«Πολύ κοντά σε συμφωνία» ΗΠΑ και Ιράν - Περιμένουν να πει το «ναι» ο Ντόναλντ Τραμπ

Σε κρίσιμη καμπή φαίνεται να βρίσκονται οι επαφές ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς αμερικανικά μέσα και πηγές κάνουν λόγο για διαμορφωμένο πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο όμως δεν έχει ακόμη εγκριθεί οριστικά από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με το Reuters, οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σε ένα μνημόνιο κατανόησης για παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες, με τελικό στόχο μια ευρύτερη συμφωνία.

Την ίδια ώρα, από ιρανικής πλευράς δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι το κείμενο έχει οριστικοποιηθεί. Το Tasnim, επικαλούμενο πηγή από την ομάδα των Ιρανών διαπραγματευτών, υποστήριξε ότι οι σχετικές πληροφορίες είναι ανακριβείς και ότι το κείμενο παραμένει ανοιχτό. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι υπάρχει πρόοδος, αλλά όχι τελική συμφωνία.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το υπό συζήτηση πλαίσιο προβλέπει παράταση της εκεχειρίας, σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και άρση μέρους των περιορισμών στην ιρανική πετρελαϊκή δραστηριότητα και στα ιρανικά λιμάνια. Παράλληλα, τα πιο δύσκολα ζητήματα -με βασικότερο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης- μετατίθενται για διαπραγμάτευση εντός του 60ήμερου.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη είναι «πολύ κοντά» σε συμφωνία, επιβεβαιώνοντας ότι έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος, χωρίς όμως να διασφαλίζει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα δώσει άμεσα το τελικό πράσινο φως. Στο ίδιο πνεύμα, η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να κρατά ανοιχτή την πόρτα της διπλωματίας, χωρίς να θεωρεί το αποτέλεσμα δεδομένο.

Παράλληλα με τις συζητήσεις, εκατέρωθεν επιθέσεις

Παρά τη σχετική κινητικότητα στο διπλωματικό πεδίο, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Μόλις πριν από λίγα 24ωρα, ΗΠΑ και Ιράν αντάλλαξαν νέα πλήγματα, με την Ουάσιγκτον να ανακοινώνει χτυπήματα εναντίον ιρανικών στόχων κοντά στο Ορμούζ και την Τεχεράνη να καταγγέλλει παραβίαση της εκεχειρίας.

Ειδικότερα, τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ κατέρριψαν τέσσερα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης, που κρίθηκε ότι «ήγειραν απειλή στο στενό του Ορμούζ» και έπληξαν «σταθμό ελέγχου στο έδαφος στην Μπαντάρ Αμπάς» από όπου υπήρχε κίνδυνος να εξαπολυθεί «πέμπτο», σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης -ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας- ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν αμερικανική βάση χωρίς να ξεκαθαρίσουν ποια. Όμως οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ και των ΗΠΑ αναφέρθηκαν σε πλήγματα, αποδοθέντα στο Ιράν, στο έδαφος του μικρού εμιράτου του Κόλπου.

Αυτές οι εξελίξεις δείχνουν ότι οι συνομιλίες προχωρούν παράλληλα με μια εξαιρετικά ασταθή στρατιωτική πραγματικότητα.

Στο μέτωπο του Λιβάνου, η εικόνα παραμένει επίσης τεταμένη. Οι ισραηλινές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ συνεχίζονται, με την κυβέρνηση Νετανιάχου να διαμηνύει ότι θα εντείνει τη δράση της. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι η αποκλιμάκωση σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του Λιβάνου, θεωρείται κρίσιμο στοιχείο για οποιαδήποτε ευρύτερη συμφωνία.

Επιφυλακτικές οι αγορές

Οι αγορές, πάντως, αντιμετωπίζουν τις πληροφορίες με εμφανή επιφυλακτικότητα. Παρά τις διαρροές περί επικείμενης συμφωνίας, δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής κάποια εντυπωσιακή αντίδραση, γεγονός που δείχνει ότι οι επενδυτές αναμένουν απτά αποτελέσματα και όχι μόνο ενδείξεις προόδου. Όπως σχολιάζουν αναλυτές, η ουσιαστική μεταβολή θα έρθει μόνο όταν υπάρξουν υπογραφές και σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.

Με αυτά τα δεδομένα, το σκηνικό παραμένει σύνθετο. Οι δύο πλευρές μοιάζουν πιο κοντά από ποτέ σε ένα προσωρινό πλαίσιο συνεννόησης, αλλά η τελική έγκριση δεν έχει ακόμη δοθεί και οι βασικές διαφορές -κυρίως για το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις και τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή- εξακολουθούν να χωρίζουν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη.