Πολεμικός «πυρετός» στη θάλασσα: Όλα όσα γνωρίζουμε για την κατάσχεση των ρωσικών τάνκερ από τις ΗΠΑ
Πρωτοφανής ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας σημειώθηκε σε διεθνή ύδατα, ενώ λίγο έλειψε να γίνει συμπλοκή μεταξύ δυνάμεων των δύο χωρών.
Παγκόσμια ανησυχία προκαλεί η γεωπολιτική ένταση που ξέσπασε μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στη θάλασσα, μετά την κίνηση της Ουάσιγκτον να κατασχέσει ένα τάνκερ υπό ρωσική σημαία που φαίνεται να κατευθυνόταν στη Βενεζουέλα για να φορτώσει πετρέλαιο, χθες Τετάρτη 7 Ιανουαρίου.
Λίγο αργότερα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έκανε «ρεσάλτο» και σε δεύτερο τάνκερ υπό ρωσική σημαία το οποίο βρισκόταν στη Καραϊβική.
Το «γερασμένο» και σκουριασμένο δεξαμενόπλοιο, που αρχικά ονομαζόταν Bella 1, τιμωρήθηκε από τις ΗΠΑ το 2024 επειδή λειτουργούσε ως μέλος ενός «σκιώδους στόλου» από πετρελαιοφόρα που μετέφεραν παράνομο ιρανικό πετρέλαιο.
Σύμφωνα με το CNN, τον περασμένο μήνα η ακτοφυλακή των ΗΠΑ επιχείρησε να κατασχέσει το πλοίο ενώ κατευθυνόταν προς τη Βενεζουέλα για να παραλάβει πετρέλαιο, λειτουργώντας τότε υπό τη σημαία της Γουιάνας. Αλλά το πλήρωμα του πλοίου αρνήθηκε να επιβιβαστεί και έκανε μια απότομη στροφή στον Ατλαντικό.
Το πλήρωμα του Bella 1 φέρεται αργότερα να ζωγράφισε μια ρωσική σημαία στο πλάι του και εμφανίστηκε σε ρωσικό ναυτιλιακό μητρώο με νέο όνομα, Marinera.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν αργότερα ότι η Μόσχα είχε στείλει ένα υποβρύχιο για να συνοδεύσει το πλοίο καθώς έπλεε προς την Ευρώπη, γεγονός που απειλούσε να πυροδοτήσει αντιπαράθεση επί του πεδίου μεταξύ της Ουάσιγκτον και του Κρεμλίνου.
Πού και πώς κατασχέθηκε το Bella 1 ή Marinera
Οι ΗΠΑ μετέφεραν στρατό στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν από την κατάσχεση του δεξαμενόπλοιου, όπως ανέφερε το CNN.
Τα αμερικανικά αεροσκάφη V-22 Osprey βρίσκονταν στη Βρετανία τις τελευταίες ημέρες, με τα δεδομένα πτήσης να δείχνουν ότι εκτελούσαν εκπαιδευτικές αποστολές από την αεροπορική βάση Fairford. Και δύο πολεμικά πλοία AC-130 εθεάθησαν να φτάνουν στη βάση Mildenhall στο Ηνωμένο Βασίλειο την Κυριακή 4 Ιανουαρίου.
Το Bella 1 κατασχέθηκε περίπου 190 μίλια ανοιχτά των νότιων ακτών της Ισλανδίας στον βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, σύμφωνα με την πλατφόρμα παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic. Ο ιστότοπος έδειξε το τάνκερ να κάνει μια απότομη στροφή προς τα νότια, περίπου την ώρα που αναφέρθηκε η κατάσχεσή του.
Το Υπουργείο Μεταφορών της Ρωσίας επιβεβαίωσε ότι έχασε την επαφή με το δεξαμενόπλοιο, αφού οι αμερικανικές δυνάμεις επιβιβάστηκαν στο πλοίο στις 7 π.μ. ώρα ανατολικών ΗΠΑ (στις 14.00 ώρα Ελλάδας).
Οι δυνάμεις του Αμερικανικού Ναυτικού ήταν μεταξύ των δυνάμεων που επιβιβάστηκαν στο πλοίο, αφού μεταφέρθηκαν στο πλοίο από το 160ο Σύνταγμα Ειδικών Επιχειρήσεων Αεροπορίας του Αμερικανικού Στρατού, γνωστό και ως «νυχτερινοί καταδιώκτες».
Το υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσε επίσης ότι βοήθησε στην κατάσχεση «μετά από αίτημα των ΗΠΑ για βοήθεια».
Οι ΗΠΑ δεν δημοσίευσαν πλάνα από την επιχείρηση.
Στο βίντεο που τραβήχτηκε από το Bella 1 και δημοσιεύεσε το κρατικό δίκτυο ενημέρωσης RT, ένα σκάφος χωρίς διακριτικά φαίνεται να αιωρείται στο βάθος, εν μέρει καλυμμένο από ομίχλη. Το ρεπορτάζ του RT ανέφερε ότι το σκάφος ήταν πλοίο της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ στον Ατλαντικό Ωκεανό.
Η Υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Κρίστι Νόεμ, δήλωσε ότι η αμερικανική ακτοφυλακής καταδίωκε το πλοίο για εβδομάδες «στην ανοιχτή θάλασσα και μέσα από επικίνδυνες καταιγίδες».
Πριν από την κατάσχεση του σκάφους, ο ρωσικός στρατός είχε αρχίσει να μετακινεί ναυτικά μέσα καθώς και ένα υποβρύχιο για να προστατεύσει το πλοίο, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο. Αλλά δεν είναι σαφές πόσο κοντά ήταν αυτά τα σκάφη στο δεξαμενόπλοιο κατά την επιχείρηση κατάσχεσης.
Πώς αντέδρασε η Ρωσία
Η Ρωσία καταδίκασε την κατάσχεση του Bella 1, με το Υπουργείο Μεταφορών της να υποστηρίζει ότι «κανένα κράτος δεν έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει βία εναντίον πλοίων που είναι νόμιμα καταχωρημένα στις δικαιοδοσίες άλλων εθνών» βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας, μια συνθήκη την οποία οι ΗΠΑ δεν έχουν υπογράψει.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας απαίτησε από τις ΗΠΑ να επιστρέψουν τους Ρώσους πολίτες που επέβαιναν στο τάνκερ «στην πατρίδα τους», σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.
Το TASS ανέφερε επίσης ότι ο Ρώσος βουλευτής Λεονίντ Σλούτσκι χαρακτήρισε την κατάσχεση του σκάφους από τις ΗΠΑ πράξη «πειρατείας του 21ου αιώνα» που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.
Η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολίν Λίβιτ απέρριψε τους κινδύνους αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί καλή σχέση με τον Πούτιν. «Πιστεύω ότι αυτές οι προσωπικές σχέσεις θα συνεχιστούν», είπε.
Μέχρι στιγμής ο Πούτιν δεν έχει σχολιάσει το περιστατικό.
Πόσο πετρέλαιο μετέφερε το Bella 1
Το σκάφος δεν μετέφερε καθόλου πετρέλαιο όταν κατασχέθηκε, σύμφωνα με την εταιρεία αναλυτών Kpler.
Σε αντίθεση δηλαδή με τα Skipper και Centuries, τα άλλα δύο δεξαμενόπλοια που αναχαιτίστηκαν με επιτυχία από την αμερικανική ακτοφυλακή τις τελευταίες εβδομάδες στο πλαίσιο της εκστρατείας πίεσης της Ουάσιγκτον στη Βενεζουέλα. Οι ΗΠΑ οδήγησαν και τα δύο σκάφη στο Τέξας και σχεδιάζουν να κατασχέσουν τα φορτία πετρελαίου τους.
Σύμφωνα με το Kpler, το προφίλ συμμόρφωσης του Bella 1 περιλαμβάνει δύο ξεχωριστά κενά 99 ημερών όπου το πλοίο απενεργοποίησε το Σύστημα Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS), ένα υποχρεωτικό σύστημα παρακολούθησης πλοίων σε πραγματικό χρόνο.
Η απενεργοποίηση της μετάδοσης AIS είναι μια κοινή τακτική που παρατηρείται μεταξύ των πλοίων που φορτώνουν ιρανικό αργό πετρέλαιο το οποίο υπόκειται σε κυρώσεις, σύμφωνα με το Kpler.
Κατασχέθηκαν και άλλα πλοία;
Σε ξεχωριστή επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου, οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι κατάσχεσαν ένα πετρελαιοφόρο με το όνομα Sophia σε διεθνή ύδατα κοντά στην Καραϊβική.
Το πλοίο ήταν ένα δεξαμενόπλοιο «χωρίς σημαία, υπό κυρώσεις» που «διεξήγαγε παράνομες δραστηριότητες στην Καραϊβική Θάλασσα», σύμφωνα με ανακοίνωση των αμερικανικών Αρχών.
Το Sophia φέρεται να μετέφερε περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, τα οποία φορτώθηκαν από λιμάνι της Βενεζουέλας.
Θα κατασχέσουν οι ΗΠΑ περισσότερα πλοία;
Ο Λευκός Οίκος δεσμεύτηκε να συνεχίσει τις επιχειρήσεις κατάσχεσης πετρελαιοφόρων στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις, παρά τις ανησυχίες ότι αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τις εντάσεις με τη Ρωσία και την Κίνα - η οποία είναι αγοραστής πετρελαίου της Βενεζουέλας.
Ο Τραμπ «θα επιβάλει την πολιτική μας που είναι καλύτερη για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής», δήλωσε ο Κάρολαιν Λέβιτ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
«Αυτό σημαίνει την επιβολή του εμπάργκο σε όλα τα σκάφη του σκιώδους στόλου που μεταφέρουν παράνομα πετρέλαιο», τόνισε.
