Ο ύπνος και η άσκηση «ασπίδα» για εγκεφαλικά και καρδιοπάθειες

Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι ο καλός ύπνος  και η γυμναστική μπορεί να μειώσουν τον αντίκτυπο συγκεκριμένων γενετικών μεταλλάξεων που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες και εγκεφαλικά. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο τρόπος ζωής δεν «διορθώνει» τα γονίδια, αλλά φαίνεται να επηρεάζει το πόσο έντονα αυτά τα προβλήματα εκδηλώνονται.

Πώς δημιουργούνται οι μεταλλάξεις στο αίμα 

Οι ερευνητές εξηγούν ότι ορισμένες μεταλλάξεις συσσωρεύονται στα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας με την πάροδο του χρόνου. Αυτές μπορούν να ενισχύσουν τη φλεγμονή στο σώμα και να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, ακόμη και χωρίς κλασικούς παράγοντες όπως το κάπνισμα, ο διαβήτης ή η υψηλή χοληστερίνη.

Κατά τη διάρκεια της ζωής μας, τα κύτταρα του αίματος ανανεώνονται συνεχώς. Σε αυτή τη διαδικασία μπορεί να εμφανίζονται «λάθη» στο DNA. Τα περισσότερα δεν έχουν σημασία, όμως κάποια ευνοούν τη συσσώρευσή τους και οδηγούν σε μια κατάσταση όπου κύτταρα με γενετική μετάλλαξη αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται περισσότερο από άλλα, τη λεγόμενη κλωνική αιμοποίηση, Αυτή έχει συνδεθεί τόσο με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του αίματος όσο και με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφραγμάτων και εγκεφαλικών.

Παλαιότερες μελέτες είχαν δείξει ότι άνθρωποι με τέτοιες μεταλλάξεις έχουν σημαντικά υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας, κυρίως λόγω καρδιαγγειακών επεισοδίων. Η νέα έρευνα εστιάζει στο γιατί συμβαίνει αυτό και πώς επηρεάζεται από τον τρόπο ζωής.

Σε πειράματα σε ποντίκια φάνηκε ότι τα ανοσοκύτταρα που φέρουν αυτές τις μεταλλάξεις συσσωρεύονται στις αρτηρίες και συμβάλλουν στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε έμφραγμα ή εγκεφαλικό. Αυτά τα κύτταρα ενισχύουν τη φλεγμονή μέσα στα αγγεία, επιδεινώνοντας την κατάσταση.

Ο ύπνος και η άσκηση ως παράγοντες προστασίας

Οι επιστήμονες στη συνέχεια εξέτασαν αν παράγοντες όπως η άσκηση και ο ύπνος μπορούν να επηρεάσουν αυτή τη διαδικασία. Σε ανάλυση δεδομένων από πάνω από 91.000 άτομα, διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν μέτρια ή έντονη φυσική δραστηριότητα εμφάνιζαν ελαφρώς μικρότερο ποσοστό αυτών των μεταλλάξεων. Τα πιο ισχυρά αποτελέσματα όμως ήρθαν από τα πειράματα σε ποντίκια. Όσα ζώα είχαν τη δυνατότητα να τρέχουν ελεύθερα στον τροχό έκαναν μεγάλη καθημερινή άσκηση και εμφάνισαν λιγότερη αθηρωμάτωση. Αντίθετα, τα ποντίκια που υπέστησαν διαταραχές ύπνου παρουσίασαν χειρότερη κατάσταση στις αρτηρίες τους. Παράλληλα, οι ερευνητές τονίζουν ότι το αποτέλεσμα δεν ήταν ίδιο για όλες τις γενετικές μεταλλάξεις. Ορισμένες φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο από τον τρόπο ζωής, ενώ άλλες λιγότερο ή και καθόλου.

Τελικά συμπεράσματα

Η επαρκής ξεκούραση και η συστηματική φυσική δραστηριότητα αποτελούσαν ανέκαθεν βασικές συστάσεις για την υγεία. Τα ευρήματα της μελέτης έρχονται να επιβεβαιώσουν την προϋπάρχουσα αντίληψη, καθώς δείχνουν ότι ο ύπνος και η άσκηση μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά απέναντι σε συγκεκριμένους γενετικούς κινδύνους για την καρδιά, χωρίς όμως να τους εξαλείφουν πλήρως.  Με αυτόν τον τρόπο, αναδεικνύει το γεγονός ότι πέρα από παράγοντες όπως η γενετική προδιάθεση, που δεν μπορούν να τροποποιηθούν, οι καθημερινές επιλογές μπορούν να συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή υγεία.