Στα όρια η κρίση στο Ιράν: Απειλές κατά ΗΠΑ και Ισραήλ μετά από εβδομάδες αιματηρών διαδηλώσεων

Σοβαρή προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ απηύθυνε την Κυριακή ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, δηλώνοντας ότι σε ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις και το Ισραήλ θα αποτελέσουν «νόμιμους στόχους».

Η δήλωση έρχεται την ώρα που οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν συμπληρώνουν πάνω από δύο εβδομάδες, με τα επεισόδια βίας που τις συνοδεύουν να έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 203 ανθρώπους, σύμφωνα με ακτιβιστές, οι οποίοι εκφράζουν φόβους ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών είναι πολύ μεγαλύτερος.

Με το διαδίκτυο και τις τηλεφωνικές επικοινωνίες να έχουν σε μεγάλο βαθμό διακοπεί στο Ιράν, η εικόνα των γεγονότων είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί από το εξωτερικό. Ωστόσο, σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists News Agency, που εδρεύει στις ΗΠΑ, περισσότεροι από 2.600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.

Η ανησυχία στο εξωτερικό εντείνεται ότι το μπλακ άουτ στην ενημέρωση δίνει «πράσινο φως» στις σκληροπυρηνικές δυνάμεις ασφαλείας να προχωρήσουν σε αιματηρή καταστολή, παρά τις προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι είναι διατεθειμένος να πλήξει το Ιράν για να προστατεύσει ειρηνικούς διαδηλωτές, όπως μεταδίδει το CBC.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε δημόσια τη στήριξή του στους διαδηλωτές, γράφοντας στα social media ότι «το Ιράν κοιτάζει την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν». Δημοσιεύματα των New York Times και Wall Street Journal, επικαλούμενα ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους, ανέφεραν ότι στον Τραμπ έχουν παρουσιαστεί στρατιωτικές επιλογές για πλήγμα κατά του Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί τελική απόφαση.

Παράλληλα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προειδοποίησε: «Μην παίζετε παιχνίδια με τον πρόεδρο Τραμπ. Όταν λέει ότι θα κάνει κάτι, το εννοεί».

Σκληρή ρητορική στο ιρανικό Κοινοβούλιο

Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ζωντανά τη συνεδρίαση του Κοινοβουλίου, όπου ο Καλιμπάφ, γνωστός σκληροπυρηνικός πολιτικός, επαίνεσε την αστυνομία και τους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς και την παραστρατιωτική οργάνωση Μπασίτζ, για τη στάση τους απέναντι στις διαδηλώσεις.

Στη συνέχεια απείλησε ευθέως τόσο το Ισραήλ, το οποίο αποκάλεσε «κατεχόμενο έδαφος», όσο και τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.

«Σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τόσο το κατεχόμενο έδαφος όσο και όλα τα αμερικανικά στρατιωτικά κέντρα, βάσεις και πλοία στην περιοχή θα αποτελέσουν νόμιμους στόχους», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη δεν θα περιμένει απαραίτητα να δεχθεί επίθεση για να αντιδράσει.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, βουλευτές συγκεντρώθηκαν στο βήμα φωνάζοντας συνθήματα «Θάνατος στην Αμερική».

Παραμένει ασαφές πόσο ρεαλιστική είναι μια τέτοια απειλή, ειδικά μετά την καταστροφή μέρους της ιρανικής αεράμυνας κατά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο. Την τελική απόφαση για οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θα λάβει ο 86χρονος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.

Σε επιφυλακή οι ΗΠΑ και παρακολούθηση από το Ισραήλ

Ο αμερικανικός στρατός δήλωσε ότι στη Μέση Ανατολή διατηρεί δυνάμεις «πλήρους επιχειρησιακής ετοιμότητας» για την προστασία αμερικανικών συμφερόντων και συμμάχων. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο το Ιράν είχε στοχοποιήσει την αμερικανική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, ενώ ο 5ος Στόλος των ΗΠΑ εδρεύει στο Μπαχρέιν.

Το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να έχει επικοινωνία με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, για το θέμα του Ιράν.

«Το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Ιράν. Οι διαδηλώσεις για την ελευθερία έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα. Ο λαός του Ισραήλ και βεβαίως, όλος ο κόσμος θαυμάζουν την τεράστια γενναιότητα των πολιτών του Ιράν», δήλωσε ο Νετανιάχου στην έναρξη μιας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου. «Όλοι ελπίζουμε ότι το περσικό έθνος θα απελευθερωθεί σύντομα από τον ζυγό της τυραννίας».

Διαδηλώσεις σε Τεχεράνη και άλλες πόλεις

Βίντεο που διέρρευσαν από το Ιράν, πιθανότατα μέσω δορυφορικών συνδέσεων Starlink, δείχνουν συγκεντρώσεις διαδηλωτών σε συνοικίες της βόρειας Τεχεράνης, με τους πολίτες να ανάβουν τα κινητά τους, να χτυπούν μεταλλικά αντικείμενα και να ανάβουν πυροτεχνήματα, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας φέρονται να έχουν αποκλείσει δρόμους.

Αντίστοιχες εικόνες καταγράφηκαν στη Μασχάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, όπου διαδηλωτές συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας, στήνοντας οδοφράγματα με φλεγόμενους κάδους. Διαδηλώσεις αναφέρθηκαν επίσης στην Κερμάν.

Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε εικόνες «ηρεμίας» από επιλεγμένες πόλεις, χωρίς ωστόσο να συμπεριλαμβάνει την Τεχεράνη και τη Μασχάντ, ενώ πρόβαλε φιλοκυβερνητικές συγκεντρώσεις σε άλλες περιοχές.

Ανώτατοι αξιωματούχοι κατηγόρησαν διαδηλωτές για βιαιοπραγίες, ενώ προβλήθηκαν εικόνες από κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας και ανακοινώθηκε ότι έξι ακόμη σκοτώθηκαν στο Κερμανσάχ.

Ακόμη και ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, υιοθέτησε σκληρότερη ρητορική, δηλώνοντας ότι τα αιτήματα των πολιτών πρέπει να ακούγονται, αλλά «δεν μπορεί να επιτραπεί σε ομάδες ταραχοποιών να διαλύσουν την κοινωνία».

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, με αφορμή την κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος, που έχει φτάσει να ανταλλάσσεται πάνω από 1,4 εκατ. ριάλ ανά δολάριο, και γρήγορα εξελίχθηκαν σε ευθεία αμφισβήτηση του θεοκρατικού καθεστώτος.