Περισσότερες από 100 ασθένειες μπορεί να αποκαλύψει μια νέα τεχνολογία ενώ εσύ κοιμάσαι

Ο ύπνος μπορεί να αποκαλύψει εντυπωσιακά πολλά στοιχεία για την υγεία μας, σύμφωνα με ερευνητές του Στάνφορντ. Στη μελέτη τους που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature Medicine, αναφέρεται  ότι ο τρόπος που λειτουργεί το σώμα μας ενώ κοιμόμαστε μπορεί να κρύβει πολύτιμες πληροφορίες για τον κίνδυνο εμφάνισης δεκάδων σοβαρών παθήσεων, από καρδιαγγειακά νοσήματα μέχρι άνοια και καρκίνο. Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι όλα αυτά μπορούν να εκτιμηθούν την ώρα που ο άνθρωπος κοιμάται, χωρίς να κάνει απολύτως τίποτα. 

Πώς ο ύπνος μετατρέπεται σε εργαλείο πρόβλεψης υγείας

Όπως διαβάζουμε στο Science Alert, oι ερευνητές ανέπτυξαν ένα προηγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που «διαβάζει» τα σήματα του σώματος κατά τη διάρκεια του ύπνου και τα συνδέει με τη μελλοντική πορεία της υγείας. Το σύστημα αυτό «εκπαιδεύτηκε» σε τεράστιο όγκο δεδομένων, προερχόμενων από δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, και έμαθε να αναγνωρίζει μοτίβα που ο ανθρώπινος νους δύσκολα μπορεί να εντοπίσει. Όπως ακριβώς άλλα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μαθαίνουν τη γλώσσα μέσα από κείμενα, αυτό το σύστημα μαθαίνει τη «γλώσσα του ύπνου».

Τα δεδομένα προήλθαν από εξειδικευμένες εξετάσεις ύπνου, στις οποίες καταγράφονται ταυτόχρονα η εγκεφαλική δραστηριότητα, ο καρδιακός ρυθμός, η αναπνοή, οι κινήσεις των ματιών και των άκρων. Αν και η διαδικασία είναι απαιτητική για τον ασθενή, προσφέρει μια εξαιρετικά λεπτομερή εικόνα του τι συμβαίνει στο σώμα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν στην ανάλυση των σημάτων αυτών, αλλά τα συνέδεσαν με μακροχρόνια στοιχεία υγείας που κάλυπταν ακόμη και διάστημα 25 ετών.

Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα μπόρεσε να εξετάσει περισσότερες από χίλιες διαφορετικές κατηγορίες παθήσεων και να προβλέψει με αξιόπιστη ακρίβεια την εμφάνιση πάνω από 100 από αυτές. Ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα παρουσίασε στην πρόβλεψη καρδιακών παθήσεων, νευρολογικών νοσημάτων, ψυχικών διαταραχών, επιπλοκών εγκυμοσύνης αλλά και διαφόρων μορφών καρκίνου. Σε πολλές περιπτώσεις, οι προβλέψεις αποδείχθηκαν σαφώς πιο ακριβείς από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται σήμερα.

Γιατί ο αποσυντονισμός σώματος και εγκεφάλου είναι προειδοποίηση

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τον τρόπο που «συνεργάζονται» ή, αντίθετα, αποσυντονίζονται τα συστήματα του σώματος κατά τον ύπνο. Όταν, για παράδειγμα, ο εγκέφαλος δείχνει να βρίσκεται σε βαθιά χαλάρωση αλλά η καρδιά συμπεριφέρεται σαν να είναι σε εγρήγορση, αυτό φαίνεται να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι. Αυτές οι ασυμφωνίες ανάμεσα στα βιολογικά συστήματα θεωρούνται ιδιαίτερα χρήσιμες για την πρόβλεψη μελλοντικών προβλημάτων υγείας.

Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την πρόληψη στο μέλλον

Τα αποτελέσματα ενισχύουν την ιδέα ότι ο κακός ύπνος δεν είναι απλώς σύμπτωμα μιας πάθησης, αλλά ενδέχεται να αποτελεί πρώιμο δείκτη ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά στον οργανισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το σώμα φαίνεται να «εκπέμπει σήμα κινδύνου» πολλά χρόνια πριν εκδηλωθεί κλινικά μια νόσος. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για πιο έγκαιρη παρακολούθηση και, δυνητικά, για προληπτικές παρεμβάσεις.

Παρότι η έρευνα έχει περιορισμούς – καθώς τα δεδομένα προέρχονται κυρίως από άτομα που είχαν ήδη λόγο να κάνουν εξετάσεις ύπνου – οι προοπτικές είναι εντυπωσιακές. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στο μέλλον παρόμοια συστήματα θα μπορούσαν να συνδυαστούν με φορητές συσκευές ύπνου, προσφέροντας συνεχή και εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου στην καθημερινότητα.