Reuters: Το Ιράν αποδέχεται να μην αποκτήσει πυρηνικά - Τι προβλέπει το σχέδιο συμφωνίας με τις ΗΠΑ

Να μην κατασκευάσει ούτε να αποκτήσει πυρηνικά όπλα προβλέπει για την Τεχεράνη το προσχέδιο μνημονίου κατανόησης με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο.

Το σχέδιο, όπως το περιγράφει ο αξιωματούχος στο Reuters, περιλαμβάνει μια δέσμη κρίσιμων ρυθμίσεων που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την προσωρινή άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και την αποδέσμευση 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.

Πρόκειται για το πιο συγκεκριμένο περίγραμμα των όρων που έχουν δει μέχρι στιγμής το φως της δημοσιότητας, σε μια στιγμή που η Ουάσιγκτον εμφανίζει τη συμφωνία ως σχεδόν έτοιμη, ενώ η Τεχεράνη εξακολουθεί να αφήνει ανοιχτό το χρονοδιάγραμμα.

Τι προβλέπει το προσχέδιο για τα Στενά του Ορμούζ

Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, το προσχέδιο προβλέπει ότι το Ιράν θα ανοίξει αμέσως τα Στενά του Ορμούζ σε όλα τα εμπορικά πλοία.

Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό που έχουν επιβάλει στα ιρανικά λιμάνια.

Το συγκεκριμένο σημείο θεωρείται κομβικό, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες για τη διεθνή μεταφορά πετρελαίου. Η επαναλειτουργία τους είναι το πρώτο άμεσο αποτέλεσμα που θέλει να παρουσιάσει η Ουάσιγκτον ως ένδειξη αποκλιμάκωσης.

Οι κυρώσεις και τα 25 δισ. δολάρια

Στο οικονομικό σκέλος, το προσχέδιο προβλέπει ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν μέχρι να υπάρξει τελική συμφωνία.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον θα άρει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να πραγματοποιεί πωλήσεις και να εισπράττει έσοδα.

Το Reuters μεταδίδει επίσης ότι οι ΗΠΑ αποδέχονται την αποδέσμευση 25 δισ. δολαρίων από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν. Η αποδέσμευση αυτή, σύμφωνα με το προσχέδιο, θα μπορούσε να γίνει μέσω άμεσων μεταφορών μετρητών, συνεργασίας με περιφερειακές χώρες και χρηματοοικονομικών πιστωτικών γραμμών.

Η πυρηνική δέσμευση της Τεχεράνης

Το πιο σημαντικό στοιχείο ωστόσο αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, το προσχέδιο αναφέρει ότι η Τεχεράνη συμφωνεί πως δεν θα κατασκευάσει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Παράλληλα, το Ιράν δεσμεύεται να διατηρήσει το πυρηνικό status quo μέχρι την επίτευξη τελικής συμφωνίας. Αυτό, σύμφωνα με το Reuters, περιλαμβάνει τη μη συνέχιση εμπλουτισμού ουρανίου και τη μη επέκταση των πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, φέρονται να αποδέχονται ότι η Τεχεράνη θα αραιώσει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που βρίσκεται εντός του Ιράν. Ο ακριβής μηχανισμός για το πώς θα γίνει αυτό θα συζητηθεί μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.

Το κρίσιμο παράθυρο των 60 ημερών

Το προσχέδιο δεν αποτελεί τελική συμφωνία για όλα τα μεγάλα ζητήματα. Αντίθετα, ανοίγει ένα παράθυρο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο.

Μέσα σε αυτό το διάστημα, οι δύο πλευρές θα πρέπει να καταλήξουν στον μηχανισμό για το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, αλλά και στις λεπτομέρειες που θα καθορίσουν αν η αρχική συμφωνία μπορεί να μετατραπεί σε συνολικότερο πλαίσιο αποκλιμάκωσης.

Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα για τον τρόπο επιτήρησης των δεσμεύσεων, τη διάρκεια της άρσης των κυρώσεων και το αν η συμφωνία θα περιλαμβάνει μακροπρόθεσμο καθεστώς ελέγχων.

Δεν έχει ακόμη «κλειδώσει» η υπογραφή

Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί σήμερα, η εικόνα από την Τεχεράνη παραμένει πιο σύνθετη.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, ο Αμερικανός πρόεδρος και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ προέβλεψαν υπογραφή της συμφωνίας την Κυριακή 14 Ιουνίου 2026, με το Ισλαμαμπάντ να κάνει λόγο για ηλεκτρονική υπογραφή και τεχνικές συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα.

Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, φέρεται να δήλωσε μέσω κρατικών μέσων ότι η υπογραφή δεν θα γίνει «αύριο», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για τις επόμενες ημέρες. Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε, επικαλούμενο ενημερωμένη πηγή, ότι η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ακόμη τελική απόφαση και ότι το πλαίσιο εξετάζεται σε πολιτικό, νομικό και τεχνικό επίπεδο.

Προσπάθεια αποκλιμάκωσης

Αν το προσχέδιο μετατραπεί σε συμφωνία, θα πρόκειται για την πιο σημαντική προσπάθεια αποκλιμάκωσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μετά από μήνες πολεμικής έντασης.

Για την Ουάσιγκτον, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η πυρηνική δέσμευση της Τεχεράνης αποτελούν τα δύο βασικά σημεία που μπορούν να παρουσιαστούν ως διπλωματική νίκη.

Για το Ιράν, το κρίσιμο αντάλλαγμα είναι οικονομικό: άρση πετρελαϊκών κυρώσεων, πρόσβαση σε έσοδα και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων.

Ωστόσο, το γεγονός ότι η συμφωνία παραμένει σε επίπεδο προσχεδίου και ότι η τελική απόφαση της Τεχεράνης δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί δείχνει πως η επόμενη φάση θα είναι εξίσου δύσκολη με την αρχική διαπραγμάτευση.