Σούπερ μάρκετ: Πού πληρώνει ακριβότερα η Ελλάδα από την Ευρώπη

Η νέα Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή βάζει στο μικροσκόπιο τα ενδιάμεσα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, προαναγγέλλοντας στοχευμένες παρεμβάσεις στο πεδίο των τιμών, καθώς ο πληθωρισμός επιμένει και η ακρίβεια  στα τρόφιμα ασκεί ασφυκτική πίεση στα ελληνικά νοικοκυριά.

Τα επίσημα στοιχεία της Ελληνική Στατιστική Αρχή δείχνουν ότι ο πληθωρισμός τον Ιανουάριο διαμορφώθηκε στο 2,5% σε ετήσια βάση, με τον δείκτη τροφίμων στο +4,5%, δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι οι τιμές στον πάγκο του σούπερ μάρκετ  εξακολουθούν να τραβούν την ανηφόρα.

Πώς η Ελλάδα «σκοράρει» στις τιμές του σούπερ μάρκετ

H τελευταία έρευνα του Ινστιτούτου του Λιανεμπορίου Τροφίμων και Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) δείχνει ότι, συνολικά, το ελληνικό καλάθι στο σούπερ μάρκετ δεν είναι το ακριβότερο στην Ευρώπη, αλλά στα επιμέρους προϊόντα καταγράφονται σαφείς αποκλίσεις που επηρεάζουν άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα.

Συγκεκριμένα:

• Ο καφές (200 γρ.) πωλείται στην Ελλάδα στα 9,67 ευρώ, δηλαδή περίπου 12,7% ψηλότερα από τον μέσο όρο των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα.
• Η ζάχαρη (1 κιλό) κοστίζει 2,66 ευρώ, περίπου 15,6% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Αντίθετα:

• Στο φρέσκο μοσχάρι (1 κιλό) η τιμή στην Ελλάδα είναι περίπου –12% κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, λόγω των υψηλών τιμών σε Γαλλία και Γερμανία που ανεβάζουν τον συνολικό μέσο όρο.
• Το ελαιόλαδο (1 λίτρο) στην Ελλάδα πωλείται φθηνότερα κατά περίπου 26,8% σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο,  αν και παραμένει σχετικά ακριβό σε σύγκριση με χώρες όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία.

Πενταετία «τιμών φωτιά»

Η εικόνα των τιμών σε σχέση με πέντε χρόνια πριν δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: τα περισσότερα είδη έχουν παγιωθεί σε υψηλό επίπεδο. Η άνοδος των τιμών σε βασικά αγαθά είναι δραματική:

• Μοσχάρι: +72,84%,
• Χοιρινό: +37,05%,
• Αρνί/Κατσίκι: +71,26%,
• Πουλερικά: +30,85%,
• Ψωμί: +31,85%,
• Γιαούρτι: +26,57%,
• Σοκολάτες: +57,16%.

H συνολική εικόνα δείχνει ότι, ακόμη και όπου το μέσο καλάθι είναι φθηνότερο συγκριτικά με άλλες χώρες, η αναλογία τιμών προς πραγματικό εισόδημα είναι δυσμενής για τους Έλληνες καταναλωτές, το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει κατά 25-30% χαμηλότερο από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, κάνοντας το ίδιο καλάθι πολύ πιο «βαρύ» στην τσέπη.

Παρέμβαση με αυστηρά μέτρα — Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο

Η διοικήτρια της νέας Αρχής, Δέσποινα Τσαγγάρη, έχοντας ήδη επιβάλει πρόστιμα άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ, υπογραμμίζει ότι οι λόγοι της ακρίβειας δεν είναι όλοι δικαιολογημένοι και ότι «κάποιοι πρέπει να ψαχτούν πολύ». Η έρευνα στοχεύει κυρίως στα ενδιάμεσα στάδια, εκεί όπου, σύμφωνα με ανάλυση, υπάρχει υπερτίμηση σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η στρατηγική θα περιλαμβάνει συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και τα εργαλεία ελέγχου, ώστε να διαλευκανθεί αν οι πραγματικές αυξήσεις αντανακλώνται στις τελικές τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής.

Η πίεση φτάνει στα μεσαία εισοδήματα

Σε αυτό το περιβάλλον, τα νοικοκυριά  σύμφωνα με έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ δεν αντέχουν άλλο:

• 6 στα 10 δηλώνουν ότι το εισόδημα δεν φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα,
• το διαθέσιμο εισόδημα επαρκεί κατά μέσο όρο για μόλις 18 ημέρες,
• και το 65,2% των νοικοκυριών αναφέρει ότι ξοδεύει περισσότερα για τρόφιμα απ’ ό,τι πριν.

Οι παρεμβάσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και στους μεσάζοντες δεν είναι απλώς επιθυμητές,  είναι αναγκαίες. Αν δεν αποδώσουν, η καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών θα συνεχίσει να «ροκανίζει» το εισόδημα, με επιπτώσεις που πλέον δεν είναι στατιστικοί δείκτες αλλά καθημερινές πραγματικότητες.