Τι συμβαίνει με αυτά τα παράξενα deepfake memes του Τραμπ;

Πριν εμφανιστεί ο Τραμπ ως Ιησούς, είχε προηγηθεί ο Τραμπ ως Πάπας. Ο Τραμπ ως Ρόκι. Ο Τραμπ στο Apocalypse Now, να «μυρίζει» τη νίκη. Υπήρχε κι ο Τραμπ με ένα κόκκινο φωτόσπαθο, σαν του Νταρθ Βέιντερ, να μπαίνει στα μυαλά των «αντιστασιακών» της 4ης Μαΐου.

Για να τρολάρει τις συγκεντρώσεις No Kings, παρουσιάστηκε ως πιλότος μαχητικού, με το διακριτικό King Trump, να ρίχνει βόμβες κοπράνων στους διαδηλωτές από κάτω.

Η στρατηγική πίσω από τα memes

Αν όλα αυτά φαίνονται χαζά ή απλώς σαρκαστικά, τότε χάνεις το πραγματικό νόημα, αναφέρει στην ανάλυσή του ο Zachary B. Wolf στο CNN. Ο Τραμπ μπορεί να κατάλαβε ότι ξεπέρασε τα όρια με την πλέον διαγραμμένη ανάρτηση που τον απεικόνιζε σαν τον Ιησού. Όμως το να πάει ένα βήμα παρακάτω, μοιάζει πλέον με βασικό κομμάτι της επικοινωνιακής στρατηγικής του Λευκού Οίκου, σε μια εποχή όπου ο κόσμος ζει σε διαδικτυακούς ηχώ-θαλάμους και ενημερώνεται κυρίως από feeds κοινωνικών δικτύων.

Υποστηρικτής του, που μάλιστα έχει επίσημη θέση στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τον απεικόνισε ως Πατέρα του Έθνους, να υπογράφει είτε το Σύνταγμα είτε τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, αν και η εικόνα είναι εμφανώς κακοφτιαγμένη, αφού γράφει με πέννα αντί για το αγαπημένο του μαύρο μαρκαδόρο.

Σε άλλο βίντεο εμφανίζεται ως παίκτης χόκεϊ, να «διαλύει» την καναδική άμυνα, μπαίνοντας στις αρχικές σελίδες των χρηστών ακριβώς όταν όλοι μιλούσαν για το αμερικανικό χρυσό μετάλλιο στο Ολυμπιακό χόκεϊ.

«Τα memes είναι απλώς ένας οπτικός τρόπος επικοινωνίας. Επιτρέπουν στους ανθρώπους να ρίχνουν ιδέες στον δημόσιο διάλογο, χωρίς να χρειάζεται να διατυπώσουν ξεκάθαρα θέσεις ή γνώμες», λέει η τεχνολογική δημοσιογράφος Τέιλορ Λόρενς, συγγραφέας του βιβλίου Extremely Online.

Η ανάρτηση που προκάλεσε σάλο

Αντί να απομακρυνθεί εντελώς από την ανάρτηση που πολλοί Χριστιανοί θεώρησαν βλάσφημη, ο Τραμπ την Τετάρτη δημοσίευσε ξανά μια εικόνα όπου εμφανίζεται πλάι στον Ιησού, «αναγνωρίζοντας» την παλιά ανάρτηση και ταυτόχρονα «χτίζοντας» πάνω σε αυτή.

Και το Ιράν μπήκε στο παιχνίδι: η πρεσβεία της χώρας στο Τατζικιστάν ανέβασε βίντεο όπου ο Ιησούς κατεβαίνει από τον ουρανό για να τιμωρήσει τον Τραμπ, ο οποίος όμως παρουσιάζεται ως Ιησούς και τον χτυπάει.

Όλες αυτές οι εικόνες θεωρούνται deepfakes, σύμφωνα με την Κέιλιν Τζάκσον Σιφ του εργαστηρίου Governance and Responsible AI Lab (GRAIL) του Πανεπιστημίου Περντιού.

Τι είναι τελικά τα deepfakes

Ο όρος deepfake συνδέεται συνήθως με παραπλανητικό περιεχόμενο που χρησιμοποιεί AI για να ξεγελάσει. Ωστόσο, σύμφωνα με το GRAIL, ο όρος αφορά και εικόνες που είναι προφανώς ψεύτικες. Το εργαστήριο έχει φτιάξει βάση με χιλιάδες πολιτικά deepfakes, ή όπως τα λένε επισήμως: «συνθετικό περιεχόμενο».

Οι πρώτες δύο κατηγορίες αφορούν εικόνες που μοιάζουν ρεαλιστικές:

Darkfakes: παραπλανητικές. «Ρεαλιστικές, συνθετικές εικόνες που προσπαθούν να δυσφημίσουν έναν αντίπαλο». Παράδειγμα: οι διαφημίσεις που παρουσίαζαν τον Τέξας Δημοκρατικό υποψήφιο Τζέιμς Ταλαρίκο να διαβάζει δυνατά παλιότερα tweets του, κάτι που δεν συνέβη ποτέ.

Glowfakes: θετικές. «Σαν ένα glow-up, που κάνει κάποιον να φαίνεται καλύτερος από ό,τι είναι στην πραγματικότητα».

Έπειτα υπάρχουν τα deepfakes που είναι ξεκάθαρα μη ρεαλιστικά:

Foefakes: αρνητικά. Εικόνες που δεν πείθουν, αλλά κοροϊδεύουν ή υπονομεύουν έναν αντίπαλο.

Fanfakes: εξιδανικευτικά. Το άτομο εμφανίζεται σαν υπερήρωας ή θεότητα. Για την περίπτωση του Τραμπ, αυτές οι εικόνες «ανεβάζουν τον ενθουσιασμό και την αφοσίωση της βάσης του».

Η συμβολή των πιστών υποστηρικτών

Κάποιες από αυτές τις εικόνες μπορεί να μην έχουν δημιουργηθεί από τον Λευκό Οίκο. Μία παραλλαγή της εικόνας με τον Τραμπ ως Ιησού είχε κοινοποιηθεί ήδη από τον Φεβρουάριο από τον Νικ Άνταμς, δεξιό influencer με τίτλο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ «ειδικός προεδρικός απεσταλμένος για τον αμερικανικό τουρισμό, τον "εξαιρετισμό" και τις αξίες».

Ο Άνταμς είναι φανατικός οπαδός του Τραμπ. Έχει ανεβάσει επίσης εικόνα όπου ο Τραμπ προσεύχεται στο Οβάλ Γραφείο με τα… φαντάσματα του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Αβραάμ Λίνκολν από πίσω του.

Η σχέση του Τραμπ με τη βάση του είναι μοναδική στην αμερικανική πολιτική: αντί να μένει μακριά από τα memes, τα ενισχύει και τα προωθεί.

Για τους υποστηρικτές του, είναι ταυτόχρονα «ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας» και ένας «εξυψωμένος ήρωας», λέει η Τζάκσον Σιφ.

Η «αθόρυβη» δύναμη των εικόνων

Η Λόρενς υποστηρίζει ότι, παρότι αυτές οι εικόνες είναι προφανώς ψεύτικες και συχνά γελοίες, έχουν σωρευτική επίδραση.

«Κάθε διαφημιστική πινακίδα που βλέπεις στον δρόμο σε κάνει να αγοράσεις κάτι; Όχι. Αλλά βρίσκει τρόπο να τρυπώσει στον εγκέφαλό σου και να διαμορφώσει τον τρόπο που σκέφτεσαι», είπε.

Ο Άινταν Γουόκερ, που γράφει το newsletter How to Do Things With Memes, είπε ότι ο Τραμπ είναι «ο απόλυτος μάστορας» της δεξιάς διαδικτυακής επιρροής.

Τον συνέκρινε με τον MrBeast: πολλοί κινούνται στο ίδιο οικοσύστημα, αλλά κανείς δεν έχει την ίδια επιρροή. «Υπάρχει μια μεγάλη φάλαινα, και όλοι ωφελούνται από το ρεύμα που αφήνει πίσω της», είπε.

Δεν υπάρχει αντίστοιχη φιγούρα στην αριστερά αυτή τη στιγμή, κάτι που ίσως εξηγεί γιατί οι Δημοκρατικοί δυσκολεύονται να βρουν ενωτική ηγεσία. Ο Γουόκερ είπε ότι Μπέρνι Σάντερς και Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ έχουν δύναμη, αλλά εντελώς διαφορετική από του Τραμπ.

«Ο Τραμπ και η ομάδα του είναι εξαιρετικοί στο να δημιουργούν fanfakes που μιλούν στη βάση του, αξιοποιώντας την αντίληψη ότι είναι κάτι παραπάνω από απλός πολιτικός», ανέφερε η Τζάκσον Σιφ.

Οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να απαντήσουν

Οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να ακολουθήσουν, όπως όταν ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Γκάβιν Νιούσομ, ανέβασε εικόνα που δείχνει τον Τραμπ ως Μαρία Αντουανέτα, ένα foefake, για να χλευάσει την ανακαίνιση της Ανατολικής Πτέρυγας, ή όταν τρολάρει στο X.

Το τρολάρισμα ευθυγραμμίζεται με τη σύγχρονη, διχαστική πολιτική, αλλά όλα αυτά δείχνουν υπερβολικά ελαφρά για τον ρόλο της διακυβέρνησης.

Η εικόνα του Τραμπ ως Ιησού μπορεί να ανέβηκε αρχικά μαζί με την είδηση ότι ήταν σε σύγκρουση με τον Πάπα, όμως η ίδια η εικόνα έγινε τελικά η είδηση.

Το ίδιο συνέβη όταν ο Τραμπ ανέβασε βίντεο με αβάσιμους ισχυρισμούς περί νοθείας, το οποίο όμως κατέληγε με ρατσιστικές εικόνες των Μπαράκ και Μισέλ Ομπάμα ως πιθήκων.

Το συγκεκριμένο βίντεο και η εικόνα που τον παρουσίαζε ως θεότητα είναι από τα σπάνια posts που ο Τραμπ ή ο Λευκός Οίκος έχουν διαγράψει.

Ο λογαριασμός που δημιούργησε το ρατσιστικό βίντεο, xerias_x, εξακολουθεί να περηφανεύεται γι’ αυτό. Είναι ο ίδιος που έφτιαξε και το AI βίντεο του Τραμπ ως πιλότου που «βομβαρδίζει» διαδηλωτές.