«Τύμπανα πολέμου» στο Ιράν μετά το αδιέξοδο στις συνομιλίες- Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων βομβαρδισμών
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, «δεν υπάρχει καμία πιθανότητα» οι ΗΠΑ να εμπλακούν σε μια πολυετή πολεμική αναμέτρηση με το Ιράν.
Σε «τεντωμένο σχοινί» βρίσκονται οι σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν μετά το διαφαινόμενο ναυάγιο στις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Γενεύη. Αν και οι επίσημες ανακοινώσεις αναφέρουν πως οι συνομιλίες θα συνεχιστούν σε «τεχνικό επίπεδο» την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη, όλα δείχνουν πως ο Ντόναλντ Τραμπ είναι έτοιμος να πιέσει την Τεχεράνη για συμφωνία στα πυρηνικά διά της πιο επιθετικής οδού.
Την ίδια ώρα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε σε συνέντευξή του στην Washington Post ότι «δεν υπάρχει καμία πιθανότητα» οι ΗΠΑ να εμπλακούν σε μια πολυετή πολεμική αναμέτρηση με το Ιράν, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αεροπορικών πληγμάτων.
«Προτιμάμε τη διπλωματική επιλογή»
«Η ιδέα ότι θα εμπλακούμε σε πόλεμο στη Μέση Ανατολή για χρόνια, χωρίς κανένα τέλος ενόψει - δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα να γίνει αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Βανς, τονίζοντας παράλληλα ότι «όλοι προτιμάμε τη διπλωματική επιλογή». Πρόσθεσε ότι η εξέλιξη της κρίσης θα κριθεί «από το τι κάνουν και τι λένε οι Ιρανοί».
Ο τρίτος γύρος στη Γενεύη και οι επόμενες επαφές
Την Πέμπτη, απεσταλμένοι της κυβέρνησης Τραμπ πραγματοποίησαν στη Γενεύη τον τρίτο κύκλο έμμεσων συνομιλιών με την Τεχεράνη, με διαμεσολάβηση του Ομάν. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, έκανε λόγο μέσω Twitter για τις «πιο εντατικές» συνομιλίες «μέχρι τώρα», μιλώντας για «περαιτέρω πρόοδο».
Παρά τις ενδείξεις κινητικότητας, όμως, δεν υπήρξε τελική συμφωνία. Πηγές από την αμερικανική πλευρά ανέφεραν ότι οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ έθεσαν ως βασικό όρο την καταστροφή τριών κύριων ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων (Φορντό, Νατάνζ, Ισφαχάν) και την παράδοση του εναπομείναντος εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ.
Οι αμερικανικές απαιτήσεις και η στάση της Τεχεράνης
Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, επιδιώκει νέα συμφωνία «μόνιμου χαρακτήρα», χωρίς ρήτρες λήξης αντίστοιχες με εκείνες του JCPOA (2015). Υπενθυμίζεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία κατά την πρώτη του θητεία, επαναφέροντας εκτεταμένες κυρώσεις.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απορρίπτει τη μεταφορά των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου στο εξωτερικό και διατυπώνει αντιρρήσεις για πλήρη τερματισμό του εμπλουτισμού ή διάλυση εγκαταστάσεων. Επιμένει ότι ο εμπλουτισμός αποτελεί δικαίωμά της και, σύμφωνα με τις ίδιες ενδείξεις, έχει προτείνει εναλλακτικά σενάρια όπως μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού ή προσωρινή αναστολή.
Πίεση και στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή
Οι εξελίξεις καταγράφονται σε κλίμα αυξημένης πίεσης, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει προειδοποιήσει για στρατιωτική επιλογή σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών. Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει αισθητά την αεροναυτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, με μετακινήσεις αεροσκαφών ανεφοδιασμού, επιθετικών A-10 και δύο αεροπλανοφόρων, σε μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις ισχύος από το 2003.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι είναι «σαφές» πως το Ιράν επιδιώκει δυνατότητες διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων, χαρακτηρίζοντας «μεγάλο πρόβλημα» την άρνησή του να συζητήσει το βαλλιστικό πρόγραμμα.
Εσωτερικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ – Το «αγκάθι» των κυρώσεων
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε οποιαδήποτε συμφωνία που θα άφηνε περιθώριο έστω και περιορισμένου εμπλουτισμού. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ ξεκαθάρισε πως, εάν εξεταστεί τέτοιο ενδεχόμενο, «δεν υπάρχει συμφωνία».
Σημείο τριβής παραμένει και η άρση των κυρώσεων. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η αμερικανική πλευρά συζητά περιορισμένη ελάφρυνση, ενώ η Τεχεράνη ζητά ουσιαστική οικονομική ανακούφιση. Οι συνομιλίες στη Γενεύη επικεντρώθηκαν πρωτίστως στην αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου, με τις τεχνικές διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται στο επόμενο στάδιο.
