Σι σε Τραμπ: Ο Πούτιν μπορεί να «μετανιώσει» για την εισβολή στην Ουκρανία

Ο Σι Τζινπίνγκ φέρεται να είπε στον Ντόναλντ Τραμπ ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν μπορεί τελικά να «μετανιώσει» για την απόφασή του να εισβάλει στην Ουκρανία, σε μια αποστροφή που, αν επιβεβαιωθεί, δείχνει μια πιο αιχμηρή κινεζική ανάγνωση του πολέμου από ό,τι είχε δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η αναφορά έγινε στη διάρκεια των συνομιλιών που είχαν την περασμένη εβδομάδα ο Κινέζος πρόεδρος και ο Αμερικανός πρόεδρος στο Πεκίνο. Οι συνομιλίες φέρεται να κάλυψαν ευρύ φάσμα θεμάτων, ανάμεσά τους και τον πόλεμο στην Ουκρανία, με ανθρώπους που γνωρίζουν την αμερικανική αποτίμηση της συνόδου να μεταφέρουν στους FT ότι ο Σι είπε πως ο Ρώσος πρόεδρος μπορεί να καταλήξει να μετανιώσει για την πλήρους κλίμακας εισβολή του 2022.

Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή το Πεκίνο έχει αποφύγει συστηματικά να καταδικάσει ανοιχτά τη Μόσχα για τον πόλεμο, ενώ παράλληλα εμφανίζεται ως δύναμη που ζητά «ειρήνη» και «διάλογο». Μέχρι τώρα, οι δημόσιες τοποθετήσεις της Κίνας κινούνταν σε προσεκτική διπλωματική γραμμή, χωρίς προσωπική αιχμή κατά του Πούτιν.

Μια φράση με βαρύτητα

Η αποκάλυψη έρχεται σε μια εξαιρετικά φορτισμένη συγκυρία. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναμένεται στην Κίνα για συνομιλίες με τον Σι Τζινπίνγκ, σε μια επίσκεψη που έχει στόχο να επιβεβαιώσει τη στρατηγική σχέση Μόσχας - Πεκίνου, την ώρα που η Δύση πιέζει την Κίνα να ασκήσει επιρροή στη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου.

Η σχέση των δύο χωρών είχε αποκτήσει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος λίγο πριν από την εισβολή στην Ουκρανία. Τον Φεβρουάριο του 2022, λίγες εβδομάδες πριν η Ρωσία εξαπολύσει την πλήρους κλίμακας επίθεση, Πούτιν και Σι είχαν ανακοινώσει τη λεγόμενη εταιρική σχέση «χωρίς όρια».

Γι' αυτό και η φερόμενη φράση του Σι προς τον Τραμπ διαβάζεται πλέον με άλλο ενδιαφέρον. Δεν σημαίνει απαραίτητα ρήξη με τη Μόσχα. Δείχνει, όμως, ότι στο Πεκίνο υπάρχει επίγνωση πως ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει γίνει για τη Ρωσία μια μακρά, δαπανηρή και πολιτικά δύσκολη σύγκρουση, χωρίς καθαρή έξοδο.

Σύμφωνα με τους FT, άνθρωπος που γνωρίζει τις προηγούμενες συνομιλίες του Σι με τον Τζο Μπάιντεν ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες είχαν κάνει «ειλικρινείς και άμεσες» συζητήσεις για τη Ρωσία και την Ουκρανία, αλλά ο Κινέζος πρόεδρος δεν είχε προσφέρει τέτοια αξιολόγηση για τον Πούτιν και τον πόλεμο.

Η πρόταση Τραμπ

Οι συνομιλίες στο Πεκίνο φέρονται να είχαν και ένα ακόμη ιδιαίτερα ευαίσθητο σκέλος. Σύμφωνα με τους Financial Times, ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία να συνεργαστούν απέναντι στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι τα συμφέροντά τους είναι ευθυγραμμισμένα.

Η αναφορά έχει μεγάλη βαρύτητα, καθώς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης κατά του Βλαντίμιρ Πούτιν για την υπόθεση της παράνομης μεταφοράς και εκτόπισης παιδιών από κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας προς τη Ρωσία. Το ΔΠΔ αναφέρει ότι υπάρχουν εύλογες βάσεις να θεωρηθεί πως ο Πούτιν φέρει ατομική ποινική ευθύνη για τα συγκεκριμένα εγκλήματα.

Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει τόσο την αναφορά για τον Πούτιν όσο και τη φερόμενη τοποθέτηση Τραμπ για το ΔΠΔ, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον επίσης δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού των FT.

Τι σημαίνει η στάση του Πεκίνου

Η Κίνα εξακολουθεί να παρουσιάζεται ως ουδέτερος παίκτης στον πόλεμο της Ουκρανίας, αρνούμενη ότι παρέχει στρατιωτική βοήθεια στη Ρωσία. Την ίδια στιγμή, όμως, η σχέση Πεκίνου - Μόσχας έχει βαθύνει οικονομικά και διπλωματικά μετά την εισβολή, με την Κίνα να παραμένει κρίσιμος εταίρος για τη Ρωσία, ιδίως σε ενέργεια και εμπόριο, όπως επισημαίνει το Reuters.

Αυτό είναι και το παράδοξο που κάνει τη φερόμενη φράση του Σι τόσο σημαντική. Το Πεκίνο δεν εγκαταλείπει τη Μόσχα, ούτε δείχνει δημόσια διάθεση να αλλάξει στρατόπεδο. Ωστόσο, μια ιδιωτική παραδοχή ότι ο Πούτιν μπορεί να μετανιώσει για την εισβολή δείχνει ότι η Κίνα αντιλαμβάνεται πως ο πόλεμος έχει δημιουργήσει κόστος και κινδύνους που δεν περιορίζονται στη Ρωσία.

Για τον Σι, η παρατεταμένη σύγκρουση στην Ουκρανία σημαίνει διεθνή αστάθεια, πίεση στις σχέσεις με την Ευρώπη, ενίσχυση του ΝΑΤΟ και αυξημένη προσοχή της Δύσης στη συνεργασία Κίνας - Ρωσίας. Για τον Πούτιν, σημαίνει έναν πόλεμο που δεν τελείωσε γρήγορα, δεν έφερε την εύκολη νίκη που ίσως υπολόγιζε και συνεχίζει να απορροφά τεράστιους στρατιωτικούς, οικονομικούς και πολιτικούς πόρους.

Η σκιά του πολέμου πάνω από το τρίγωνο ΗΠΑ - Κίνα - Ρωσία

Το ενδιαφέρον είναι ότι η φερόμενη συνομιλία Σι - Τραμπ δεν δείχνει μόνο την κινεζική ανησυχία για τη Ρωσία. Δείχνει και τη νέα, ρευστή γεωπολιτική στιγμή στην οποία τρεις μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διαχειριστούν ταυτόχρονα τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη διεθνή δικαιοσύνη, την οικονομία και τις μεταξύ τους ισορροπίες.

Ο Τραμπ, σύμφωνα με τους FT, εμφανίστηκε να βλέπει κοινό συμφέρον ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας απέναντι στο ΔΠΔ. Ο Σι, από την άλλη, φέρεται να άφησε να εννοηθεί ότι η ρωσική εισβολή μπορεί να αποδειχθεί στρατηγικό λάθος για τον Πούτιν. Και ο Ρώσος πρόεδρος, λίγες ημέρες αργότερα, φτάνει στο Πεκίνο για να δείξει ότι ο άξονας Μόσχας - Πεκίνου παραμένει ισχυρός.

Η Ουκρανία, όμως, παραμένει το κέντρο αυτής της εξίσωσης. Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής, ο πόλεμος συνεχίζεται, οι πόλεις δέχονται επιθέσεις, τα drones αλλάζουν τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων και η διπλωματία κινείται πάνω σε λεπτό πάγο.