Aυτοκτονίες στην Ελλάδα: SOS για την αύξηση σε εφήβους– Καμία κοινωνία δεν μπορεί να μείνει αδιάφορη

Το σοκ από την πτώση δύο ανήλικων κοριτσιών από ταράτσα πολυκατοικίας στην Ηλιούπολη, με τη μία να χάνει τη ζωή της, επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων, καθώς και των μηχανισμών πρόληψης της αυτοκτονίας.

Όπως σημειώνουν ειδικοί της «ΚΛΙΜΑΚΑΣ» και της Γραμμής Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, το ερώτημα «πώς φτάνουν δύο ανήλικοι σε μια τέτοια πράξη» δεν μπορεί να αφήνει καμία κοινωνία αδιάφορη, υπογραμμίζοντας ότι η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά δεν είναι ποτέ «ξαφνική» ή ανεξήγητη.

Η αυτοκτονικότητα ως πολυπαραγοντική και εξελισσόμενη διαδικασία

Σύμφωνα με την «ΚΛΙΜΑΚΑ», η αυτοκτονικότητα δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά μια σύνθετη και πολυπαραγοντική διαδικασία, με βιολογικές, ψυχολογικές και κοινωνικές διαστάσεις.

Ιδιαίτερα στην εφηβεία, η ψυχική δυσφορία συχνά δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή από το περιβάλλον, ενώ η απομόνωση, η συναισθηματική απορρύθμιση και η αίσθηση αδιεξόδου μπορεί να παραμένουν «σιωπηλές» μέχρι την εκδήλωση κρίσης.

Ανησυχητική αύξηση στις ηλικίες 12–19 ετών

Τα δεδομένα του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της «ΚΛΙΜΑΚΑΣ» καταγράφουν περιστατικά σε πολύ νεαρές ηλικίες, με ιδιαίτερη ανησυχία για την αύξηση στους εφήβους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία:

• 2022: 4 παιδιά (12–14) και 7 έφηβοι (15–19)

• 2023: 1 παιδί (12–14) και 9 έφηβοι (15–19)

• 2024: 3 παιδιά (12–14) και 7 έφηβοι (15–19)

• 2025: 1 παιδί (12–14) και 6 έφηβοι (15–19)

• 2026: 1 παιδί (12–14) και 8 έφηβοι (15–19)

Όπως τονίζεται, ήδη μέσα στους πρώτους μήνες του 2026 καταγράφεται αύξηση στις ηλικίες 15–19, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για ενίσχυση της πρόληψης και της έγκαιρης παρέμβασης.

«Η ψυχική δυσφορία δεν είναι ορατή πάντα» – Ο ρόλος του περιβάλλοντος

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ψυχική ευαλωτότητα δεν αναπτύσσεται αποκομμένα από το περιβάλλον, αλλά επηρεάζεται καθοριστικά από τις σχέσεις, την οικογενειακή και σχολική στήριξη και την αίσθηση ασφάλειας.

Η ύπαρξη υποστηρικτικών πλαισίων μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά, μειώνοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα στην εφηβεία.

 Από την αντίδραση στην πρόληψη – Το κρίσιμο στοίχημα

Η «ΚΛΙΜΑΚΑ» τονίζει ότι τέτοιες υποθέσεις δεν επιτρέπουν πρόχειρα συμπεράσματα χωρίς επιστημονική διερεύνηση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αναδεικνύουν την ανάγκη έγκαιρης επαγγελματικής υποστήριξης παιδιών και εφήβων που βιώνουν έντονη ψυχική δυσφορία.

Κεντρικό ερώτημα παραμένει γιατί πολλοί έφηβοι δυσκολεύονται να εκφράσουν τον ψυχικό τους πόνο και να ζητήσουν βοήθεια.

Η απάντηση, σύμφωνα με τους ειδικούς, βρίσκεται στην ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας, στην εκπαίδευση γονέων και σχολείων, στην αποστιγματοποίηση της βοήθειας και στη δημιουργία ασφαλών περιβαλλόντων που επιτρέπουν την έγκαιρη έκφραση της δυσφορίας.

Όπως καταλήγουν οι ειδικοί, η πρόληψη της αυτοκτονίας στην παιδική και εφηβική ηλικία δεν μπορεί να περιορίζεται στην αντιμετώπιση των συνεπειών, αλλά απαιτεί συστηματική και διαρκή δράση, πριν η ψυχική δυσφορία μετατραπεί σε τραγικό αποτέλεσμα.