Η… παγίδα του μονοακόρεστου λίπους: Πώς το ελαιόλαδο μπορεί να συμβάλλει στην παχυσαρκία

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Cell Reportsαποκαλύπτει ότι η διατροφή πλούσια σε ελαϊκό οξύ , το κύριο μονοακόρεστο λιπαρό οξύ του ελαιολάδου, ενδέχεται να ενισχύει την παχυσαρκία περισσότερο από άλλα διαιτητικά λίπη. 

Το ελαιόλαδο περιέχει μεταξύ 55% και 83% ελαϊκό οξύ, ενώ και άλλα έλαια όπως το ηλιέλαιο, το φυστικέλαιο, το σογιέλαιο και το κανόλα περιέχουν σημαντικές ποσότητες, αλλά σε συνολικά μικρότερα ποσοστά .

Στην εν λόγω έρευνα του Πανεπιστημίου της Οκλαχόμα, ο Michael Rudolph, Ph.D., και ομάδα του τροφοδότησαν ποντίκια με διάφορες τροφές εμπλουτισμένες σε συγκεκριμένα λιπαρά οξέα,  όπως αυτά που περιέχονται στο λάδι καρύδας, το φιστικέλαιο, το λίπος γάλακτος, το λαρδί και το σογιέλαιο. Μόνο το ελαϊκό οξύ προκάλεσε πολλαπλασιασμό προδρόμων λιποκυττάρων, οδηγώντας σε ταχύτερη αύξηση των λιποκυττάρων σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα λιπαρά οξέα. 

Η αύξηση της αποθηκευτικής χωρητικότητας

Η μελέτη αποκάλυψε πως το ελαϊκό οξύ ενισχύει τη σηματοδότηση μέσω της πρωτεΐνης AKT2 και ταυτόχρονα καταστέλλει τη ρυθμιστική δράση της πρωτεΐνης LXR. Το αποτέλεσμα είναι η ταχύτερη ανάπτυξη προδρόμων λιποκυττάρων, γεγονός που αυξάνει την «αποθηκευτική χωρητικότητα» λίπους και ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερπλασία και, σε βάθος χρόνου, σε υπερτροφία και την εγκατάσταση παχυσαρκίας .

Ο Rudolph περιγράφει έτσι τη διαδικασία: «Σκεφτείτε τα λιποκύτταρα ως έναν στρατό από ‘στρατιώτες’. Όταν χορηγείται ελαϊκό οξύ, αρχικά αυξάνονται τα στελέχη του ‘στρατού’, αυξάνοντας την ικανότητα αποθήκευσης. Με την πάροδο του χρόνου, αν η πρόσληψη θρεπτικών συστατικών υπερβεί τις δυνατότητες των κυττάρων, αναπτύσσεται παχυσαρκία  και ενδεχομένως καρδιαγγειακές νόσοι ή διαβήτης». 

Προσοχή στη «γρήγορη» διατροφή

Παρά τις σημαντικές αυτές διαπιστώσεις, η εύκολη απομόνωση συγκεκριμένων λιπαρών οξέων στη διατροφή του ανθρώπου παραμένει δύσκολη, καθώς καταναλώνουμε συνδυασμούς από καφές, σαλάτα, κρέας και ζυμαρικά. Ωστόσο, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα επίπεδα ελαϊκού οξέος στην τροφική αλυσίδα αυξάνονται, ιδιαίτερα μέσω των εξευγενισμένων τροφίμων και της γρήγορης διατροφής. 

Το συμπέρασμα της μελέτης: η... μετριοπάθεια και η ποικιλία στις πηγές λίπους είναι βασικές. Τα μεσαία επίπεδα ελαϊκού οξέος μπορούν να είναι ευεργετικά, ενώ οι υψηλές και παρατεταμένες προσλήψεις ενδέχεται να αποβούν επιζήμιες ,  ειδικά σε άτομα με καρδιαγγειακό κίνδυνο.