Το βίαιο πορνό συνδέεται με αυξημένη επιθετικότητα σε νεαρούς άνδρες

Η βίαιη πορνογραφία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο σεξουαλικής επιθετικότητας, ιδιαίτερα στους άνδρες που θεωρούν ότι το περιεχόμενο που βλέπουν αντανακλά την πραγματική ζωή. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Archives of Sexual Behavior και εξετάζει πώς η χρήση αυτού του είδους περιεχομένου, οι κοινωνικές προεκτάσεις και οι αντιλήψεις γύρω από τον βιασμό μπορούν να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι η πορνογραφία «προκαλεί» από μόνη της σεξουαλική βία. Αντίθετα, τονίζουν ότι ο τρόπος με τον οποίο κάποιος ερμηνεύει αυτό το περιεχόμενο και το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο. Με άλλα λόγια, η ίδια η έκθεση σε βίαιο υλικό δεν οδηγεί αυτόματα σε επιθετική συμπεριφορά, αλλά μπορεί να ενισχύσει ήδη υπάρχουσες αντιλήψεις ή στερεότυπα.

Η μελέτη βασίστηκε στη θεωρία των «σεξουαλικών σεναρίων», σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι διαμορφώνουν τις προσδοκίες τους για τις ερωτικές σχέσεις μέσα από προσωπικές εμπειρίες αλλά και εξωτερικές επιρροές, όπως τα μέσα ενημέρωσης και την πορνογραφία. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ένα μεγάλο μέρος του πορνογραφικού περιεχομένου περιλαμβάνει σκηνές επιθετικότητας ή εξευτελισμού, όπως χαστούκια, πνιγμό, τράβηγμα μαλλιών ή εξαναγκασμό, ενώ συχνά οι γυναίκες παρουσιάζονται να απολαμβάνουν αυτές τις πράξεις.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 677 φοιτητές πανεπιστημίου στην Ολλανδία, με το 64% περίπου του δείγματος να είναι γυναίκες. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ανώνυμα ερωτηματολόγια στα οποία απάντησαν στο πόσο συχνά παρακολουθούν πορνογραφικό υλικό και τι είδους, αν πιστεύουν ότι αντικατοπτρίζει την πραγματική ζωή, τι απόψεις νομίζουν ότι έχουν οι φίλοι τους για τη σεξουαλική βία και τον βιασμό, αλλά και ποιες είναι οι δικές τους εμπειρίες ή συμπεριφορές. 

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι άνδρες του δείγματος παρακολουθούσαν συχνότερα πορνογραφία, έβλεπαν πιο ακραίο περιεχόμενο και είχαν πιο θετική στάση απέναντί της σε σύγκριση με τις γυναίκες. Επίσης, ήταν πιο πιθανό να πιστεύουν ότι οι φίλοι τους αποδέχονται «μύθους βιασμού» — αντιλήψεις δηλαδή που μειώνουν τη σοβαρότητα της σεξουαλικής βίας, κατηγορούν το θύμα ή δικαιολογούν τη συμπεριφορά του δράστη. Η έρευνα έδειξε ότι στους άνδρες η παρακολούθηση βίαιης πορνογραφίας συνδεόταν με μεγαλύτερη πιθανότητα αναφοράς σεξουαλικά επιθετικών συμπεριφορών. Η σύνδεση αυτή γινόταν ακόμη ισχυρότερη, όταν οι συμμετέχοντες θεωρούσαν την πορνογραφία «ρεαλιστική» και όταν πίστευαν ότι η παρέα τους είναι πιο ανεκτική απέναντι σε μύθους γύρω από τον βιασμό.

Αντίθετα, στις γυναίκες δεν βρέθηκε άμεση συσχέτιση ανάμεσα στη βίαιη πορνογραφία και τη σεξουαλική επιθετικότητα. Ωστόσο, η σχέση εμφανιζόταν όταν οι ίδιες θεωρούσαν ότι οι φίλοι τους αποδέχονται περισσότερο τέτοιες αντιλήψεις. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό δείχνει πως για τις γυναίκες το κοινωνικό περιβάλλον και οι στάσεις της παρέας ίσως επηρεάζουν περισσότερο τη συμπεριφορά σε σχέση με την ίδια την παρακολούθηση πορνογραφικού υλικού.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονταν τις ίδιες τους τις πράξεις. Πολλοί από όσους πληρούσαν, με βάση τις απαντήσεις τους, τα κριτήρια για πράξεις που θεωρούνται σεξουαλική επίθεση ή ακόμη και βιασμός, δεν παραδέχονταν ότι «έχουν βιάσει κάποιον», όταν τους γινόταν η ερώτηση άμεσα. Το φαινόμενο αυτό εμφανίστηκε τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, με τα ποσοστά άρνησης να είναι ιδιαίτερα υψηλά.

Οι κοινωνικοί μύθοι και η επίδρασή τους

Οι συγγραφείς της μελέτης θεωρούν ότι αυτό αποκαλύπτει πόσο βαθιά ριζωμένοι παραμένουν ορισμένοι κοινωνικοί μύθοι γύρω από τη σεξουαλική βία. Για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να συνδέουν τον βιασμό αποκλειστικά με βίαιη επίθεση από άγνωστο άτομο, αγνοώντας περιπτώσεις πίεσης, εξαναγκασμού ή περιστατικά μέσα σε σχέσεις και φιλικά περιβάλλοντα.

Παρά τους περιορισμούς, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για καλύτερη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση γύρω από τα μέσα ενημέρωσης και την πορνογραφία. Προτείνουν προγράμματα που θα βοηθούν τους νέους να κατανοούν ότι η πορνογραφία δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις πραγματικές σχέσεις ή τη συναίνεση, αλλά και παρεμβάσεις που θα αμφισβητούν τους μύθους γύρω από τη σεξουαλική βία μέσα στις ίδιες τις φοιτητικές παρέες.