Όλο και περισσότεροι νέοι πλήττονται από κατάθλιψη - Ποιες ομάδες είναι περισσότερο ευάλωτες
Οι σκέψεις αυτοκτονίας και η ψυχική πίεση αυξάνονται, με γυναίκες και οικονομικά πιεσμένους φοιτητές στο επίκεντρο.
Μια εκτεταμένη ανάλυση δεδομένων 560 χιλιάδων φοιτητών στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκαλύπτει μια ανησυχητική τάση στην ψυχική υγεία της νέας γενιάς. Τα στοιχεία καλύπτουν μια περίοδο δεκαπέντε ετών και δείχνουν ότι τα συμπτώματα κατάθλιψης αυξάνονται σταθερά, με τη μεγαλύτερη επιδείνωση να καταγράφεται μετά το 2016. Αν και η επιβάρυνση αφορά συνολικά τον φοιτητικό πληθυσμό, ορισμένες ομάδες φαίνεται να πλήττονται δυσανάλογα, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που διαμορφώνουν την καθημερινότητα των νέων.
Τα κριτήρια της μελέτης
Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η κατάθλιψη δεν είναι απλώς μια παροδική ψυχική δυσφορία, αλλά μια κατάσταση που επηρεάζει τη λειτουργικότητα, τις σχέσεις και την ακαδημαϊκή πορεία. Οι νεαροί ενήλικες καταγράφουν εδώ και χρόνια υψηλά ποσοστά καταθλιπτικών συμπτωμάτων, όμως η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη όταν εξετάζονται τα επιμέρους χαρακτηριστικά της νόσου. Οι ερευνητές επιχείρησαν να ξεφύγουν από τους γενικούς δείκτες διάγνωσης και να δουν πώς μεταβάλλονται συγκεκριμένα συμπτώματα, όπως ο ύπνος, η συγκέντρωση ή οι σκέψεις αυτοκαταστροφής, μέσα στον χρόνο και μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών ομάδων.
Όπως παρατηρούν οι επικεφαλής της μελέτης, ορισμένοι ασθενείς παρουσίαζαν βελτίωση στη διάθεση, αλλά συνέχιζαν να εμφανίζουν υψηλά σκορ σε εργαλεία αξιολόγησης λόγω επιμονής σωματικών ή γνωστικών συμπτωμάτων. Αυτό οδήγησε στην υπόθεση ότι η αύξηση της κατάθλιψης στον πληθυσμό ίσως δεν οφείλεται σε ομοιόμορφη επιδείνωση, αλλά σε έντονη άνοδο συγκεκριμένων συμπτωμάτων, τα οποία επηρεάζουν διαφορετικά τις επιμέρους ομάδες φοιτητών.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Για τη μελέτη αξιοποιήθηκαν δεδομένα από το Healthy Minds Study, μία από τις μεγαλύτερες έρευνες ψυχικής υγείας σε φοιτητές, με συμμετοχή εκατοντάδων πανεπιστημίων. Οι ερευνητές ανέλυσαν τις απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο PHQ-9, το οποίο καταγράφει εννέα βασικές εκφάνσεις της κατάθλιψης. Η ανάλυση έδειξε ότι, από το 2007 έως το 2015, τα συνολικά επίπεδα παρέμεναν σχετικά σταθερά. Από το 2016 και μετά, όμως, καταγράφεται απότομη άνοδος, με τον μέσο όρο να πλησιάζει πλέον τα όρια της μέτριας κατάθλιψης.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι όλα ανεξαιρέτως τα συμπτώματα παρουσίασαν αύξηση. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδος καταγράφηκε στις σκέψεις αυτοκτονίας, οι οποίες υπερδιπλασιάστηκαν μέσα στη δεκαπενταετία. Ακολούθησαν δυσκολίες συγκέντρωσης, έντονη ψυχοκινητική ανησυχία και αισθήματα αναξιότητας. Παρότι κάποια από αυτά τα συμπτώματα εξακολουθούν να εκδηλώνονται λιγότερο συχνά σε σχέση με την κόπωση ή τις διαταραχές ύπνου, ο ρυθμός αύξησής τους υποδηλώνει βαθύτερη και πιο επικίνδυνη ψυχική επιβάρυνση.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα για το φύλο
Οι διαφορές μεταξύ φύλων είναι έντονες. Σε σύγκριση με τους άνδρες, οι γυναίκες και τα διεμφυλικά άτομα εμφάνισαν ταχύτερη ετήσια αύξηση σχεδόν σε όλα τα συμπτώματα. Σε ορισμένα, μάλιστα, όπως στην εξάντληση και τις σκέψεις αυτοτραυματισμού, η απόκλιση ήταν ιδιαίτερα μεγάλη. Παρόλο που και οι άνδρες παρουσιάζουν επιδείνωση, η κλίμακα και η ένταση των αλλαγών δείχνουν ότι το ψυχικό φορτίο κατανέμεται άνισα, ενισχύοντας ήδη υπάρχουσες ανισότητες.
Αντίστοιχα διαφοροποιημένη είναι η εικόνα ως προς τη φυλή και την εθνικότητα. Σωματικά συμπτώματα, όπως οι διαταραχές ύπνου και η κόπωση, παρέμειναν σχετικά σταθερά στους λευκούς φοιτητές, αλλά σημείωσαν αισθητή αύξηση σε όλες τις άλλες ομάδες. Οι ισπανόφωνοι φοιτητές κατέγραψαν τη μεγαλύτερη άνοδο στα προβλήματα ύπνου. Αντίθετα, τα γνωστικά και συναισθηματικά συμπτώματα, όπως η θλίψη και τα αισθήματα αναξιότητας, αυξήθηκαν με παρόμοιο ρυθμό σε όλες τις φυλετικές ομάδες, δείχνοντας ότι ο πυρήνας της ψυχικής δυσφορίας είναι κοινός.
Ο ρόλος της οικονομικής πίεσης
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζει και η οικονομική πίεση. Οι φοιτητές που δήλωσαν ότι τα οικονομικά τους αποτελούν μόνιμη πηγή άγχους είχαν υψηλότερα επίπεδα όλων των συμπτωμάτων και ταχύτερη επιδείνωση με την πάροδο του χρόνου. Η απόσταση ανάμεσα σε όσους αισθάνονται οικονομικά ασφαλείς και σε όσους ζουν με διαρκή ανασφάλεια μεγαλώνει, γεγονός που συνδέεται με ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις των τελευταίων ετών.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αίτια αυτής της τάσης δεν μπορούν να αποδοθούν σε μία μόνο εξήγηση. Παράγοντες όπως η οικονομική αβεβαιότητα, το πολιτικό κλίμα, αλλά και η μείωση του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία πιθανόν συνυπάρχουν. Παρότι η μελέτη βασίζεται σε αυτοαναφερόμενα δεδομένα και δεν παρακολουθεί τα ίδια άτομα διαχρονικά, το εύρος και η συνέπεια των ευρημάτων υπογραμμίζουν την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις και ουσιαστική ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας στα πανεπιστήμια.
Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Journal of Affective Disorders.
