Το λίπος στην κοιλιά πιο επικίνδυνο από το συνολικό βάρος για την εμφάνιση καρκίνου

Η παχυσαρκία είναι μια πραγματική πρόκληση για τη δημόσια υγεία και θεωρείται βασικός παράγοντας κινδύνου όχι μόνο για καρδιοπάθειες και διαβήτη, αλλά και για καρκίνο. Νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει την απλοποιημένη εικόνα που έχουμε για το βάρος, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι μόνο το πόσο λίπος συσσωρεύεται στο σώμα, αλλά και το πού αποθηκεύεται, παράγοντας ο οποίος μπορεί να καθορίσει τον κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνου. Αυτό σημαίνει ότι δύο άτομα με τον ίδιο δείκτη μάζας σώματος μπορεί να έχουν τελείως διαφορετικό επίπεδο κινδύνου, ανάλογα με την κατανομή του λίπους τους.

Το σπλαχνικό λίπος ως βασικός παράγοντας κινδύνου

Το λίπος δεν είναι απλώς αποθήκη ενέργειας. Πρόκειται για έναν «ενεργό» ιστό που εκκρίνει ορμόνες και ουσίες με σημαντικό ρόλο στη φλεγμονή και τον μεταβολισμό. Το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή αυτό που συσσωρεύεται γύρω από τα εσωτερικά όργανα, φαίνεται να είναι το πιο επικίνδυνο, καθώς εκκρίνει μόρια που συνδέονται με την ανάπτυξη όγκων και τη φλεγμονώδη αντίδραση του οργανισμού. Αντίθετα, το λίπος που εντοπίζεται σε περιοχές όπως οι γοφοί και οι μηροί φαίνεται να έχει λιγότερο τοξική δράση, ίσως ακόμη και προστατευτικό χαρακτήρα σε ορισμένες περιπτώσεις.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο ρόλος του λίπους που αποθηκεύεται μέσα σε όργανα όπως το ήπαρ και το πάγκρεας. Η συσσώρευση σε αυτά τα σημεία συνδέεται με σοβαρές διαταραχές και πιθανή προώθηση της καρκινογένεσης, κάτι που μέχρι σήμερα δεν είχε μελετηθεί σε βάθος. Έτσι, η εικόνα γίνεται πολύ πιο περίπλοκη από ό,τι αφήνει να εννοηθεί ο απλός υπολογισμός του BMI.

Η νέα έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό Journal of the National Cancer Institute και πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, ανέλυσε δεδομένα περισσότερων από μισό εκατομμύριο ατόμων, με λεπτομερή μέτρηση του σωματικού λίπους μέσω μαγνητικών τομογραφιών και τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να αποτυπωθεί η πραγματική κατανομή του λίπους.

Όπως αναφέρεται στο The Brighter Side News. oι ερευνητές μελέτησαν τη σχέση πέντε διαφορετικών μορφών λίπους (σπλαχνικού, υποδόριου, κοιλιακού, γλουτιαίου-μηριαίου, ηπατικού και παγκρεατικού) με τον κίνδυνο εμφάνισης 12 τύπων καρκίνου που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως τον καρκίνο του μαστού, του παχέος εντέρου, των ωοθηκών, του ήπατος και του παγκρέατος.

Πώς το λίπος επηρεάζει ορμόνες και φλεγμονή

Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: το σπλαχνικό λίπος αναδείχθηκε ως ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου, ιδιαίτερα για γυναικολογικούς καρκίνους και καρκίνο του εντέρου. Το υποδόριο λίπος συσχετίστηκε με καρκίνους που τροφοδοτούνται από ορμόνες, ενώ το λίπος στους γοφούς έδειξε πιο ουδέτερη επίδραση.

Η μελέτη δεν περιορίστηκε μόνο στις στατιστικές. Οι επιστήμονες εξέτασαν και τις χημικές μεταβολές που προκαλούν τα διάφορα είδη λίπους, όπως τα επίπεδα φλεγμονής, τις αλλαγές στην ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη ρύθμιση των ορμονών. Βρήκαν ότι το σπλαχνικό λίπος αυξάνει δείκτες φλεγμονής και επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα τεστοστερόνης και άλλων ορμονών, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.

Οι περιορισμοί της μελέτης

Παρά τα σημαντικά ευρήματα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι υπάρχουν περιορισμοί. Το δείγμα αφορούσε γενικά υγιέστερους ανθρώπους σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ ορισμένοι τύποι καρκίνου ήταν σπάνιοι, γεγονός που περιορίζει την εξαγωγή απόλυτων συμπερασμάτων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα ενισχύουν την άποψη ότι το BMI δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια τον κίνδυνο καρκίνου σε ατομικό επίπεδο.

Στο μέλλον, η ιατρική πρακτική μπορεί να στραφεί σε πιο εξατομικευμένες μεθόδους πρόληψης και διάγνωσης. Τεχνικές όπως η απεικόνιση με μαγνητική τομογραφία ή ακόμα και γενετικά τεστ ίσως βοηθήσουν τους γιατρούς να εντοπίζουν ποιοι ασθενείς κινδυνεύουν περισσότερο λόγω της κατανομής του λίπους τους. Επίσης, στοχευμένες θεραπείες που θα μειώνουν το σπλαχνικό ή το ηπατικό λίπος, ή θα ελέγχουν τις ορμονικές και φλεγμονώδεις μεταβολές που προκαλούνται, θα μπορούσαν να περιορίσουν την εμφάνιση καρκίνου.