Τουρκία: Τι περιλαμβάνει ο νόμος για τη «Γαλάζια Πατρίδα» - Η Άγκυρα πυροδοτεί την ένταση στο Αιγαίο

Μια σειρά κινήσεων από την Ελλάδα, όπως ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός που παρουσίασε η κυβέρνηση στην Αθήνα αλλά και η ανακήρυξη των θαλάσσιων πάρκων, έχουν φέρει εκνευρισμό στην Άγκυρα η οποία προσπαθεί να βάλει νομικό μανδύα στις αξιώσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, φέρνοντας τον νόμο για τη Γαλάζια Πατρίδα στην τουρκική Εθνοσυνέλευση μέσα στον Ιούνιο.

Η στρατηγική της Τουρκίας για τη Γαλάζια Πατρίδα περνά σε μια νέα φάση καθώς η Άγκυρα ετοιμάζεται να φέρει προς ψήφιση τον νέο «Νόμο για τις Θαλάσσιες Περιοχές Δικαιοδοσίας», έναν νόμο που δεν περιορίζεται σε τεχνικές ρυθμίσεις του θαλάσσιου δικαίου αλλά επιχειρεί να μετατρέψει τις τουρκικές διεκδικήσεις σε επίσημη κρατική πολιτική με πλήρες νομικό υπόβαθρο.

Θα περιλαμβάνει και τις γκρίζες ζώνες

Το νομοσχέδιο, το οποίο παρουσιάζεται στον φιλοκυβερνητικό τουρκικό τύπο ως το «νομικό σύνταγμα» της «Γαλάζιας Πατρίδας», αναμένεται να ανεβάσει το θερμόμετρο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι θα συμπεριλαμβάνεται ακόμα και το θέμα των λεγόμενων γκρίζων ζωνών. Η Άγκυρα επιθυμεί με αυτό τον τρόπο να νομιμοποιήσει την αμφισβήτηση της κυριαρχίας σε ελληνικά νησιά.

Σύμφωνα με ανάλυση του Habertürk, η Άγκυρα θεωρεί ότι η Ελλάδα επιχειρεί να δημιουργήσει «τετελεσμένα» μέσω του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, των θαλάσσιων πάρκων και των περιβαλλοντικών ζωνών με τη στήριξη της ΕΕ.

Η τουρκική πλευρά εκτιμά ότι πίσω από αυτές τις κινήσεις βρίσκεται μια προσπάθεια επέκτασης της ελληνικής θαλάσσιας επιρροής στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο μέσω των νησιών.

Ο νέος νόμος φιλοδοξεί να αποτελέσει την απάντηση της Τουρκίας, ενσωματώνοντας στο εσωτερικό δίκαιο όλες τις βασικές τουρκικές θέσεις για την υφαλοκρηπίδα, την ΑΟΖ, τα χωρικά ύδατα και τις «ειδικές θαλάσσιες περιοχές».

Το μήνυμα προς την Ελλάδα

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η πρόβλεψη ότι στο Αιγαίο θα διατηρηθεί το καθεστώς των 6 ναυτικών μιλίων, ενώ επαναλαμβάνεται η πάγια τουρκική θέση περί casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια.

Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει να κατοχυρώσει νομοθετικά τη θέση ότι τα μικρά νησιά δεν πρέπει να διαθέτουν πλήρη επήρεια σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, στοχεύοντας ευθέως στο Καστελλόριζο και συνολικά στην ελληνική επιχειρηματολογία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από στρατιωτικό δόγμα σε κρατική στρατηγική

Η ουσία της κίνησης της Άγκυρας βρίσκεται στην προσπάθεια μετατροπής της «Γαλάζιας Πατρίδας» από στρατιωτικό δόγμα σε θεσμοθετημένη κρατική στρατηγική με μόνιμο χαρακτήρα, ανεξάρτητα από πολιτικές αλλαγές στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Το τουρκικό αφήγημα συνδέει πλέον άμεσα τη θαλάσσια κυριαρχία με την ενεργειακή ασφάλεια, τα υποθαλάσσια κοιτάσματα, τις γεωτρήσεις, τα ενεργειακά καλώδια, ακόμη και με τις στρατιωτικές δυνατότητες πρόσβασης στη Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η Άγκυρα θεωρεί ότι δημιούργησε έναν νέο γεωπολιτικό άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο και τώρα επιδιώκει να τον «θωρακίσει» μέσω του εσωτερικού δικαίου.

«Νομική αποτροπή» και νέα φάση στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση

Σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, ο νέος νόμος θα λειτουργήσει ως εργαλείο «νομικής αποτροπής», δίνοντας στην Τουρκία ισχυρότερη βάση για NAVTEX, γεωτρήσεις, θαλάσσιες περιπολίες και κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ.

Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση από το επίπεδο των διπλωματικών και στρατιωτικών κινήσεων σε ένα νέο πεδίο: εκείνο της θεσμικής και νομικής κατοχύρωσης των τουρκικών διεκδικήσεων.

Ουσιαστικά, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει έναν ενιαίο «κώδικα θαλάσσιας εθνικής κυριαρχίας», ο οποίος θα καλύπτει χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ, ειδικές θαλάσσιες ζώνες και στρατηγική θαλάσσια προστασία.