Πάρκινσον και άνοια: Το πρώιμο σύμπτωμα που εμφανίζεται χρόνια πριν

Η κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία συχνά αντιμετωπίζεται ως φυσιολογικό επακόλουθο στις δυσκολίες της ζωής, στα προβλήματα υγείας ή στη μείωση της αυτονομίας. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί κάτι περισσότερο από μια ψυχολογική αντίδραση. Μπορεί να λειτουργεί ως ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια σοβαρών νευρολογικών παθήσεων, πολύ πριν αυτές γίνουν εμφανείς με τα κλασικά τους συμπτώματα.

Τι έδειξαν τα δεδομένα πολλών ετών

Μεγάλη μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό General Psychiatry κατέγραψε την πορεία της κατάθλιψης σε βάθος χρόνου και εντόπισε ένα σαφές μοτίβο: τα καταθλιπτικά συμπτώματα εκδηλώνονται συχνά αρκετά χρόνια πριν από τη διάγνωση της νόσου Πάρκινσον ή της άνοιας με σωμάτια Lewy και παραμένουν αυξημένα και μετά την επίσημη διάγνωση. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι οι αλλαγές στη διάθεση μπορεί να συνδέονται με πρώιμες διεργασίες στον εγκέφαλο, οι οποίες προηγούνται των κινητικών ή γνωστικών διαταραχών.

Όπως περιγράφεται στο SciTech Daily, οι ερευνητές ανέλυσαν αρχεία υγείας δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, εστιάζοντας σε άτομα που διαγνώστηκαν με Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy μέσα σε χρονικό διάστημα πολλών ετών. Για να διαπιστώσουν αν η κατάθλιψη σχετίζεται ειδικά με αυτές τις παθήσεις, τα δεδομένα συγκρίθηκαν με στοιχεία από άτομα αντίστοιχης ηλικίας και φύλου που έπασχαν από άλλα χρόνια νοσήματα, όπως παθήσεις των αρθρώσεων, των νεφρών ή των οστών.

Η σύγκριση ανέδειξε μια ξεκάθαρη διαφορά. Σε όσους αργότερα εμφάνισαν Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy, η κατάθλιψη ήταν πιο συχνή και είχε εκδηλωθεί νωρίτερα σε σχέση με όσους είχαν άλλα χρόνια προβλήματα υγείας. Μάλιστα, όσο πλησίαζε η διάγνωση της νευρολογικής νόσου, τόσο αυξανόταν η πιθανότητα καταθλιπτικών συμπτωμάτων, με την κορύφωση να καταγράφεται τα τελευταία χρόνια πριν από την επίσημη διάγνωση.

Γιατί η κατάθλιψη δεν εξηγείται μόνο από την ασθένεια

Αξιοσημείωτο είναι ότι τα αυξημένα επίπεδα κατάθλιψης δεν περιορίστηκαν στο στάδιο πριν από τη διάγνωση. Συνέχισαν και μετά, παραμένοντας υψηλότερα σε σύγκριση με άλλες χρόνιες παθήσεις. Αυτό δείχνει ότι η κατάθλιψη δεν είναι απλώς μια ψυχολογική αντίδραση στο σοκ της διάγνωσης ή στις δυσκολίες της καθημερινότητας που ακολουθούν, αλλά πιθανότατα αποτελεί μέρος της ίδιας της νόσου.

Η εικόνα ήταν ακόμη πιο έντονη στην άνοια με σωμάτια Lewy. Τα άτομα με αυτή τη μορφή άνοιας εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης τόσο πριν όσο και μετά τη διάγνωση, σε σύγκριση με όσους ανέπτυξαν Πάρκινσον. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τις διαφορετικές επιδράσεις που έχουν οι δύο παθήσεις στη χημεία και στη λειτουργία του εγκεφάλου.

Ένα κρίσιμο στοιχείο της μελέτης είναι ότι σε άλλες σοβαρές και επιβαρυντικές ασθένειες δεν παρατηρήθηκε παρόμοια αύξηση στην κατάθλιψη. Αυτό αποδυναμώνει την άποψη ότι τα καταθλιπτικά συμπτώματα οφείλονται αποκλειστικά στη σωματική καταπόνηση ή στην επιδείνωση της υγείας και ενισχύει την υπόθεση μιας πιο άμεσης νευρολογικής σύνδεσης.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα

Με βάση τα ευρήματα δεν συνεπάγεται πως κάθε άτομο που εμφανίζει κατάθλιψη θα αναπτύξει Πάρκινσον ή άνοια σε μεγαλύτερη ηλικία, τονίζουν οι επιστήμονες. Αντιθέτως, υπογραμμίζουν, είναι ανάγκη να υπάρχει επαγρύπνηση όταν η κατάθλιψη εμφανίζεται για πρώτη φορά σε ηλικιωμένους, ειδικά χωρίς προφανή εξωτερική αιτία. Η έγκαιρη αναγνώριση και παρακολούθηση μπορεί να βοηθήσει τόσο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής όσο και στη συνολική φροντίδα των ασθενών.