Ο Μόρνος εκπέμπει SOS: Σε ιστορικό χαμηλό 15ετίας ο βασικός ταμιευτήρας της Αττικής
Πλάνα από drone δείχνουν πρωτοφανή υποχώρηση των υδάτων, με τα αποθέματα να εμφανίζονται μειωμένα κατά 64% σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2010-2024.
Εικόνες απόκοσμες, που αποκαλύπτουν το μέγεθος του τεράστιου προβλήματος. Εικόνες καθηλωτικές, όσο και θλιβερές, εικόνες που χτυπούν «κόκκινο» συναγερμό για το (πολύ) άμεσο μέλλον. Εικόνες που αποδεικνύουν ότι η λειψυδρία δεν είναι κάτι μακρινό, δεν είναι απλά μια λέξη που μπορεί να ηχεί «κάπως» στ' αυτιά μας, αλλά είναι μια ζοφερή πραγματικότητα, της συνέπειες της οποίας φαίνεται πως να νιώσουμε στο πετσί μας και μάλιστα πολύ σύντομα.
Οι εικόνες που κατέγραψε drone από τον ταμιευτήρα του Μόρνου, προκαλούν αίσθηση, την ώρα που οι ειδικοί εκπέμπουν SOS για την υδροδότηση της Αττικής και για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο βασικός τροφοδότης του λεκανοπεδίου, που βρίσκεται σε ιστορικό χαμηλό 15ετίας.
Ο φακός του Γιάννη Κέμμου, πριν από μερικούς μήνες είχε καταγράψει αντίστοιχα θλιβερές εικόνες στη λίμνη του Μαραθώνα, εκεί όπου εμφανίστηκε ακόμη και βραχονησίδα, μετά την πτώση της στάθμης των υδάτων.
Αντίστοιχη είναι η κατάσταση και στον Μόρνο, όπου το drone του Orange Press Agency κατέγραψε την αποκαρδιωτική κατάσταση με το νερό να έχει υποχωρήσει σημαντικά σε σημεία γύρω από τη λίμνη. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ εξάλλου, τα αποθέματα νερού έχουν καταρρεύσει στα 192,8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, τιμή μειωμένη κατά 64% σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2010-2024.
Βγήκε στο φως ο οικισμός
Το 1980, το χωριό Κάλλιο ήταν αυτό που «θυσιάστηκε» και τελικά καλύφθηκε ολοκληρωτικά από το νερό, προκειμένου να δημιουργηθεί η τεχνητή λίμνη του Μόρνου.
Παλαιότερα, τμήματα του συγκεκριμένου οικισμού έβγαιναν στο φως σε περιόδους ξηρασίας. Αυτό που συμβαίνει τώρα ωστόσο, μοιάζει απόκοσμο. Σαν «στοιχειωμένα» εξαιρετικά μεγάλα τμήματα του Καλλίου έχουν βγει στην επιφάνεια λόγω της πολύ μεγάλης πτώσης της στάθμης των υδάτων.
Το οδοιπορικό του Orange ξεκινά από την είσοδο στο Λιδωρίκι και συνεχίζει σε Πεντάπολη, Δωρικό και Κόκκινο. Και καταλήγει στο Κάλλιο, που έρχεται και πάλι στο φως, χτυπώντας «καμπανάκι» για την υδροδότηση του λεκανοπεδίου της Αττικής.
«Η χειρότερη κατάσταση της τελευταίας δεκαετίας»
Εξίσου ανησυχητικά για την κατάσταση που επικρατεί είναι και τα λόγια του Κώστα Λαγουβάρδου. «Βλέπουμε μια κατάσταση, η οποία είναι η χειρότερη τουλάχιστον της τελευταίας δεκαετίας. Ο σημαντικότερος λόγος είναι η έλλειψη βροχοπτώσεων και κυρίως οι πολύ μειωμένες χιονοπτώσεις. Είχαμε δύο χειμώνες στη σειρά που τα χιόνια ήταν πολύ περιορισμένα, ενώ και οι βροχές ήταν σχετικά περιορισμένες. Αυτό συνδυάζεται με το γεγονός ότι οι καταναλώσεις νερού παραμένουν περίπου ίδιες», αναφέρει ο Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Ο ίδιος επιβεβαιώνοντας την κρισιμότητα της κατάστασης, τονίζει: «Αυτή τη στιγμή είμαστε σε ένα επίπεδο συναγερμού. Δεν είμαστε ακόμα στα σημεία που είχαμε φτάσει αρχές της δεκαετίας του 1990 -το 1993 ήταν η χειρότερη χρονιά στον όγκο του νερού. Ελπίζουμε να έχουμε βροχές και χιόνια στη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο, γιατί διαφορετικά τα πράγματα θα είναι δύσκολα».
Ο Κώστας Λαγουβάρδος τονίζει πως το σημαντικότερο πρόβλημα μακροπρόθεσμα είναι η απουσία χιονοπτώσεων. «Τα τελευταία δέκα χρόνια διαπιστώνουμε μια σημαντική μείωση της χιονοκάλυψης στην Ελλάδα. Αυτό είναι το σημαντικότερο πρόβλημα κατά τη γνώμη μου. Ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι το χιόνι».
Τι δείχνει το Παρατηρητήριο Μόρνου
Το πρόβλημα της μείωσης της έκτασης αλλά και των αποθεμάτων της λίμνης του Μόρνου, οδήγησε τη μονάδα meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, να ενεργοποιήσει μια νέα υπηρεσία ενημέρωσης των πολιτών, το Παρατηρητήριο της Τεχνητής Λίμνης Μόρνου.
«Δημιουργήσαμε το "Παρατηρητήριο Μόρνου" στο meteo.gr για να δίνουμε αυτές τις πληροφορίες και να υπάρχει μια ευαισθητοποίηση. Στόχος είναι να παρακολουθούμε την κατάσταση για να δούμε αν θα παρθούν μέτρα για τον περιορισμό της χρήσης του νερού», λέει ο Κώστας Λαγουβάρδος.
Για την τεκμηρίωση της κατάστασης, παραθέτει συγκεκριμένους αριθμούς: «Η έκταση της λίμνης σήμερα είναι λίγο λιγότερο από 9 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όταν η κανονική της έκταση είναι 14 τ.χλμ. Πέρυσι ήταν πάνω από 11,5 τ.χλμ.».
Στοιχεία σοκ της ΕΥΔΑΠ για τον ταμιευτήρα Μόρνου
Τα επίσημα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ επιβεβαιώνουν την κρισιμότητα της κατάστασης, καταγράφοντας ιστορικό χαμηλό 15ετίας.
Τα αποθέματα νερού στις 12 Σεπτεμβρίου κάθε έτους ήταν (σε εκατ. κυβικά μέτρα):
