Ο Τραμπ «απαιτεί» το Νόμπελ Ειρήνης και η Νορβηγία φοβάται για αντίποινα
Αναλυτής προειδοποιεί ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να επιβάλει δασμούς, να απαιτήσει υψηλότερες συνεισφορές στο ΝΑΤΟ ή ακόμη και να κηρύξει τη Νορβηγία «εχθρό».
Λίγες μόνο ώρες έχουν πλέον απομείνει από την ανακοίνωση του φετινού βραβείου Νόμπελ Ειρήνης και οι Νορβηγοί πολιτικοί προετοιμάζονται για πιθανές συνέπειες στις σχέσεις της χώρας τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε περίπτωση που τελικά το βραβείο δεν απονεμηθεί στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι έχει ήδη καταλήξει στην απόφαση για τον φετινό νικητή, αρκετές ημέρες προτού το Ισραήλ και η Χαμάς συμφωνήσουν σε εκεχειρία στο πλαίσιο του σχεδίου του Αμερικανού προέδρου για τη Γάζα.
Με βάση το χρονοδιάγραμμα και τη σύνθεση της ανεξάρτητης πενταμελούς επιτροπής, οι περισσότεροι ειδικοί και παρατηρητές στη Νορβηγία θεωρούν εξαιρετικά απίθανο να απονεμηθεί το βραβείο στον Τραμπ, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία για το πώς θα αντιδράσει σε μια τόσο δημόσια «παράκαμψη».
Το Όσλο «έτοιμο για τα πάντα»
Η Κίρστι Μπέργκστε, επικεφαλής του Σοσιαλιστικού Αριστερού Κόμματος και υπεύθυνη για την εξωτερική πολιτική, δήλωσε πως το Όσλο πρέπει να είναι «έτοιμο για τα πάντα».
«Ο Ντόναλντ Τραμπ οδηγεί τις ΗΠΑ σε μια ακραία κατεύθυνση, επιτίθεται στην ελευθερία του λόγου, χρησιμοποιεί μυστικές δυνάμεις που απαγάγουν ανθρώπους μέρα μεσημέρι και καταπνίγει θεσμούς και δικαστήρια. Όταν ο πρόεδρος είναι τόσο απρόβλεπτος και αυταρχικός, φυσικά πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για όλα», είπε στον Guardian.
«Η Επιτροπή Νόμπελ είναι ανεξάρτητο όργανο και η νορβηγική κυβέρνηση δεν εμπλέκεται καθόλου στη διαδικασία επιλογής. Δεν είμαι όμως σίγουρη ότι ο Τραμπ το γνωρίζει αυτό. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για οτιδήποτε από μέρους του».
Ο Τραμπ το... «απαιτεί»
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι αξίζει να του απονεμηθεί το βραβείο Ειρήνης - μια τιμή που είχε λάβει το 2009 ο προκάτοχός του, Μπαράκ Ομπάμα, «για τις εξαιρετικές του προσπάθειες να ενισχύσει τη διεθνή διπλωματία και τη συνεργασία μεταξύ των λαών».
Τον Ιούλιο, σύμφωνα με δημοσιεύματα, τηλεφώνησε στον Νορβηγό υπουργό Οικονομικών και πρώην γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, ρωτώντας για το Νόμπελ Ειρήνης. Στον ΟΗΕ τον περασμένο μήνα ισχυρίστηκε ότι «τερμάτισε επτά ατελείωτους πολέμους», προσθέτοντας: «Όλοι λένε ότι πρέπει να πάρω το Νόμπελ Ειρήνης».
Μετά την επίτευξη συμφωνίας για τη Γάζα και τις αλεπάλληλες αναφορές τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και των «συμμάχων» του για το Νόμπελ Ειρήνης ο ίδιος σε νέα του ανάρτηση στο Truth Social ανέφερε πως «μπορεί να βρουν λόγο να μη μου το δώσουν».
«Διευθετήσαμε επτά πολέμους, είμαστε πολύ κοντά στο να τελειώσουμε τον όγδοο, νομίζω ότι τελικά θα διευθετήσουμε και το ουκρανικό όπου η κατάσταση είναι φρικτή», ανέφερε στην τελευταία ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τραμπ. Ενώ, πρόσθεσε: «Δεν νομίζω ότι κάποιος στην ιστορία τελείωσε τόσους πολλούς πολέμους αλλά ίσως βρουν έναν λόγο για να μην μου δώσουν το Νόμπελ Ειρήνης».
«Υπάρχει ανεξαρτησία στην επιτροπή»
Ο Άριλντ Χέρμσταντ, επικεφαλής των Πράσινων της Νορβηγίας, υπογράμμισε ότι η ανεξαρτησία της Επιτροπής είναι εκείνη που προσδίδει αξιοπιστία στο βραβείο.
«Τα βραβεία Ειρήνης κερδίζονται με σταθερή δέσμευση, όχι με ξεσπάσματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή μέσω εκφοβισμού», είπε. «Είναι θετικό ότι ο Τραμπ υποστήριξε την πρόσφατη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. Κάθε βήμα προς τον τερματισμό των δεινών στη Γάζα είναι ευπρόσδεκτο. Όμως μια καθυστερημένη συνεισφορά δεν αναιρεί χρόνια βίας και διχασμού».
Όπως είπε, οι αποφάσεις είναι απολύτως απολιτικές, αν και το γεγονός ότι τα μέλη της επιτροπής διορίζονται από το νορβηγικό κοινοβούλιο, σύμφωνα με τη βούληση του Άλφρεντ Νόμπελ, μπορεί να δίνει την εντύπωση πολιτικής επιρροής.
«Ξέρω από πρώτο χέρι ότι η επιτροπή ενεργεί πλήρως ανεξάρτητα. Όμως ο ίδιος ο Νόμπελ μάς δυσκόλεψε λίγο, γράφοντας στη διαθήκη του ότι η επιτροπή πρέπει να ορίζεται από το κοινοβούλιο. Δυστυχώς, αυτό δεν αλλάζει», εξήγησε.
Οι συνέπειες που φοβάται η Νορβηγία
Ο αρθρογράφος και αναλυτής Χάραλντ Στάνγχελε εκτίμησε ότι η αντίδραση του Τραμπ - αν υπάρξει - θα μπορούσε να εκδηλωθεί με την επιβολή δασμών, με απαιτήσεις για υψηλότερες εισφορές στο ΝΑΤΟ ή ακόμη και με το να χαρακτηρίσει τη Νορβηγία «εχθρικό κράτος».
«Είναι τόσο απρόβλεπτος», είπε. «Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω τη λέξη “φόβος”, αλλά υπάρχει η αίσθηση ότι μπορεί να βρεθούμε μπροστά σε μια δύσκολη κατάσταση. Είναι πολύ, πολύ δύσκολο να εξηγήσεις στον Ντόναλντ Τραμπ —ή σε πολλές άλλες χώρες— ότι πρόκειται για μια απολύτως ανεξάρτητη επιτροπή, γιατί απλώς δεν κατανοούν αυτό το είδος ανεξαρτησίας».
Πρόσθεσε ότι, αν τελικά ο Τραμπ κερδίσει, θα πρόκειται για «τη μεγαλύτερη έκπληξη στην ιστορία του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης».
«Αν και ο Τραμπ αξίζει αναγνώριση για τις προσπάθειές του να τερματίσει τον πόλεμο στη Γάζα, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε αν το ειρηνευτικό του σχέδιο θα εφαρμοστεί και θα οδηγήσει σε διαρκή ειρήνη», είπε.
«Η απομάκρυνσή του από τους διεθνείς θεσμούς, η επιθυμία του να “αγοράσει” τη Γροιλανδία από το Βασίλειο της Δανίας –ένα σύμμαχο του ΝΑΤΟ– και οι παραβιάσεις θεμελιωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων στη χώρα του δεν συνάδουν με τη βούληση του Άλφρεντ Νόμπελ».