Χαργκ: Το μικρό νησί του Ιράν που μπορεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια αγορά πετρελαίου

Το μικροσκοπικό νησί Χαργκ, ένας κοραλλιογενής σχηματισμός στον Περσικό Κόλπο, έχει βρεθεί ξαφνικά στο επίκεντρο της διεθνούς κρίσης μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Παρότι οι ενεργειακές εγκαταστάσεις του νησιού δεν χτυπήθηκαν, οι απειλές για πιθανή επίθεση στις πετρελαϊκές υποδομές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στις αγορές και στους γεωπολιτικούς αναλυτές.

Το Χαργκ δεν είναι απλώς ένα μικρό νησί στον χάρτη. Πρόκειται για τον βασικό κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν και έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς κόμβους στον κόσμο.

Γιατί το νησί Χαργκ είναι τόσο σημαντικό

Το νησί βρίσκεται περίπου 25 χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιράν, στον Περσικό Κόλπο, και έχει έκταση περίπου το ένα τρίτο του Μανχάταν.

Παρά το μικρό του μέγεθος, αποτελεί την καρδιά της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας. Μέσω ενός εκτεταμένου δικτύου αγωγών, τεράστιες ποσότητες πετρελαίου από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα της χώρας - όπως τα Ahvaz, Marun και Gachsaran - μεταφέρονται καθημερινά στο νησί.

Από εκεί φορτώνονται σε δεξαμενόπλοια που κατευθύνονται προς τις διεθνείς αγορές.

Τα βασικά στοιχεία που δείχνουν τη σημασία του:

• περίπου 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν περνά από το νησί
• διαθέτει μακριές προβλήτες ικανές να εξυπηρετούν υπερδεξαμενόπλοια
• η συνολική αποθηκευτική του δυνατότητα υπολογίζεται περίπου στα 30 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου
• σήμερα εκτιμάται ότι βρίσκονται αποθηκευμένα περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια

Η σημασία του αναγνωρίζεται εδώ και δεκαετίες. Ήδη από το 1984, έγγραφο της CIA χαρακτήριζε τις εγκαταστάσεις του Χαργκ ως «τις πιο ζωτικές στο πετρελαϊκό σύστημα του Ιράν», σύμφωνα με το CNN.

Οι αμερικανικές επιθέσεις στο νησί

Η στρατιωτική ένταση κορυφώθηκε όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν μεγάλης κλίμακας βομβαρδισμό σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Χαργκ.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, τα πλήγματα στόχευσαν αποθήκες ναρκών του ναυτικού, καταφύγια πυραύλων, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υποδομές του αεροδρομίου του νησιού.

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ακούστηκαν περισσότερες από 15 εκρήξεις, αλλά δεν προκλήθηκαν ζημιές στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.

Παρόλα αυτά, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πλήξουν και τις ενεργειακές υποδομές του νησιού εάν το Ιράν συνεχίσει να εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ από όπου περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας ενεργειακής προσφοράς.

Πώς επηρεάζονται οι αγορές πετρελαίου

Το Ιράν παράγει περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, καθώς και 1,3 εκατομμύρια βαρέλια συμπυκνωμάτων και άλλων υγρών καυσίμων.

Συνολικά καλύπτει περίπου 4,5% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, τα δεξαμενόπλοια συνεχίζουν να φορτώνουν στο Χαργκ σχεδόν αδιάκοπα. Μάλιστα, λίγο πριν από τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, οι εξαγωγές από το νησί είχαν αυξηθεί σχεδόν σε επίπεδα ρεκόρ.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ενεργειακή κρίση.

Τι θα συμβεί αν χτυπηθούν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις

Σύμφωνα με ενεργειακούς αναλυτές, αν το Χαργκ δεχθεί πλήγμα στις υποδομές πετρελαίου:

• η ικανότητα εξαγωγών του Ιράν θα καταρρεύσει
• η αποκατάσταση θα μπορούσε να διαρκέσει από μήνες έως και πάνω από έναν χρόνο
• η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα δεχθεί σοβαρό σοκ

Η Κίνα, που αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, θα ήταν πιθανότατα η χώρα που θα επηρεαζόταν περισσότερο.

Πώς μπορεί να κλιμακωθεί η σύγκρουση

Η Τεχεράνη έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε επίθεση στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της θα οδηγήσει σε αντίποινα εναντίον πετρελαϊκών υποδομών χωρών που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Οι ιρανικές δυνάμεις έχουν ήδη κατηγορηθεί για επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο και για πλήγματα σε εγκαταστάσεις πετρελαίου σε χώρες της περιοχής.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε ότι θα αναπτύξει στην περιοχή μονάδα ταχείας αντίδρασης περίπου 2.500 πεζοναυτών και ναυτών, γεγονός που ενισχύει τα σενάρια περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ακόμη και το ενδεχόμενο μιας επιχείρησης για την κατάληψη ή τον έλεγχο του νησιού Χαργκ, αν και κάτι τέτοιο θα απαιτούσε σημαντική στρατιωτική δύναμη στο έδαφος.

Ένα μικρό νησί με τεράστια γεωπολιτική σημασία

Παρά το μέγεθός του, το Χαργκ αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους κόμβους του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.

Οποιαδήποτε σοβαρή ζημιά στις εγκαταστάσεις του δεν θα επηρεάσει μόνο την οικονομία του Ιράν, αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.