Χαργκ: Πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν το στρατηγικό νησί του Ιράν - Σενάρια και κίνδυνοι

Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστολής αμερικανικών δυνάμεων για την κατάληψη του νησιού Χαργκ, του βασικού κόμβου εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν στον βόρειο Περσικό Κόλπο. Το σενάριο αυτό εγείρει ερωτήματα για το πώς θα μπορούσε να υλοποιηθεί μια τέτοια επιχείρηση και ποιους κινδύνους θα συνεπαγόταν.

Το Χαργκ αποτελεί εδώ και δεκαετίες την κύρια «πύλη» των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Περίπου το 90% του ιρανικού πετρελαίου περνά από το νησί, το οποίο διαθέτει βαθιά νερά, ικανά να εξυπηρετήσουν υπερδεξαμενόπλοια τύπου VLCC, χωρητικότητας έως και δύο εκατομμυρίων βαρελιών.

Η στρατηγική του σημασία δεν είναι νέα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν - Ιράκ τη δεκαετία του 1980, αποτέλεσε επανειλημμένα στόχο βομβαρδισμών, ενώ τον Μάρτιο του 2026 οι ΗΠΑ έπληξαν -όπως ανέφεραν- 90 στρατιωτικούς στόχους στο νησί, χωρίς ωστόσο να πλήξουν τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.

Σε περίπτωση επιχείρησης κατάληψης, αυτή εκτιμάται ότι θα είχε προσωρινό χαρακτήρα, με στόχο να ασκηθεί πίεση στο Ιράν μέσω της διακοπής των εξαγωγών πετρελαίου, έως ότου η Τεχεράνη υποχωρήσει στον έλεγχο των θαλάσσιων διελεύσεων, κυρίως στα Στενά του Ορμούζ - έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.

Ωστόσο, το κατά πόσο ένα τέτοιο σχέδιο θα μπορούσε να αποδώσει θεωρείται αμφίβολο, δεδομένης της ανθεκτικότητας της ιρανικής ηγεσίας, όπως σημειώνει το BBC. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf, έχει προειδοποιήσει ότι οι ιρανικές δυνάμεις θα «βρέξουν φωτιά» σε περίπτωση αμερικανικής εισβολής, ενώ εκτιμάται ότι το νησί έχει ενισχυθεί με αντιαεροπορικά συστήματα.

Παράλληλα, το Ιράν κατηγορεί τις ΗΠΑ για διπλωματική διγλωσσία, καθώς -ενώ κάνουν λόγο για συνομιλίες- έχουν ήδη αναπτύξει περίπου 5.000 πεζοναύτες και 2.000 αλεξιπτωτιστές της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας στην περιοχή.

Τα σενάρια κατάληψης του Χαργκ

Τα πιθανά σενάρια στρατιωτικής επιχείρησης περιλαμβάνουν αεραπόβαση αλεξιπτωτιστών, πιθανότατα νυχτερινή, για την κατάληψη κρίσιμων σημείων σε ένα νησί μόλις 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Παράλληλα, οι πεζοναύτες θα μπορούσαν να επιχειρήσουν αποβατική ενέργεια με ελικόπτερα τύπου Osprey και αποβατικά μέσα, αφού πρώτα διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ και κινηθούν εντός περιοχής όπου εκτιμάται ότι υπάρχουν ιρανικές θέσεις drones και πυραύλων.

Μια τέτοια επιχείρηση θα συναντούσε ισχυρή αντίσταση, με νάρκες κατά προσωπικού και επιθέσεις από σμήνη drones. Παρά την ισχύ των αμερικανικών δυνάμεων, θεωρείται πιθανό ότι θα υπάρξουν σημαντικές απώλειες.

Ακόμη όμως και σε περίπτωση κατάληψης, η διατήρηση του ελέγχου του νησιού θα αποτελούσε ξεχωριστή πρόκληση, καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις θα βρίσκονταν υπό συνεχή απειλή επιθέσεων από την ιρανική ενδοχώρα. Αντίστοιχο παράδειγμα αποτελεί το Φιδονήσι του Εύξεινου Πόντου στη Μαύρη Θάλασσα (Snake Island), το οποίο κατέλαβε η Ρωσία το 2022, αλλά τελικά εγκατέλειψε υπό την πίεση ουκρανικών επιθέσεων.

Επιπλέον, μια παρατεταμένη στρατιωτική παρουσία σε ιρανικό έδαφος θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις και στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ακόμη και μεταξύ υποστηρικτών του Τραμπ, που τον είχαν στηρίξει με την προσδοκία αποφυγής νέων στρατιωτικών εμπλοκών.

Στρατηγική παραπλάνηση ή πραγματικός στόχος;

Δεν αποκλείεται, ωστόσο, το σενάριο της επίθεσης στο Χαργκ να αποτελεί μέρος ευρύτερης στρατηγικής παραπλάνησης. Άλλοι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν νησιά όπως το Λαράκ, κοντά στο λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς, όπου φέρεται να ελέγχεται η διέλευση δεξαμενόπλοιων, καθώς και το Κεσμ, το μεγαλύτερο νησί του Κόλπου, όπου υπάρχουν υποψίες για υπόγειες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Παράλληλα, τα νησιά Αμπού Μούσα και Μεγάλο και Μικρό Τουνμπ, που ελέγχονται από το Ιράν αλλά διεκδικούνται από τα ΗΑΕ, εντάσσονται σε ένα ευρύτερο δίκτυο που προσφέρει στην Τεχεράνη στρατηγικό πλεονέκτημα στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας.

Την ίδια στιγμή, η διπλωματική διάσταση παραμένει ανοιχτή. Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «σοβαρές συνομιλίες» με το Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας που θα μπορούσε να τερματίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Καθώς η σύγκρουση εισέρχεται στην πέμπτη εβδομάδα της, οι επόμενες κινήσεις παραμένουν αβέβαιες, με το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών να εξακολουθεί να είναι βαθύ.