Ιράν: Ο Χαμενεΐ κήρυξε «νίκη» κατά των ΗΠΑ - Τι κρύβει η αιφνιδιαστική δήλωση
Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε ότι ο «κακόβουλος εχθρός» έχει ηττηθεί και έχει δεχθεί «αποφασιστικό πλήγμα». Η αιφνιδιαστική παρέμβασή του έρχεται ενώ οι ΗΠΑ μιλούν για διαπραγματεύσεις και πιθανή συνάντηση Τραμπ - Χαμενεΐ.
Μια δήλωση που μοιάζει περισσότερο με πολιτικό μήνυμα προς το εσωτερικό του Ιράν παρά με απλή πολεμική ρητορική έκανε ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, την ώρα που οι διεργασίες για πιθανή συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να βρίσκονται σε κρίσιμη φάση.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν δήλωσε ότι ο «κακόβουλος εχθρός» έχει ηττηθεί στη σύγκρουση με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και πως πλέον βιώνει «βαθιά και ουσιαστική ταπείνωση», τόσο στο στρατιωτικό πεδίο όσο και στη δημόσια σφαίρα.
Η δήλωση διαβάστηκε την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026, κατά τη διάρκεια της τελετής για την 37η επέτειο από τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ρουχολάχ Χομεϊνί, και έρχεται σε μια στιγμή έντονης διπλωματικής κινητικότητας γύρω από τον πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
«Ο εχθρός έχει ηττηθεί»
Στο μήνυμά του, ο Χαμενεΐ επιχείρησε να παρουσιάσει την αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ως ιρανική νίκη.
«Λέω στο αγαπητό ιρανικό έθνος ότι ο κακόβουλος εχθρός έχει ηττηθεί στη σύγκρουση με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν», ανέφερε, σύμφωνα με το Euronews.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο εχθρός, έχοντας δεχθεί «αποφασιστικό πλήγμα» στο στρατιωτικό πεδίο, στρέφεται πλέον σε αυτό που η Τεχεράνη περιγράφει ως «υβριδικό πόλεμο»: προσπάθεια να κλονιστεί η αντοχή της ιρανικής κοινωνίας και να δημιουργηθούν λανθασμένοι υπολογισμοί στην πολιτική ηγεσία της χώρας.
Η ρητορική του ήταν γνώριμη για το ιρανικό καθεστώς, αλλά η χρονική στιγμή της παρέμβασης θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη.
Προετοιμάζει το έδαφος για συμφωνία;
Το Euronews σημειώνει ότι η αιφνιδιαστική αυτή δήλωση μπορεί να λειτουργεί ως σήμα προετοιμασίας της ιρανικής κοινής γνώμης για μια επερχόμενη συμφωνία ειρήνης.
Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη ενδέχεται να επιχειρεί να εμφανίσει μια πιθανή διπλωματική εκτόνωση όχι ως υποχώρηση, αλλά ως συνέχεια μιας «νίκης» στο πεδίο.
Στην πολιτική γλώσσα των αυταρχικών καθεστώτων, τέτοιες δηλώσεις συχνά έχουν διπλή λειτουργία: απευθύνονται προς τον αντίπαλο, αλλά κυρίως προς το εσωτερικό ακροατήριο. Ο ηγέτης διαμορφώνει το αφήγημα πριν από την επόμενη κίνηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επίκληση της «ενότητας», της «επαγρύπνησης» και της ανάγκης να μη μεταφέρεται το «αφήγημα του εχθρού» αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η προειδοποίηση προς το εσωτερικό του Ιράν
Ο Χαμενεΐ κάλεσε τους Ιρανούς να παραμείνουν ενωμένοι, υποστηρίζοντας ότι οι αντίπαλοι της χώρας επιχειρούν να σπείρουν αμφιβολία, φόβο, απογοήτευση και διχασμό.
«Όλοι πρέπει να εξουδετερώσουν τα σκοτεινά σχέδια του εχθρού με σταθερότητα, επαγρύπνηση, διατήρηση της ενότητας και αποφυγή επανάληψης του εχθρικού αφηγήματος», ανέφερε στο μήνυμά του.
Η προειδοποίηση δεν απευθυνόταν μόνο στην κοινωνία, αλλά και στους αξιωματούχους του ιρανικού κράτους. Ο Χαμενεΐ ξεκαθάρισε ότι κάθε ενέργεια που οδηγεί σε απαισιοδοξία ή αποθάρρυνση του λαού θα πρέπει να θεωρείται, όπως είπε, μορφή βοήθειας προς τον εχθρό.
Η φράση αυτή δείχνει την ανησυχία του καθεστώτος για το εσωτερικό μέτωπο, σε μια περίοδο πολέμου, κυρώσεων, οικονομικής πίεσης και πολιτικής αβεβαιότητας.
Η αναφορά στο Ισραήλ
Στο ίδιο μήνυμα, ο Χαμενεΐ επιτέθηκε και στο Ισραήλ, το οποίο χαρακτήρισε «φρουρά» που δημιουργήθηκε από το «σύστημα κυριαρχίας» πριν από περίπου 80 χρόνια.
Υποστήριξε ότι οι αντίπαλοι του Ιράν δεν αποδέχονται την ύπαρξη μιας ισχυρής και ανεξάρτητης χώρας στην περιοχή, επαναλαμβάνοντας τη σκληρή αντιισραηλινή γραμμή της Τεχεράνης.
Η αναφορά αυτή συνδέει τη σημερινή σύγκρουση με το βαθύτερο ιδεολογικό αφήγημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας: ότι το Ιράν δεν αντιπαρατίθεται μόνο με συγκεκριμένες κυβερνήσεις, αλλά με ένα ευρύτερο σύστημα δυτικής και ισραηλινής επιρροής στη Μέση Ανατολή.
Ο Χαμενεΐ παραμένει εκτός δημόσιας εικόνας
Ιδιαίτερο βάρος έχει και το γεγονός ότι ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου.
Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, τα οποία επικαλούνται Ιρανούς αξιωματούχους, ο νέος ανώτατος ηγέτης φέρεται να τραυματίστηκε σοβαρά στα πλήγματα, να υποβλήθηκε σε χειρουργικές επεμβάσεις και να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην ομιλία λόγω σοβαρών εγκαυμάτων.
Το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει αυτές τις πληροφορίες.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Χαμενεΐ επικοινωνεί κυρίως μέσω γραπτών μηνυμάτων, τα οποία διαβάζονται δημόσια ή μεταδίδονται από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Τραμπ μιλά για πιθανή συνάντηση
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης με τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ, εφόσον προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις.
Σε συνέντευξή του, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ο Ιρανός ηγέτης συμμετέχει στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ και πως οι δύο πλευρές «τα πηγαίνουν αρκετά καλά».
«Θα ήθελα να τον συναντήσω. Πιθανότατα θα συναντηθούμε κάποια στιγμή, ανάλογα με το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα», ανέφερε ο Τραμπ.
Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει πως δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, χωρίς ωστόσο να έχουν παρουσιαστεί μέχρι στιγμής λεπτομέρειες για το πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας.
Από το «ανεπιθύμητος» στο τραπέζι των συνομιλιών
Η στάση του Τραμπ παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς στο παρελθόν είχε απορρίψει τον Μοτζταμπά Χαμενεΐ ως «μη αποδεκτή» επιλογή για την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η πιθανότητα συνάντησης, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα αποτελούσε σημαντική στροφή στο διπλωματικό σκηνικό.
Για την Ουάσιγκτον, μια συμφωνία με την Τεχεράνη θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως επιτυχία περιορισμού του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και τερματισμού μιας σύγκρουσης που έχει προκαλέσει διεθνείς αναταράξεις.
Για την Τεχεράνη, αντίθετα, το ζητούμενο είναι να εμφανιστεί κάθε αποκλιμάκωση ως αποτέλεσμα ιρανικής αντοχής και όχι αμερικανικής πίεσης.
Αυτό ακριβώς φαίνεται να επιχειρεί ο Χαμενεΐ. Με τη δήλωση περί «αποφασιστικού πλήγματος» και «ταπείνωσης του εχθρού», η ιρανική ηγεσία χτίζει ένα αφήγημα νίκης πριν από την επόμενη διπλωματική κίνηση.
Δεν είναι ακόμη σαφές αν οι διαπραγματεύσεις θα οδηγήσουν σε συμφωνία, ούτε αν θα υπάρξει άμεση συνάντηση Τραμπ - Χαμενεΐ.
Ωστόσο, η χρονική σύμπτωση είναι δύσκολο να αγνοηθεί: από τη μία, η Τεχεράνη μιλά για νίκη και καλεί σε ενότητα. Από την άλλη, η Ουάσιγκτον αφήνει να εννοηθεί ότι η πόρτα της διαπραγμάτευσης παραμένει ανοιχτή.