο ενός τεράστιου σκανδάλου διαφθοράς το 2017, που οδήγησε ακόμη και στην καθαίρεση της τότε προέδρου της χώρας.

Κατηγορήθηκε ότι εξασφάλισε πολιτική στήριξη για συγχώνευση εταιρειών-κλειδιά του ομίλου, προκειμένου να ενισχύσει τον έλεγχό του. Παρότι αρνήθηκε τις κατηγορίες, καταδικάστηκε για δωροδοκία και πέρασε χρόνο στη φυλακή.

Η υπόθεση έκλεισε οριστικά το 2025, όταν αθωώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Σεούλ, βάζοντας τέλος σε μια δεκαετία δικαστικών περιπετειών.

Η «κατάρα» της διαδοχής

Η υπόθεση της Samsung δεν είναι μεμονωμένη. Οι μεγάλες οικογενειακές επιχειρήσεις της Νότιας Κορέας έχουν ιστορικά συνδεθεί με πολύπλοκες μεταβιβάσεις εξουσίας, συγχωνεύσεις και εσωτερικές συγκρούσεις.

Η ίδια η οικογένεια Lee έχει βιώσει έντονες διαμάχες: από αδελφικές διεκδικήσεις μέχρι δικαστικές μάχες που κράτησαν δεκαετίες.

Η ανάγκη διατήρησης του ελέγχου μέσα στην οικογένεια συχνά οδηγεί σε περίπλοκες εταιρικές δομές και αποφάσεις υψηλού ρίσκου.

Ένα νέο μοντέλο για το μέλλον;

Σε μια κίνηση που μπορεί να σηματοδοτεί αλλαγή εποχής, ο Lee Jae-yong έχει δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να μεταβιβάσει αυτόματα τη διοίκηση στα παιδιά του.

«Θέλω να υποσχεθώ ότι δεν θα υπάρξουν ξανά αντιπαραθέσεις για τη διαδοχή», έχει πει.

Η δήλωση αυτή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη Samsung, αλλά και για το μοντέλο των chaebols συνολικά: μπορεί μια αυτοκρατορία που χτίστηκε ως οικογενειακή να λειτουργήσει χωρίς οικογενειακή διαδοχή;

Η μεγάλη εικόνα

Η αποπληρωμή του φόρου δεν είναι απλώς μια λογιστική πράξη. Είναι η επιβεβαίωση ότι η οικογένεια Lee κατάφερε να διατηρήσει τον έλεγχο σε μία από τις σημαντικότερες εταιρείες του κόσμου, σε μια περίοδο τεράστιων προκλήσεων.

Και ταυτόχρονα, είναι μια υπενθύμιση του πόσο στενά συνδέεται η Samsung με την ίδια την οικονομία της Νότιας Κορέας - σε σημείο που οι εξελίξεις στο εσωτερικό της να αποτελούν εθνικό ζήτημα.