H καλή μουσική σε σπρώχνει σε πιο υγιεινές επιλογές διατροφής, λέει νέα μελέτη
Αντίθετα η μουσική που δεν σου αρέσει μπορεί να αυξήσει την επιθυμία για ζάχαρη.
Η μουσική που ακούμε επηρεάζει όχι μόνο τη διάθεσή μας – αλλά και τις διατροφικές μας επιλογές. Μια νέα μελέτη από την Αυστρία δείχνει ότι όταν ακούμε μουσική που δεν μας αρέσει, μπορεί να μειώνεται η συνολική μας όρεξη, αλλά ταυτόχρονα αυξάνεται η επιθυμία για γλυκά και τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Αντίθετα, ευχάριστη μουσική ή η απουσία μουσικής φαίνεται να συνδέονται με πιο «υγιεινές» επιλογές, όπως τα φρούτα.
Μουσική παντού
Η μουσική αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, είτε την επιλέγουμε συνειδητά είτε απλώς την ακούμε εκούσια. Από τις καφετέριες και τα σουπερμάρκετ μέχρι τη συνειδητή επιλογή μουσικής, είναι ένας διαρκής «συνοδός» που επηρεάζει τη διάθεση, την ενέργεια και την ψυχολογική μας κατάσταση. Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιείται για χαλάρωση, ενίσχυση της συγκέντρωσης ή ακόμη και για συναισθηματική εκτόνωση.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Με αυτό το δεδομένο, οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν η σχέση μας με τη μουσική επιδρά και στον τρόπο που τρώμε. Στη μελέτη συμμετείχαν 106 άτομα, τα οποία χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: μία άκουγε μουσική που της άρεσε, μία μουσική που δεν της άρεσε και μία δεν άκουγε καθόλου μουσική. Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν φροντίσει να μην έχουν φάει για τουλάχιστον τρεις ώρες πριν από το πείραμα, ώστε να υπάρχουν κοινές συνθήκες.
Στο εργαστηριακό περιβάλλον που δημιουργήθηκε, οι συμμετέχοντες βρέθηκαν μπροστά σε έναν «μπουφέ» με εννέα αντικείμενα: τρία τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη (ζελεδάκια), τρία τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη (φρούτα) και τρία μη βρώσιμα αντικείμενα. Οι ερευνητές κατέγραφαν τις κινήσεις των ματιών τους, ενώ στο τέλος τους επέτρεπαν να επιλέξουν και να καταναλώσουν ό,τι ήθελαν.
Τα αποτελέσματα είχαν ενδιαφέρον. Όσοι άκουσαν μουσική που δεν τους άρεσε δήλωσαν μικρότερη συνολική όρεξη για φαγητό. Ωστόσο, όταν έφτασε η στιγμή της επιλογής, ήταν πολύ πιο πιθανό να στραφούν σε γλυκά. Περίπου 6 στους 10 συμμετέχοντες αυτής της ομάδας επέλεξαν τρόφιμα υψηλής ζάχαρης, ποσοστό σημαντικά μεγαλύτερο σε σχέση με τις άλλες ομάδες. Αντίθετα, όσοι άκουγαν ευχάριστη μουσική ή δεν άκουγαν καθόλου, προτίμησαν κυρίως φρούτα.
Η εξήγηση που δίνουν οι επιστήμονες σχετίζεται με αυτό που ονομάζεται «συναισθηματική κατανάλωση». Όταν η διάθεση επιδεινώνεται – όπως συμβαίνει με τη δυσάρεστη μουσική – ο εγκέφαλος αναζητά γρήγορες «ανταμοιβές». Τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη ενεργοποιούν τα κέντρα ευχαρίστησης, λειτουργώντας σαν ένας άμεσος τρόπος βελτίωσης της διάθεσης, ακόμη κι αν το σώμα δεν πεινά πραγματικά.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η μουσική δεν φάνηκε να επηρεάζει το πού εστιάζουν την προσοχή τους οι συμμετέχοντες. Όλοι κοίταζαν περισσότερο τα τρόφιμα σε σχέση με τα μη βρώσιμα αντικείμενα, ανεξάρτητα από τη μουσική που άκουγαν. Αυτό δείχνει ότι η τελική επιλογή δεν σχετίζεται με το τι τραβά την προσοχή, αλλά με την ψυχολογική κατάσταση τη δεδομένη στιγμή.
Ευχάριστη μουσική ίσως σε οδηγεί σε πιο υγιεινές τροφές
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν έναν πιο «ύπουλο» τρόπο με τον οποίο μπορεί να ασκεί επίδραση το περιβάλλον στη διατροφή μας. Η μουσική, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε άμεσα, μπορεί να μας οδηγήσει σε πιο υγιεινές ή πιο ανθυγιεινές επιλογές. Αυτό ανοίγει τη συζήτηση για το πώς θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε χώρους όπως εστιατόρια ή σχολεία, ώστε να ενθαρρύνονται καλύτερες διατροφικές συνήθειες.
Ωστόσο, οι ίδιοι οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα έχουν περιορισμούς. Δεν είναι σαφές αν η προτίμηση για φρούτα ή ζελεδάκια μεταφράζεται σε ευρύτερες διατροφικές κατηγορίες, ούτε αν τα ίδια μοτίβα θα εμφανίζονταν σε πραγματικές συνθήκες καθημερινότητας. Παρ’ όλα αυτά, η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της σχέσης ανάμεσα στη διάθεση, το περιβάλλον και τη διατροφή.