Στην κόψη του ξυραφιού το Ιράν: Κρίσιμες οι επόμενες ώρες - «Έτοιμος να βοηθήσει» δηλώνει ο Τραμπ
Φόβοι για περαιτέρω κλιμάκωση στην περιοχή - Τι δείχνουν τα βίντεο που καταφέρνουν να «σπάσουν» το μπλακ άουτ στο διαδίκτυο.
Διαρκώς διογκώνεται το κύμα των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων στο Ιράν, οι οποίες συνεχίζονται για 14η διαδοχική νύχτα, με τις αρχές να βρίσκονται αντιμέτωπες με μία από τις σοβαρότερες κοινωνικές αναταραχές των τελευταίων δεκαετιών.
Στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις καταγράφονται εκτεταμένα επεισόδια, με πυρπολήσεις κτιρίων και οχημάτων, ενώ εικόνες που έχουν διαρρεύσει δείχνουν γυναίκες να καίνε τα χιτζάμπ τους σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Μαρτυρίες κάνουν λόγο για περίπου 200 νεκρούς, χωρίς ωστόσο οι αριθμοί να έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως, λόγω των περιορισμών στην ενημέρωση.
Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε νέα ανάρτησή του στο Truth Social υποστήριξε ότι το Ιράν «κοιτάζει προς την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε», προσθέτοντας ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να βοηθήσουν».
Σχεδόν πλήρες μπλακ άουτ στο διαδίκτυο
Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με σχεδόν καθολική διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο για περισσότερες από δύο ημέρες, γεγονός που περιορίζει δραματικά την επικοινωνία των πολιτών με τον έξω κόσμο και καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ανεξάρτητη επιβεβαίωση των εξελίξεων. Από το βράδυ της Παρασκευής, ελάχιστα βίντεο και φωτογραφίες έχουν καταφέρει να φτάσουν στη διεθνή κοινότητα.
Ωστόσο, σύμφωνα με παρατηρητές, το υλικό που διέρρευσε υποδηλώνει ότι, παρά το μπλακ άουτ, η ένταση και η αποφασιστικότητα των διαδηλωτών παραμένουν αμείωτες. Αντίθετα, εκτιμάται ότι η επιβεβλημένη σιωπή έχει αυξήσει τόσο την αίσθηση του επείγοντος όσο και τους κινδύνους επί του πεδίου. Σε αρκετά από τα βίντεο που κυκλοφόρησαν πριν τη διακοπή της σύνδεσης, επαναλαμβανόταν το σύνθημα: «Δεν φοβόμαστε πια. Θα πολεμήσουμε».
Πολλοί Ιρανοί υποστηρίζουν ότι το σημερινό κύμα αντίστασης δεν αποτελεί αιφνίδιο ξέσπασμα, αλλά το αποτέλεσμα δεκαετιών καταπίεσης, οικονομικής ασφυξίας και περιορισμού της ελευθερίας της έκφρασης. Υποστηρικτές των κινητοποιήσεων κάνουν λόγο για τη φωνή μιας γενιάς που διεκδικεί αξιοπρέπεια και προοπτική, ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Κρίσιμες ώρες και φόβοι για κλιμάκωση
Αναλυτές προειδοποιούν ότι περίοδοι κατά τις οποίες διακόπτεται η επικοινωνία ιστορικά συγκαταλέγονται στις πιο επικίνδυνες φάσεις κοινωνικών αναταραχών, καθώς μειώνεται ο δημόσιος έλεγχος των ενεργειών των αρχών. Όπως σημειώνουν, οι επόμενες ώρες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές για το εάν οι διαδηλώσεις θα συνεχίσουν να επεκτείνονται ή αν θα κατασταλούν βίαια, καθώς και για το εάν η διεθνής προσοχή θα λειτουργήσει αποτρεπτικά ή όχι.
Ερωτήματα για τη στάση των δυνάμεων ασφαλείας
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά αφορά τη συνοχή των δυνάμεων ασφαλείας. Ορισμένοι αναλυτές εξετάζουν το ενδεχόμενο εσωτερικών ρηγμάτων, καθώς οι οικονομικές δυσκολίες επηρεάζουν και τους ίδιους τους στρατιώτες και τις οικογένειές τους. Άλλοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ενδέχεται να επιλέξει μια πλήρη και παρατεταμένη καταστολή, ακόμη και με τίμημα τη μακροπρόθεσμη αποσταθεροποίηση.
«Δεν υπάρχουν ακόμη σαφή σημάδια αποφασιστικής μεταβολής στην ισορροπία δυνάμεων», σημειώνει αναλυτής της περιοχής, προσθέτοντας ότι το σύστημα μπορεί να προκρίνει την επιβολή ελέγχου μέσω παρατεταμένης βίας αντί μιας άμεσης κατάρρευσης.
Παρέμβαση Ρεζά Παχλαβί
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, ο οποίος απηύθυνε δημόσιο κάλεσμα στους διαδηλωτές να παραμείνουν στους δρόμους, θέτοντας ως στόχο την κατάληψη και διατήρηση του ελέγχου των κέντρων των πόλεων.
Παράλληλα, κάλεσε τους εργαζόμενους σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας —ιδίως στο πετρέλαιο, την ενέργεια και τις μεταφορές— να προχωρήσουν σε πανεθνικές απεργίες, μια στρατηγική που παραπέμπει στις κινητοποιήσεις της περιόδου 1978-79, οι οποίες συνέβαλαν στην αποδυνάμωση του καθεστώτος του πατέρα του.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, ανεξάρτητα από το αν αυτή η στρατηγική μπορεί να αποδώσει υπό τις σημερινές συνθήκες αυξημένης ασφάλειας, η ίδια η έκκληση αποτελεί ένδειξη ότι οι εξελίξεις στο Ιράν έχουν εισέλθει σε μια κρίσιμη και ενδεχομένως καθοριστική φάση.
