Αλτσχάιμερ: Νέα θεραπεία με κύτταρα αίματος υπόσχεται ριζική αναζωογόνηση του εγκεφάλου
Επαναπρογραμματισμένα ανοσοκύτταρα ανανεώνουν τη μνήμη και καθυστερούν τη γήρανση
Ερευνητές από το Cedars-Sinai Medical Center στο Λος Άντζελες κατάφεραν να επαναπρογραμματίσουν κύτταρα του αίματος, ώστε να ανακτήσουν τη νεανική τους μορφή και, όταν εγχύθηκαν σε ηλικιωμένα ποντίκια με συμπτώματα που θυμίζουν Αλτσχάιμερ, τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά: βελτίωση μνήμης, μείωση φλεγμονών και σημάδια ανανέωσης στα νευρικά κύτταρα.
Τα θαυματουργά κύτταρα iMPs
Η μέθοδος αυτή δεν απαιτεί μεταγγίσεις αίματος από νέους δότες, όπως στο παρελθόν. Αντίθετα, οι επιστήμονες τώρα χρησιμοποιούν βλαστοκύτταρα που προέρχονται από ενήλικους οργανισμούς και τα μετατρέπουν σε φρέσκα ανοσοκύτταρα, τα λεγόμενα iMPs. Τα κύτταρα αυτά δρουν σαν «καθαριστές» του οργανισμού, απομακρύνοντας τοξίνες και ενισχύοντας την άμυνα, αλλά με την ηλικία χάνουν μέρος της αποτελεσματικότητάς τους.
Όπως διαβάζουμε στο ZME Science, όταν οι ερευνητές χορήγησαν τα ανανεωμένα κύτταρα για τρεις εβδομάδες σε ποντίκια, δεν κατευθύνθηκαν στον εγκέφαλο, αλλά εγκαταστάθηκαν σε όργανα όπως οι πνεύμονες και ο σπλήνας. Παρότι αρχικά τα πειράματα θεωρήθηκαν αποτυχία, τα ζώα έδειξαν καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες μνήμης και αναγνώριζαν αντικείμενα ή τοποθεσίες με την ευκολία των νεογέννητων. Μάλιστα, στον ιππόκαμπο, την περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει τη μνήμη, τα νευρικά κύτταρα εμφάνισαν σημάδια ανανέωσης.
Δράση από… απόσταση
Το εντυπωσιακό είναι πως τα οφέλη φαίνεται να προέρχονται από το αίμα και όχι από άμεση δράση στον εγκέφαλο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα iMPs μείωναν συγκεκριμένες πρωτεΐνες του πλάσματος που συνδέονται με τη γήρανση και τη φλεγμονή. Σε εργαστηριακές δοκιμές, οι ίδιες πρωτεΐνες αποδείχτηκαν τοξικές για τα ανθρώπινα μικρογλοιακά κύτταρα – τα κύτταρα-φρουρούς του εγκεφάλου. Όμως, όταν τα iMPs παρήγαγαν τις δικές τους ουσίες, τα μικρογλοιακά κύτταρα προστατεύονταν.
Στόχος και το Αλτσχάιμερ
Ακόμη πιο ενθαρρυντικό είναι ότι τα ίδια θετικά αποτελέσματα καταγράφηκαν και σε ποντίκια που είχαν συμπτώματα παρόμοια με την ασθένεια Αλτσχάιμερ. Ακόμη και όταν τα ζώα εμφάνιζαν σοβαρά συμπτώματα, η θεραπεία βελτίωσε τη χωρική τους μνήμη και ενίσχυσε την εγκεφαλική τους λειτουργία. Εντυπωσιακό είναι επίσης ότι η βελτίωση δεν συνδέθηκε με μείωση των γνωστών αμυλοειδών πλακών, που αποτελούν το τυπικό χαρακτηριστικό της νόσου. Αυτό υποδηλώνει ότι η προστασία των νευρώνων και η μείωση της φλεγμονής μπορεί να είναι εξίσου σημαντικοί στόχοι στη θεραπεία.
Παρά τα εμπόδια, το γεγονός ότι τα iMPs έδειξαν δράση τόσο στη γήρανση όσο και στο Αλτσχάιμερ αποτελεί μοναδικό και ελπιδοφόρο εύρημα. Με δεδομένο ότι η άνοια επηρεάζει δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, με το Αλτσχάιμερ να καλύπτει τη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, μια θεραπεία που δεν βασίζεται σε φάρμακα για το αμυλοειδές αλλά σε κυτταρική αναζωογόνηση θα μπορούσε να αλλάξει το τοπίο.
Η μελέτη, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Advanced Science ανοίγει επίσης νέους δρόμους πέρα από το Αλτσχάιμερ. Η φυσιολογική έκπτωση μνήμης και συγκέντρωσης που συνοδεύει τη γήρανση αφορά εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Μια μη επεμβατική θεραπεία που θα κρατά τον εγκέφαλο «νέο», χωρίς την ανάγκη για δότες ή χειρουργικές επεμβάσεις, θα αποτελούσε πραγματική επανάσταση.
